Sở Y tế TP.HCM nói gì về chủ trương khám sức khỏe toàn dân?

một giờ trướcBài gốc

Chủ trương khám sức khỏe định kỳ cho toàn dân đang nhận được sự quan tâm lớn của dư luận khi được xem là bước chuyển quan trọng từ mô hình chữa bệnh sang chăm sóc sức khỏe chủ động.

Tuy nhiên, bên cạnh kỳ vọng, nhiều ý kiến cũng đặt ra câu hỏi: Làm thế nào để việc khám sức khỏe toàn dân không trở thành gánh nặng hành chính, tránh tình trạng lập hồ sơ hình thức, hiệu quả phát hiện bệnh hạn chế?

Khám sức khỏe toàn dân không thể "làm cho xong"

Theo Sở Y tế TP.HCM, một trong những nguy cơ lớn nhất hiện nay là áp dụng máy móc mô hình khám sức khỏe hành chính vào chương trình khám sức khỏe toàn dân.

Các mẫu khám phổ biến hiện nay chủ yếu phục vụ tuyển dụng, học tập, thi giấy phép lái xe hoặc xuất khẩu lao động. Những đợt khám này thiên về xác nhận tình trạng sức khỏe tại một thời điểm hơn là quản lý nguy cơ bệnh tật lâu dài.

Chủ trương khám sức khỏe định kỳ cho toàn dân đang nhận được sự quan tâm lớn của dư luận. Ảnh minh họa

Nếu sử dụng cùng một bộ tiêu chí cho hàng chục triệu người dân, hệ thống y tế sẽ phải chịu áp lực rất lớn về nhân lực, tài chính và cơ sở vật chất. Nguy cơ quá tải không chỉ xảy ra ở bệnh viện tuyến trên mà còn kéo theo tình trạng lãng phí xét nghiệm, trong khi hiệu quả phát hiện sớm bệnh tật chưa chắc tương xứng.

PGS-TS-BS Tăng Chí Thượng - Giám đốc Sở Y tế TP.HCM - cho rằng, khám sức khỏe toàn dân phải được hiểu là hoạt động quản lý sức khỏe liên tục, không phải chiến dịch mang tính phong trào hay “khám cho đủ chỉ tiêu”. Theo ông, ngành y tế đang hướng tới mô hình chăm sóc sức khỏe chủ động, lấy người dân làm trung tâm và sử dụng dữ liệu sức khỏe để theo dõi lâu dài.

Lãnh đạo Sở Y tế TP.HCM nhấn mạnh mục tiêu quan trọng nhất là phát hiện sớm nguy cơ bệnh tật để can thiệp kịp thời, thay vì chỉ dừng lại ở việc cấp giấy xác nhận sức khỏe.

Phân tầng nguy cơ để tránh lãng phí nguồn lực

Theo Sở Y tế TP.HCM, không phải mọi người dân đều cần thực hiện cùng một gói khám hay tầm soát giống nhau. Việc khám sức khỏe hiệu quả phải dựa trên nguyên tắc cá thể hóa và phân tầng nguy cơ.

Mỗi người dân cần được đánh giá sức khỏe ban đầu, cập nhật thông tin vào hồ sơ sức khỏe điện tử, sau đó phân nhóm dựa trên độ tuổi, giới tính, tiền sử bệnh, nghề nghiệp, môi trường sống và các yếu tố nguy cơ khác. Từ nền tảng dữ liệu này, hệ thống y tế mới có thể xác định ai cần tầm soát bệnh gì, bao lâu nên khám lại và cần được theo dõi ở tuyến nào.

Theo ông Tăng Chí Thượng, đây là hướng đi giúp tối ưu nguồn lực y tế trong bối cảnh số người mắc bệnh không lây nhiễm tại Việt Nam đang gia tăng nhanh chóng. Ông cho rằng nếu triển khai theo cách “cào bằng”, không chỉ gây tốn kém cho xã hội mà còn khiến y tế cơ sở khó vận hành hiệu quả.

Trong mô hình chăm sóc sức khỏe hiện đại, người trẻ khỏe mạnh cần được ưu tiên tư vấn phòng bệnh, dinh dưỡng, vận động và tiêm chủng hơn là lạm dụng xét nghiệm. Ngược lại, nhóm nguy cơ cao như người cao tuổi, người mắc bệnh mạn tính, phụ nữ mang thai hoặc lao động trong môi trường độc hại cần được theo dõi chuyên sâu hơn.

Cách tiếp cận này cũng được xem là chìa khóa để nâng cao vai trò của y tế cơ sở – nơi được kỳ vọng trở thành “người gác cổng” của hệ thống chăm sóc sức khỏe.

Hồ sơ sức khỏe điện tử sẽ giữ vai trò trung tâm

Một trong những bất cập lớn hiện nay là nhiều người dân khám sức khỏe định kỳ nhưng dữ liệu sau đó không được quản lý liên tục. Kết quả xét nghiệm thường nằm rời rạc tại các cơ sở y tế hoặc thất lạc sau khi người bệnh rời phòng khám.

Theo Sở Y tế TP.HCM, nếu không có hệ thống dữ liệu đồng bộ, hoạt động khám sức khỏe rất dễ rơi vào tình trạng hình thức và khó phát huy hiệu quả dự phòng bệnh tật.

PGS-TS-BS Tăng Chí Thượng cho biết, ngành y tế TP.HCM đang thúc đẩy xây dựng hồ sơ sức khỏe điện tử nhằm kết nối dữ liệu khám chữa bệnh, tiêm chủng, thuốc điều trị và các chỉ số sức khỏe của người dân theo thời gian thực.

Khi dữ liệu được liên thông, bác sĩ tuyến cơ sở có thể theo dõi những thay đổi bất thường để cảnh báo sớm nguy cơ bệnh tật. Điều này đặc biệt quan trọng đối với các bệnh mạn tính như tăng huyết áp, đái tháo đường, tim mạch hay ung thư – những căn bệnh đang tạo gánh nặng lớn cho hệ thống y tế.

Theo lãnh đạo Sở Y tế TP.HCM, tương lai của y tế không chỉ là chữa bệnh trong bệnh viện mà còn là quản lý sức khỏe người dân ngay từ cộng đồng. Việc ứng dụng công nghệ số và dữ liệu y tế sẽ giúp ngành y tế chuyển từ bị động điều trị sang chủ động phòng bệnh.

Việt Nam hiện bước vào giai đoạn già hóa dân số nhanh, trong khi các bệnh không lây nhiễm tiếp tục gia tăng. Điều này khiến chi phí điều trị ngày càng lớn, tạo áp lực lên quỹ bảo hiểm y tế và tài chính của nhiều gia đình.

Trong bối cảnh đó, chủ trương khám sức khỏe toàn dân được kỳ vọng sẽ giúp phát hiện sớm bệnh tật, giảm số ca nhập viện nặng và kéo dài tuổi thọ khỏe mạnh cho người dân.

Tuy nhiên, Sở Y tế TP.HCM cho rằng để đạt được mục tiêu này, điều quan trọng không nằm ở số lượng người được khám mà là chất lượng quản lý sau khám. Nếu dữ liệu sức khỏe không được theo dõi liên tục, việc khám định kỳ rất dễ trở thành hoạt động tốn kém nhưng thiếu hiệu quả thực tế.

Suy cho cùng, giá trị lớn nhất của khám sức khỏe toàn dân không nằm ở những tấm giấy xác nhận “đủ sức khỏe”, mà ở khả năng xây dựng một hệ thống chăm sóc sức khỏe chủ động, cá thể hóa và dựa trên dữ liệu. Đây được xem là nền tảng quan trọng để ngành y tế Việt Nam chuyển đổi sang mô hình y tế dự phòng hiện đại trong những năm tới.

Hồ Quang

Nguồn Một Thế Giới : https://1thegioi.vn/so-y-te-tp-hcm-noi-gi-ve-chu-truong-kham-suc-khoe-toan-dan-251362.html