Sơ cứu đúng cách quyết định sự sống của người đột quỵ

13 giờ trướcBài gốc

Ảnh minh họa

Theo các chuyên gia, mỗi giây chậm trễ có thể khiến khoảng 32.000 tế bào não bị tổn thương không thể phục hồi. Thời gian trôi qua quyết định ranh giới mong manh giữa sự sống và cái chết, giữa khả năng hồi phục và nguy cơ tàn phế suốt đời. BSCKII Nguyễn Tiến Dũng, Phó Giám đốc Trung tâm Đột quỵ, Bệnh viện Bạch Mai cho biết, bên cạnh nhận biết sớm các dấu hiệu, trong giai đoạn chờ nhân viên y tế tiếp cận, sự bình tĩnh và kỹ năng sơ cứu đúng của người nhà đóng vai trò đặc biệt quan trọng.

Khi phát hiện người thân có các dấu hiệu nghi ngờ đột quỵ theo nguyên tắc FAST như méo miệng, yếu hoặc liệt tay chân, nói ngọng hoặc khó nói, việc đầu tiên cần làm là gọi cấp cứu 115 ngay lập tức. Khi liên hệ với tổng đài, cần thông báo rõ ràng rằng có người nghi bị đột quỵ để lực lượng cấp cứu chuẩn bị phương tiện và ưu tiên lộ trình. Trong trường hợp buộc phải tự đưa người bệnh đi viện, cần nhanh chóng di chuyển đến cơ sở y tế gần nhất có khả năng điều trị đột quỵ chuyên sâu, chẳng hạn như các bệnh viện tuyến trung ương hoặc bệnh viện có đơn vị đột quỵ.

Song song với việc gọi cấp cứu, người nhà cần đặt bệnh nhân ở tư thế an toàn. Nếu người bệnh còn tỉnh táo, nên cho nằm nghỉ ở nơi thoáng mát, kê cao đầu khoảng 30 độ. Trường hợp bệnh nhân hôn mê hoặc nôn mửa, cần đặt nằm nghiêng sang một bên theo tư thế hồi sức nhằm tránh chất nôn tràn vào đường thở gây sặc. Quần áo, cà vạt hoặc thắt lưng cần được nới lỏng để người bệnh dễ thở hơn.

Một yếu tố không kém phần quan trọng là theo dõi sát và ghi nhớ thời điểm khởi phát triệu chứng đầu tiên. Đây là thông tin quan trọng giúp bác sĩ lựa chọn phương án điều trị, đặc biệt là chỉ định dùng thuốc tiêu sợi huyết trong 4-5 giờ đầu hoặc can thiệp lấy huyết khối. Trong thời gian chờ cấp cứu, người nhà cần theo dõi nhịp thở, sắc mặt và mức độ tỉnh táo của bệnh nhân.

Cùng với đó, cần đảm bảo thông thoáng đường thở cho bệnh nhân. Nếu người bệnh có răng giả, cần nhẹ nhàng tháo bỏ để tránh nguy cơ rơi vào đường thở. Khi có đờm dãi hoặc chất nôn trong khoang miệng, có thể dùng khăn sạch quấn vào ngón tay để lau nhẹ nhàng.

Bên cạnh những việc cần làm nêu trên, BSCKII Nguyễn Tiến Dũng đặc biệt cảnh báo về những sai lầm tuyệt đối phải tránh trong sơ cứu đột quỵ. Trước hết, không được cho bệnh nhân ăn, uống hoặc ngậm bất kỳ loại thuốc nào, kể cả nước lọc hay thuốc hạ huyết áp, bởi đột quỵ thường gây rối loạn nuốt, rất dễ dẫn đến sặc, suy hô hấp và tử vong. Việc tự ý cho người bệnh dùng thuốc không rõ nguồn gốc hoặc không đúng chỉ định trong giai đoạn cấp có thể khiến tình trạng nặng thêm hoặc gây sặc vào phổi.

Một sai lầm phổ biến khác là châm cứu hoặc chích máu ở đầu ngón tay với hy vọng “giải đột quỵ”. Theo các chuyên gia, phương pháp này hoàn toàn không có tác dụng làm tan cục máu đông, ngược lại còn làm mất “thời gian vàng” cho can thiệp y khoa. Người nhà cũng không nên chờ đợi bệnh nhân “tự hồi lại”, bởi triệu chứng có thể thoáng cải thiện nhưng diễn biến sau đó rất nhanh và nguy hiểm. Ngoài ra, việc tự lái xe máy chở bệnh nhân đi cấp cứu tiềm ẩn nhiều rủi ro; trong trường hợp không có xe cứu thương, nên sử dụng ô tô hoặc taxi để bệnh nhân được nằm cố định và đảm bảo an toàn trong quá trình di chuyển.

Nhấn mạnh về vai trò của sơ cứu ban đầu, BSCKII Nguyễn Tiến Dũng khẳng định rằng sơ cứu đột quỵ đúng cách tại nhà có thể giúp giảm thiểu đáng kể các biến chứng nguy hiểm và tăng cơ hội sống cho người bệnh. Ông khuyến cáo mỗi gia đình nên luôn ghi nhớ nguyên tắc cốt lõi khi gặp tình huống này: bình tĩnh - nằm nghiêng - gọi cấp cứu - ghi nhớ thời điểm khởi phát triệu chứng.

Minh Nhật

Nguồn PL&XH : https://phapluatxahoi.kinhtedothi.vn/so-cuu-dung-cach-quyet-dinh-su-song-cua-nguoi-dot-quy-441329.html