Số ca tử vong vì Ebola tăng nhanh, WHO phát cảnh báo khẩn

4 giờ trướcBài gốc

Một nhân viên y tế tại cửa khẩu Busunga giữa Uganda và Cộng hòa Dân chủ Congo kiểm tra thân nhiệt của một du khách. Ảnh: AFP/Getty Images

Số người tử vong vì Ebola tại Cộng hòa Dân chủ Congo đã tăng lên 131 người, gấp đôi so với chỉ vài ngày trước, trong khi hàng trăm ca nghi nhiễm tiếp tục xuất hiện tại nhiều khu vực đô thị lớn ở Trung Phi. Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) cảnh báo tốc độ lây lan nhanh của đợt dịch hiện nay đang đặt ra nguy cơ về một cuộc khủng hoảng y tế vượt khỏi biên giới khu vực.

Nguy cơ dịch vượt tầm kiểm soát

Phát biểu tại Đại hội đồng Y tế Thế giới ở Geneva ngày 19/5, Tổng Giám đốc WHO Tedros Adhanom Ghebreyesus cho biết ông “vô cùng lo ngại về quy mô và tốc độ của dịch bệnh”. Theo WHO, các ca nhiễm Ebola hiện đã được ghi nhận tại thủ đô Kampala của Uganda cũng như thành phố Goma ở miền Đông Cộng hòa Dân chủ Congo - những khu vực có mật độ dân cư cao và hoạt động giao thương nhộn nhịp. WHO khuyến nghị sàng lọc qua biên giới giữa Cộng hòa Dân chủ Congo và Uganda để ngăn chặn sự lây lan thêm và kêu gọi các nước láng giềng tăng cường giám sát và chuẩn bị.

Bộ Y tế Cộng hòa Dân chủ Congo cho biết nước này hiện ghi nhận 513 ca nghi nhiễm liên quan đến ổ dịch. Người phát ngôn của chính phủ Congo cho biết phạm vi lây lan đang mở rộng nhanh chóng, làm dấy lên lo ngại dịch bệnh có thể vượt khỏi tầm kiểm soát nếu không được khống chế kịp thời.

Tổng Giám đốc Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) Tedros Adhanom Ghebreyesus phát biểu tại Đại hội đồng WHO lần thứ 79 ở Geneva. Ảnh: AFP

Diễn biến nghiêm trọng của dịch Ebola đã buộc nhiều quốc gia và tổ chức quốc tế phải nâng mức cảnh báo. Rwanda cho biết đang tăng cường kiểm tra biên giới để phòng phòng ngừa, trong khi Nigeria tuyên bố đang theo dõi sát sao tình hình.

Ngày 18/5, Tổng thống Mỹ Donald Trump thừa nhận ông “quan ngại” về tình hình dịch bệnh khi trả lời báo giới tại Nhà Trắng.

Cùng ngày, Trung tâm Kiểm soát và Phòng ngừa Dịch bệnh Mỹ (CDC) xác nhận một bác sĩ người Mỹ làm việc tại Congo đã nhiễm Ebola sau khi tiếp xúc với ổ dịch. Ngoài ra, sáu công dân Mỹ khác cũng đang được đưa khỏi khu vực để theo dõi y tế.

CDC cho rằng nguy cơ lây lan đối với cộng đồng tại Mỹ hiện vẫn ở mức thấp, song cơ quan này cùng Bộ An ninh Nội địa Mỹ đã công bố loạt biện pháp kiểm soát nhập cảnh mới. Hành khách đến từ các khu vực có dịch sẽ phải trải qua quy trình sàng lọc y tế nghiêm ngặt hơn.

Chủng Ebola hiếm chưa có vaccine

Ngày 16/5, WHO đã tuyên bố đợt bùng phát dịch Ebola hiện nay là một “sự kiện bất thường” có nguy cơ gây ra tình trạng khẩn cấp y tế công cộng đối với nhiều quốc gia và có thể đòi hỏi phản ứng quốc tế phối hợp trong thời gian tới.

Điều khiến giới chuyên gia lo ngại là ổ dịch lần này do chủng Ebola Bundibugyo gây ra - một biến thể hiếm chưa có vaccine hoặc thuốc điều trị đặc hiệu được phê duyệt.

Các xét nghiệm phòng thí nghiệm xác nhận đây là cùng chủng virus từng gây ra đợt bùng phát nghiêm trọng năm 2007 với tỷ lệ tử vong khoảng 32%.

Điều khiến giới chuyên gia lo ngại là ổ dịch lần này do chủng Ebola chưa có vaccine gây ra. Ảnh: Oxfam

Theo Trung tâm Kiểm soát và Phòng ngừa Dịch bệnh châu Phi, ổ dịch hiện tập trung tại tỉnh Ituri của Cộng hòa Dân chủ Congo. Trong giai đoạn đầu, khu vực này đã ghi nhận 246 ca mắc và 65 ca tử vong.

Giới chức y tế lo ngại nguy cơ lây lan mạnh do hoạt động đi lại thường xuyên giữa các cộng đồng dân cư, hệ thống y tế thiếu nguồn lực và khó khăn trong công tác truy vết tại các vùng sâu vùng xa.

Khác với chủng Ebola-Zaire từng xuất hiện trong nhiều đợt dịch trước và đã có vaccine phòng ngừa, chủng Bundibugyo hiện chưa có phương pháp điều trị đặc hiệu. Các bác sĩ chủ yếu áp dụng biện pháp chăm sóc hỗ trợ như ổn định huyết áp, bù nước, kiểm soát sốt, giảm đau và hạn chế biến chứng nhằm tăng cơ hội sống sót cho bệnh nhân.

Dịch bệnh có thể đã xuất hiện từ cuối tháng 4

Theo các cơ quan y tế, ca bệnh đầu tiên có thể đã xuất hiện từ nhiều tuần trước khi WHO chính thức đưa ra cảnh báo toàn cầu.

Hãng AP dẫn nguồn tin y tế cho biết trường hợp nghi nhiễm đầu tiên là một nhân viên y tế tại Congo được phát hiện vào cuối tháng 4. Bộ trưởng Y tế Cộng hòa Dân chủ Congo cho biết người này tử vong ngày 24/4, trong khi Trung tâm Kiểm soát Dịch bệnh châu Phi xác định thời điểm là ngày 27/4.

Việc nhận diện ổ dịch ban đầu gặp khó khăn do giới chức tập trung xét nghiệm các chủng Ebola phổ biến hơn. Chỉ sau khoảng hai tuần, các chuyên gia mới xác định được nguyên nhân là biến thể Bundibugyo hiếm gặp.

Đây là đợt bùng phát Ebola thứ 17 tại Cộng hòa Dân chủ Congo trong vòng 50 năm qua. Đợt dịch gần nhất tại quốc gia này chỉ vừa được tuyên bố chấm dứt hồi tháng 12, sau khi khiến 45 người thiệt mạng. Ebola đã cướp đi sinh mạng của hơn 15.000 người ở châu Phi trong nửa thế kỷ qua.

Thế giới chưa sẵn sàng cho đại dịch mới

Trong bối cảnh Ebola tiếp tục lan rộng, Hội đồng Giám sát Chuẩn bị Toàn cầu - cơ quan do WHO và Ngân hàng Thế giới thành lập - cũng đưa ra cảnh báo rằng thế giới hiện vẫn chưa sẵn sàng cho một đại dịch mới, dù đã trải qua Covid-19.

Trong báo cáo công bố ngày 18/5, cơ quan này cho rằng năng lực nghiên cứu, phòng ngừa và chuẩn bị ứng phó dịch bệnh toàn cầu chưa theo kịp tốc độ gia tăng của các bệnh truyền nhiễm nguy hiểm.

Báo cáo nhận định nếu một đại dịch mới bùng phát, thế giới hiện nay sẽ đối mặt với tình trạng “chia rẽ hơn, nợ nần hơn và kém khả năng bảo vệ người dân hơn so với một thập kỷ trước”.

Giới chuyên gia y tế cảnh báo nếu dịch Ebola tiếp tục lan sang các đô thị đông dân và vượt qua biên giới khu vực Trung Phi, cộng đồng quốc tế có thể phải đối mặt với một cuộc khủng hoảng y tế mới trong bối cảnh hệ thống y tế toàn cầu vẫn chưa hoàn toàn phục hồi sau đại dịch Covid-19.

Hồng Nhung

Nguồn Đại Biểu Nhân Dân : https://daibieunhandan.vn/so-ca-tu-vong-vi-ebola-tang-nhanh-who-phat-canh-bao-khan-10417513.html