So sánh hướng dẫn dinh dưỡng cho người Mỹ và tháp dinh dưỡng cho người Việt Nam

7 giờ trướcBài gốc

Người Mỹ ưu tiên "ăn thực phẩm thật"

Hướng dẫn dinh dưỡng cho người Mỹ giai đoạn 2025 – 2030 là tài liệu khoa học do Bộ Y tế và dịch vụ Nhân sinh và Bộ Nông nghiệp Mỹ xây dựng hướng dẫn chế độ dinh dưỡng chung cho người Mỹ, được xây dựng thường kỳ 5 năm một lần cập nhật thay đổi theo tình hình dinh dưỡng, mô hình bệnh tật và căn cứ bằng chứng khoa học.

Hướng dẫn dinh dưỡng có một số khuyến cáo thay đổi, phù hợp với nhu cầu dinh dưỡng khuyến nghị của người Mỹ và nhằm cải thiện các vấn đề dinh dưỡng và mô hình bệnh tật của người Mỹ hiện nay với hơn 70% người trưởng thành bị thừa cân hoặc béo phì, 50% người mắc đái tháo đường hoặc tiền đái tháo đường, 75% người trưởng thành mắc ít nhất một bệnh mạn tính.

Dinh dưỡng cân đối và hợp lý là nền tảng của sức khỏe.

Hướng dẫn dinh dưỡng cho người Mỹ, giai đoạn 2025 – 2030 được xuất bản kèm theo các tài liệu về khẩu phần ăn tiêu thụ hàng ngày theo mức năng lượng tiêu thụ (Daily Servings By Calorie Level) và Cơ sở khoa học Hướng dẫn dinh dưỡng cho người Mỹ (The Scientific Foundation For The Dietary Guidelines For Americans).

Thông điệp chính của Hướng dẫn dinh dưỡng cho người Mỹ, giai đoạn 2025 – 2030 là "Ăn thực phẩm thật" (Eat real food) nhấn mạnh vào thực phẩm tự nhiên, nguyên chất; ưu tiên protein chất lượng cao, trái cây, rau quả, chất béo lành mạnh và ngũ cốc nguyên hạt; và hạn chế thực phẩm chế biến sẵn (xin gửi kèm đây bản dịch của Hướng dẫn dinh dưỡng cho người Mỹ, giai đoạn 2025-2030).

Trong tài liệu Hướng dẫn dinh dưỡng cho người Mỹ giai đoạn 2025 – 2030 có hình ảnh minh họa các nhóm thực phẩm. Cách sắp xếp các nhóm thực phẩm trên hình ảnh minh họa chỉ phản ánh các nhóm thực phẩm trong hướng dẫn dinh dưỡng cho người Mỹ chứ không thể hiện về lượng tiêu thụ các nhóm thực phẩm hàng ngày. Trong tài liệu Hướng dẫn dinh dưỡng cho người Mỹ thì không mô tả hình ảnh minh họa là Tháp dinh dưỡng.

Tại Việt Nam, Mười lời khuyên dinh dưỡng hợp lý và Tháp dinh dưỡng cho người Việt Nam đã được xây dựng và thường được cập nhật qua mỗi giai đoạn 5 – 10 năm một lần. Từ năm 1995 đến nay, Viện Dinh dưỡng có nhiều lần cập nhật Mười lời khuyên dinh dưỡng hợp lý và Tháp dinh dưỡng phù hợp với tình trạng dinh dưỡng, thói quen tiêu thụ thực phẩm theo từng giai đoạn, mô hình bệnh tật và nhu cầu dinh dưỡng khuyến nghị cho người Việt Nam, cũng như phù hợp với các khuyến nghị chung của Tổ chức Y tế thế giới.

Hướng dẫn dinh dưỡng cho người Việt Nam thông qua Mười lời khuyên dinh dưỡng tập trung chế độ ăn đa dạng, cân đối, hợp lý, tăng cường tiêu thụ rau quả, hạn chế thực phẩm chế biến sẵn, hạn chế muối, đường tự do; và minh họa cụ thể bằng 7 tháp dinh dưỡng cho các lứa tuổi với khuyến nghị về lượng tiêu thụ theo nhóm thực phẩm.

Tháp dinh dưỡng phù hợp với thể trạng của người Việt Nam

PGS.TS.BS.Trương Tuyết Mai - Phó Viện trưởng Viện Dinh dưỡng Quốc gia cho biết, cứ 10 năm một lần Viện Dinh Dưỡng đưa ra lời khuyên dinh dưỡng hợp lý, kèm theo đó là hình ảnh trực quan để hướng dẫn người dân thực hiện, đó chính là tháp dinh dưỡng của Việt Nam.

Với tháp dinh dưỡng của Mỹ, hay nói đúng hơn là hướng dẫn dinh dưỡng cho người Mỹ, chúng ta cần phải hiểu những thay đổi của họ xuất phát từ thực trạng sức khỏe và mô hình bệnh tật của người dân Mỹ.

Hiện nay, tỷ lệ thừa cân béo phì tại Mỹ đã ở mức báo động. Các nghiên cứu cho thấy một nguyên nhân quan trọng là chế độ ăn uống: Khoảng 70% khẩu phần ăn của người Mỹ là thực phẩm chế biến sẵn, chứa nhiều đường, muối và các thành phần tinh chế. Việc tiêu thụ quá nhiều ngũ cốc tinh chế làm tăng nguy cơ rối loạn chuyển hóa và kháng insulin, từ đó dẫn đến béo phì, đái tháo đường và các bệnh mạn tính không lây. Chính vì vậy, Mỹ điều chỉnh hướng dẫn dinh dưỡng theo hướng quay trở lại thực phẩm tự nhiên, ít chế biến, tăng protein, cho phép sử dụng bơ và sữa nguyên kem. Tuy nhiên, điều rất quan trọng là họ vẫn kiểm soát chặt chẽ tổng lượng chất béo, với khuyến nghị chất béo bão hòa không vượt quá 10% tổng năng lượng khẩu phần. Do đó, nếu chỉ nhìn bề ngoài mà không hiểu bản chất khoa học của hướng dẫn này thì rất dễ áp dụng sai.

"Chúng tôi khẳng định lại một lần nữa, người Việt Nam có thể trạng, khả năng chuyển hóa, tình trạng dinh dưỡng bệnh tật, điều kiện kinh tế xã hội khác hoàn toàn so với người Mỹ nên chúng tôi đề nghị người dân thực hiện theo khuyến cáo lời khuyên dinh dưỡng hợp lý của Việt Nam, còn nếu chúng ta áp dụng của Mỹ nhưng hiểu không đúng thì sẽ trở thành sai", PGS.TS Trương Tuyết Mai cho hay.

Tháp dinh dưỡng được xây dựng dựa trên nhu cầu khuyến nghị dinh dưỡng cho người Việt và nhu cầu này rất khác nhau giữa các quốc gia.Thứ hai nữa là dựa trên các tình trạng dinh dưỡng và mô hình bệnh tật của người Việt. Thứ ba là dựa trên điều kiện kinh tế xã hội và đặc điểm văn hóa của người Việt. Với ba yếu tố căn bản này chúng tôi hình thành nên tháp dinh dưỡng cho người Việt Nam, đảm bảo để người dân ăn làm sao cân đối, đa dạng các loại thực phẩm và cung cấp đủ các chất dinh dưỡng.

Trong tháp dinh dưỡng, các nhóm thực phẩm được mô tả rất trực quan: nhóm nào cần ăn nhiều, nhóm nào ăn vừa phải và nhóm nào cần hạn chế. Bên cạnh đó, chúng tôi còn đưa ra đơn vị khẩu phần và lượng khuyến nghị trung bình mỗi ngày cho từng nhóm thực phẩm. Ví dụ, với nhóm rau xanh, khuyến nghị hiện nay là ít nhất 3–4 khẩu phần mỗi ngày, tùy theo độ tuổi. Điều này làm cho người dân rất dễ thực hiện, đảm bảo ăn đủ khẩu phần và ăn đa dạng.

10 lời khuyên dinh dưỡng hợp lý đến năm 2030

1. Ăn đủ, cân đối và đa dạng các loại thực phẩm hằng ngày; phối hợp hợp lý thực phẩm có nguồn gốc động vật và thực vật.

2. Sử dụng hằng ngày các loại thực phẩm giàu vi chất dinh dưỡng; các loại rau, củ, quả có màu sắc khác nhau. Đọc kỹ thông tin dinh dưỡng trên nhãn thực phẩm trước khi mua và sử dụng.

3. Sử dụng hợp lý các loại thực phẩm giàu đạm; nên ăn cá, thịt gia cầm và các loại hạt trong bữa ăn hằng ngày; ăn có mức độ các loại thịt đỏ.

4. Uống đủ nước hằng ngày.

5. Phụ nữ có thai và bà mẹ cho con bú cần thực hiện chế độ ăn uống hợp lý; bổ sung sắt và acid folic hoặc đa vi chất theo hướng dẫn.

6. Cho trẻ bú mẹ sớm trong vòng một giờ đầu sau khi sinh, nuôi con hoàn toàn bằng sữa mẹ trong 6 tháng đầu; cho trẻ ăn bổ sung hợp lý và tiếp tục cho trẻ bú mẹ đến 24 tháng tuổi hoặc lâu hơn.

7. Hạn chế sử dụng các loại thức ăn chiên rán, thức ăn nhanh nhiều dầu mỡ; thức ăn nhiều muối, nhiều đường, đồ uống có đường, có cồn.

8.Bảo đảm an toàn trong lựa chọn, chế biến và bảo quản thực phẩm.

9. Tổ chức tốt bữa ăn gia đình. Ăn đủ bữa (sáng, trưa, tối) phù hợp với lứa tuổi, không ăn quá no, không bỏ bữa.

10. Duy trì và kiểm soát cân nặng hợp lý; thực hiện lối sống năng động, tăng cường hoạt động thể lực phù hợp với lứa tuổi và tình trạng sức khỏe.

Lan Tường

Nguồn SK&ĐS : https://suckhoedoisong.vn/so-sanh-huong-dan-dinh-duong-cho-nguoi-my-va-thap-dinh-duong-cho-nguoi-viet-nam-169260131201845495.htm