Số phận sáng kiến đạn pháo cho Ukraine bây giờ ra sao?

3 giờ trướcBài gốc

Sáng kiến đạn pháo do Cộng hòa Séc dẫn dắt đã và đang là một trong những nguồn cung cấp đạn pháo lớn quan trọng nhất cho Ukraine kể từ năm 2024, giúp giảm bớt phần nào sự chênh lệch về hỏa lực so với Nga trên chiến trường.

Sáng kiến được khởi xướng dưới thời Tổng thống Petr Pavel và chính phủ trung hữu của cựu Thủ tướng Petr Fiala.

Cộng hòa Séc đóng vai trò điều phối, sử dụng nguồn tài trợ từ nhiều quốc gia phương Tây, bao gồm Đức, Đan Mạch, Hà Lan và nhiều nước khác, để mua đạn pháo cỡ lớn, chủ yếu là 155 mm và các loại khác từ các nguồn trên toàn thế giới, sau đó chuyển giao cho Ukraine.

Theo các số liệu được công bố trước đó, trong năm 2025, sáng kiến đã cung cấp khoảng 1,8 triệu quả đạn pháo cho Ukraine, chiếm tới 43% tổng lượng đạn pháo mà Kiev nhận được từ các nguồn bên ngoài.

Tổng giá trị từ các nhà tài trợ quốc tế lên tới khoảng 4,8 tỷ USD, trong đó phần đóng góp trực tiếp của ngân sách Séc chỉ chiếm tỉ lệ nhỏ (khoảng 145 triệu USD).

Đây thực sự là "cứu cánh" quan trọng cho pháo binh Ukraine trong giai đoạn thiếu hụt nghiêm trọng.

Sáng kiến đạn pháo do Cộng hòa Séc dẫn dắt là “cứu cánh” quan trọng cho pháo binh Ukraine trong giai đoạn thiếu hụt nghiêm trọng. Ảnh: DW

Sau khi Andrej Babiš, lãnh đạo đảng dân túy ANO, trở thành Thủ tướng Cộng hòa Séc từ tháng 12/2025, tương lai của sáng kiến bị đặt dấu hỏi lớn.

Ông Babiš từng công khai chỉ trích chương trình thiếu minh bạch, có nguy cơ tham nhũng và cho rằng cần ưu tiên ngân sách trong nước thay vì viện trợ nước ngoài.

Sau cuộc họp của các đồng minh Ukraine tại Paris vào ngày 6/1, Thủ tướng Babiš tuyên bố, chương trình sẽ tiếp tục, nhưng Cộng hòa Séc chỉ giữ vai trò điều phối, không sử dụng thêm tiền từ ngân sách nhà nước hay tiền thuế của công dân Séc nữa. Việc tài trợ sẽ hoàn toàn do các quốc gia khác đảm nhận, đồng thời phải đảm bảo tính minh bạch.

Chỉ vài ngày sau, vào ngày 9/1, trong chuyến thăm Kiev, Bộ trưởng Ngoại giao Séc Petr Macinka chính thức thông báo đã đạt được sự đồng thuận và thỏa hiệp để tiếp tục sáng kiến.

"Tôi đã trở thành một đại sứ thiện chí khi thông báo việc tiếp tục sáng kiến cung cấp đạn dược, điều cực kỳ quan trọng đối với Ukraine. Tôi rất vui vì chúng tôi đã tìm được một sự thỏa hiệp và đồng thuận để đảm bảo việc tiếp tục sáng kiến về đạn dược", ông Macinka nói.

Sau quá trình xem xét, nghiên cứu và phân tích kỹ lưỡng, hai bên đã tìm ra cách thức vận hành mới nhưng vẫn đạt được kết quả tương đương, nhà ngoại giao hàng đầu của Cộng hòa Séc nhấn mạnh.

Về phần mình, Bộ trưởng Ngoại giao Ukraine Andrii Sybiha hoan nghênh quyết định này, nhấn mạnh rằng hình thức hợp tác mới phải có lợi cho cả hai bên và đóng góp vào an ninh chung của châu Âu.

Như vậy, số phận của sáng kiến đạn pháo đã chuyển từ trạng thái "nguy cơ bị dừng" sang tiếp tục hoạt động ổn định trong năm 2026 và có thể xa hơn, dù với mô hình tài chính thay đổi: Cộng hòa Séc không còn bỏ tiền trực tiếp, mà tập trung vào vai trò trung gian, kết nối nguồn cung và các nhà tài trợ.

Quyết định này mang lại sự yên tâm nhất định cho Kiev trong bối cảnh chiến sự vẫn căng thẳng và nhu cầu đạn pháo vẫn rất lớn. Dù nguồn cung từ châu Âu và Mỹ đang tăng dần nhờ các nhà máy mới, sáng kiến đạn pháo do Cộng hòa Séc dẫn dắt vẫn là kênh nhanh và linh hoạt nhất để bổ sung lượng đạn lớn cho Ukraine từ các nguồn phi truyền thống.

Minh Đức (Theo UAWire, Reuters)

Nguồn Người Đưa Tin : https://nguoiduatin.vn/so-phan-sang-kien-dan-phao-cho-ukraine-bay-gio-ra-sao-204260111213101879.htm