Theo trang Breaking Defense, ngân sách của Không quân Mỹ (USAF) cho năm tài chính 2027 vừa được Lầu Năm Góc công bố bao gồm một khoản tiền lớn được phân bổ cho việc mua thêm 24 tiêm kích F-15EX.
Ngoài ra trong những năm tới, USAF dự kiến sẽ đặt mua thêm hàng chục chiến đấu cơ loại này để hoàn thiện việc thành lập các đơn vị F-15EX và bắt đầu nâng cấp phi đội F-15E đã lỗi thời.
Trước đây kế hoạch của Không quân Mỹ là mua sắm tổng cộng 129 tiêm kích F-15EX, nhưng số lượng đặt hàng đã liên tục gia tăng. Hiện tại nhà sản xuất F-15 là Tập đoàn Boeing vẫn từ chối bình luận về khả năng mở rộng chương trình.
Nhìn chung ngân sách của USAF cho năm tài chính 2027 có thể tăng khoảng 25%, lên 267,7 tỷ đô la so với con số cuối cùng của năm 2026. Bên cạnh đó, chi phí mua sắm dự kiến tăng 30% và ngân sách dành cho nghiên cứu và phát triển tăng 27%.
Cần nhấn mạnh là hiện nay Lầu Năm Góc đang ưu tiên trang bị cho lực lượng không quân của mình một mẫu tiêm kích chính, đó là F-35A Lightning II - ban đầu được xem xét để thay thế cho cả F-16 Fighting Falcon và A-10 Thunderbolt II.
Tuy nhiên những thực tế đang phải đối mặt đã buộc họ phải xem xét lại cách tiếp cận của mình đối với việc mua sắm. Kết quả là USAF quyết định đặt niềm tin vào máy bay chiến đấu thế hệ thứ tư, đặc biệt là F-15EX Eagle II.
Ban đầu F-15EX được đặt hàng để thay thế tiêm kích F-15C Eagle lỗi thời trong Không quân Vệ binh Quốc gia, nhưng các đặc tính kỹ chiến thuật cao cùng tiềm năng hiện đại hóa lớn đã cho phép Eagle II được xem xét đưa vào biên chế Không quân Mỹ.
Trước đó, nhiều nguồn tin cho biết Không quân Mỹ đã chính thức loại bỏ các máy bay chiến đấu chiếm ưu thế trên không F-15C Eagle vốn đã phục vụ hơn 45 năm.
Chuyến bay tác chiến cuối cùng của những tiêm kích loại này được thực hiện vào ngày 24/1/2025, qua đó hoàn thành việc triển khai và sử dụng chúng trong Không quân Mỹ và trong Không đoàn 18.
Không đoàn 18 hiện đang chuẩn bị đưa vào biên chế các máy bay chiến đấu F-15EX thế hệ mới, nhưng do sự chậm trễ từ phía Boeing, việc đưa chúng vào hoạt động liên tục bị trì hoãn, cũng như việc đào tạo giảng viên và nhân viên bảo trì.
Đồng thời chính Boeing cũng hiểu rõ vấn đề, họ đã phát triển một gói hỗ trợ cho F-15C. Do vậy vào tháng 10/2025, Nhà máy của Boeing tại New Orleans đã hoàn thành việc hiện đại hóa 37 chiếc F-15C Eagle đang phục vụ trong USAF.
Theo đại diện Tập đoàn Boeing, bản nâng cấp này cho phép F-15C sánh ngang F-15EX, từ đó tiếp tục duy trì khả năng chiến đấu đến những năm 2030, cho đến khi những máy bay được cho nghỉ hưu.
Điều này đang gây lo ngại rằng ngân sách cho các chương trình nghiên cứu chế tạo tiêm kích thế hệ thứ sáu F-47, hay nâng cấp F-35 và đặt hàng thêm sẽ bị ảnh hưởng đáng kể.
Nhưng trên hết, USAF cho thấy họ vẫn cần phi đội chiến đấu cơ thế hệ thứ tư được nâng cấp, có khả năng mang nhiều vũ khí và bền bỉ hơn hẳn khi đặt cạnh tiêm kích tàng hình đắt đỏ.
Việt Dũng