Số hóa thị trường Tết - cuộc đua sinh tồn

một giờ trướcBài gốc

Cơn gió ngược mang tên "thắt chặt chi tiêu"

Dạo quanh các cửa hàng tạp hóa, siêu thị lớn... tại Hà Nội và TP.HCM những ngày cận Tết, không khó để nhận ra sự thay đổi trong hành vi mua sắm.

Nếu như trước đây, các xe hàng đầy ắp là hình ảnh quen thuộc, thì nay người dân có xu hướng tính toán kỹ lưỡng hơn. Tuy nhiên, trái ngược với vẻ tĩnh lặng tại các điểm bán truyền thống, thị trường trực tuyến lại đang chứng kiến những con số biết nói.

Không khí mua sắm đón tết tại các siêu thị ở Hà Nội đã rộn ràng...

Trong bối cảnh người tiêu dùng thắt chặt chi tiêu, thị trường Tết 2026 đang chứng kiến một cuộc chuyển mình ngoạn mục. Không còn những cuộc đua bao bì hào nhoáng, các doanh nghiệp đang dồn lực vào cuộc chiến chuyển đổi số và chất lượng cốt lõi để chinh phục túi tiền của khách hàng.

Theo báo cáo mới nhất từ nền tảng số liệu thị trường Metric, nhu cầu mua sắm dịp Tết năm nay dự kiến tăng hơn 72% so với mức trung bình năm. Đặc biệt nhóm thực phẩm đồ ngọt dự báo tăng gấp đôi, bia và nước giải khát tăng trưởng đột biến gấp 3 lần, hàng thiết yếu tại đô thị lớn dự kiến tăng 30% tại Hà Nội và TP.HCM.

Việc chủ động bước chân vào các nền tảng bán hàng số (TikTok Shop, Shopee, Lazada) không còn là lựa chọn, mà đã trở thành "cú hích" sinh tồn. Điều này giúp doanh nghiệp giảm bớt gánh nặng chi phí chiết khấu cho các kênh phân phối truyền thống vốn đang gặp khó khăn trong việc kéo khách đến cửa hàng vật lý.

Trước áp lực kinh tế, định nghĩa về một món quà Tết ý nghĩa đã thay đổi. Người tiêu dùng không còn dễ dàng bị thuyết phục bởi những hộp quà to lớn, cầu kỳ nhưng rỗng tuếch bên trong.

Nhiều doanh nghiệp thực phẩm đã mạnh tay cắt giảm chi phí thiết kế bao bì quá mức để tập trung vào kiểm soát chất lượng, an toàn vệ sinh thực phẩm, minh bạch thông tin...

Ông Nguyễn Văn Sơn - Giám đốc một doanh nghiệp thực phẩm tại Hưng Yên - chia sẻ: "Năm nay chúng tôi tiết giảm 15% chi phí bao bì. Số tiền đó được tái đầu tư vào việc nâng cao hàm lượng dinh dưỡng và giữ giá bán ổn định. Khách hàng bây giờ rất thông minh, họ chọn mua giá trị thực chứ không mua cái vỏ hộp rồi về bỏ đi".

Nhiều mặt hàng mới đã được các siêu thị cập nhật và trưng bày lên kệ hàng...

Dù dự báo sức mua chung có phần ảm đạm, nhưng với hàng thiết yếu, các con số vẫn rất ấn tượng. Để tránh tình trạng khan hàng sốt giá, các cơ quan quản lý và doanh nghiệp đã chuẩn bị những phương án dự phòng khổng lồ.

Tại Hà Nội, theo số liệu của Sở Công Thương Hà Nội, kế hoạch cung ứng hàng hóa được xây dựng trên cơ sở nhu cầu của 3 tháng trước, trong và sau Tết. Dự kiến, nhu cầu tiêu thụ trong dịp Tết gồm khoảng 301.000 tấn gạo, 60.000 tấn thịt lợn, 20.000 tấn thịt gia cầm, 401 triệu quả trứng, 334.000 tấn rau củ và hơn 16.000 tấn thủy, hải sản.

Việc này không chỉ đảm bảo nguồn cung mà còn là công cụ điều tiết giá, tránh hiện tượng đầu cơ tích trữ trong những ngày cao điểm.

Sự trỗi dậy của đế chế thương mại số

Trái ngược hoàn toàn với vẻ tĩnh lặng tại các sạp hàng truyền thống, không gian mạng lại đang chứng kiến một cuộc bùng nổ chưa từng có.

Chị Hoàng Mai (phường Đống Đa, Hà Nội) cho biết: "Gia đình tôi năm nay ưu tiên mua sắm qua livestream vì có nhiều mã giảm giá và giao hàng tận nhà. Thay vì mua những giỏ quà gói sẵn không rõ hạn sử dụng, tôi chọn mua lẻ các sản phẩm có thương hiệu, chú trọng vào độ tươi ngon và nguồn gốc rõ ràng".

Mua hàng online đang chứng kiến một cuộc bùng nổ chưa từng có trong mùa tết năm nay...

Trong khi đó, bà Nguyễn Thị Hòa (60 tuổi, Hà Nội) nói rằng: "Trước đây tôi phải ra chợ sớm để chọn miếng thịt ngon, nhưng giờ con gái tôi đặt trên app, thịt được đóng gói hút chân không, có tem mác rõ ràng, lại được giao tận cửa. Vừa nhàn vừa yên tâm về vệ sinh, giá cả lại minh bạch, không sợ bị nói thách ngày Tết".

Giới chuyên gia cho rằng việc các doanh nghiệp dịch chuyển sang kênh số không chỉ là giải pháp tình thế cho mùa Tết, mà là chiến lược dài hạn. Trong bối cảnh sức mua yếu, việc tiếp cận trực tiếp người tiêu dùng giúp doanh nghiệp hiểu rõ hành vi khách hàng, từ đó điều chỉnh sản xuất phù hợp, tránh tồn kho.

Thị trường Tết 2026 là một phép thử lớn cho khả năng thích nghi của doanh nghiệp Việt. Những đơn vị biết tận dụng sức mạnh của công nghệ, đồng thời giữ vững cam kết về chất lượng sản phẩm sẽ là những người chiến thắng cuối cùng.

Ông Trần Anh Tuấn - Giám đốc Marketing một chuỗi thực phẩm sạch ở Hà Nội - nhìn nhận: "Nếu chỉ ngồi chờ khách đến cửa hàng như 5 năm trước, chúng tôi sẽ phá sản. Năm nay, chúng tôi thuê hẳn một đội ngũ livestream 18 tiếng mỗi ngày. Kết quả thật bất ngờ, 60% đơn hàng quà tặng Tết đến từ TikTok Shop, nơi mà khách hàng chỉ mất 30 giây để chốt đơn".

Theo ông Tuấn, số hóa không chỉ là việc mang sản phẩm lên mạng. Đó là sự thay đổi toàn diện về tư duy vận hành: Làm sao để đơn hàng từ kho đến mâm cơm đêm giao thừa vẫn giữ được độ tươi ngon?

Livestream không chỉ là bán hàng, đó là kể chuyện về nguồn gốc nông sản, về niềm tự hào của những người nông dân tạo ra sản phẩm. Doanh nghiệp cần biết khách hàng thích ăn vị mặn hay ngọt thông qua hành vi tìm kiếm, từ đó sản xuất đúng lượng, đúng gu, tránh tồn kho.