Sở Xây dựng TPHCM đề xuất 3 phương án miễn phí vé xe buýt

3 giờ trướcBài gốc

Sở Xây dựng TPHCM vừa có tờ trình gửi UBND TP về dự thảo nghị quyết của HĐND TP liên quan chính sách hỗ trợ người sử dụng vận tải hành khách công cộng bằng xe buýt.

Sở Xây dựng TPHCM đề xuất 3 phương án miễn phí vé xe buýt cho người dân ngay trong tháng 5-2026

Tỉ lệ người dân đi xe buýt còn thấp

Theo Sở Xây dựng, việc ban hành chính sách nhằm cụ thể hóa chủ trương phát triển vận tải hành khách công cộng, trong đó ngân sách nhà nước giữ vai trò chủ đạo cả về đầu tư hạ tầng lẫn vận hành, hướng đến phát triển bền vững. Mục tiêu là nâng cao chất lượng phục vụ nhu cầu đi lại, cải thiện môi trường sống, giảm ùn tắc, tai nạn giao thông và chi phí xã hội.

Thành phố đặt mục tiêu đến năm 2025, vận tải hành khách công cộng đảm nhận 15% nhu cầu đi lại (trong đó xe buýt chiếm 7,23%) và đến năm 2030 đạt 25% (xe buýt chiếm 12,13%). Tuy nhiên, thực tế năm 2025, tỷ lệ này mới đạt khoảng 7%, riêng xe buýt chỉ khoảng 1,6%, thấp hơn nhiều so với mục tiêu đề ra.

Năm 2025, sản lượng vận tải hành khách công cộng đạt 576,8 triệu lượt, tăng 13,8% so với năm trước, trong đó xe buýt đạt gần 97 triệu lượt, tăng 5,9%. Dù tăng trưởng, hệ thống vẫn chưa thu hút được đông đảo người dân.

Hiện TP có 180 tuyến xe buýt đang hoạt động với gần 19.600 chuyến mỗi ngày, do 42 đơn vị vận tải khai thác. Tổng số phương tiện là 2.432 xe, trong đó hơn 56% là xe sử dụng năng lượng sạch như điện và khí CNG. Thành phố đặt mục tiêu đến năm 2030 chuyển đổi 100% xe buýt sang năng lượng xanh.

Về hạ tầng, TP có 37 bến bãi phục vụ xe buýt, hơn 6.200 điểm dừng và đang tiếp tục đầu tư mở rộng. Công tác chuyển đổi số cũng được đẩy mạnh với hệ thống vé điện tử, ứng dụng MultiGO và trung tâm điều hành giám sát trực tuyến, góp phần minh bạch doanh thu, tối ưu vận hành.

Chính sách trợ giá xe buýt hiện được thực hiện theo nguyên tắc ngân sách hỗ trợ phần chênh lệch giữa chi phí vận hành và doanh thu bán vé. Năm 2025, kinh phí hỗ trợ đạt hơn 1.384 tỉ đồng, giảm so với năm trước; năm 2026 dự kiến khoảng 1.334 tỉ đồng, tiếp tục tiết kiệm ngân sách thông qua đấu thầu.

Bên cạnh đó, TP đã triển khai nhiều chính sách miễn, giảm vé cho các đối tượng như người cao tuổi, trẻ em, người khuyết tật; đồng thời thí điểm miễn phí vé trong một số dịp lễ, ghi nhận lượng hành khách tăng từ 20-34%.

Tuy vậy, Sở Xây dựng đánh giá tỷ lệ người dân sử dụng xe buýt còn thấp do nhiều nguyên nhân như mạng lưới chưa phủ kín, thiếu làn ưu tiên, hạ tầng trung chuyển hạn chế, chưa có vé liên thông giữa các loại hình giao thông, cũng như sự cạnh tranh lớn từ phương tiện cá nhân.

3 phương án miễn phí vé xe buýt

Để tạo "cú hích" chuyển dịch sang giao thông công cộng, Sở Xây dựng đề xuất ba phương án hỗ trợ hành khách trên các tuyến xe buýt có trợ giá.

Phương án thứ nhất là Nhà nước mua doanh thu chuyến xe để người dân đi miễn phí hoàn toàn, không cần định danh. Phương án này thuận tiện cho hành khách nhưng thiếu dữ liệu quản lý và không khuyến khích thanh toán không tiền mặt. Kinh phí dự kiến khoảng 358 tỉ đồng.

Phương án thứ hai là thanh toán cho đơn vị vận tải dựa trên sản lượng hành khách thực tế và giá vé bình quân. Cách làm này dễ triển khai nhưng khó kiểm soát chính xác doanh thu, có thể phát sinh sai lệch số liệu. Kinh phí dự kiến từ 327 đến 621 tỉ đồng tùy kịch bản tăng trưởng.

Phương án thứ ba là ngân sách chi trả trực tiếp tiền vé cho hành khách thông qua hệ thống vé điện tử. Người dân sử dụng thẻ ngân hàng, ví điện tử, ứng dụng hoặc căn cước công dân để quét khi lên xe, hệ thống ghi nhận nhưng không thu tiền. Đây là phương án đang được áp dụng, giúp minh bạch dữ liệu, thúc đẩy chuyển đổi số và thanh toán không tiền mặt.

Sở Xây dựng cho rằng việc lựa chọn phương án phù hợp cần cân nhắc giữa hiệu quả tài chính, khả năng quản lý và mục tiêu thay đổi thói quen đi lại của người dân, qua đó từng bước nâng tỷ lệ sử dụng giao thông công cộng trong thời gian tới.

Ngọc Quý

Nguồn NLĐ : https://nld.com.vn/so-xay-dung-tphcm-de-xuat-3-phuong-an-mien-phi-ve-xe-buyt-196260410150004964.htm