Sớm có không gian bảo tồn, phát huy giá trị di vật tàu cổ

3 giờ trướcBài gốc

Hình ảnh con tàu Cẩm An xuất lộ trở lại trên bãi biển

Hiện trạng tàu còn khá tốt, cấu trúc tương đối còn nguyên vẹn có khả năng phục nguyên cấu trúc của con tàu rất cao nếu tiếp tục được khai quật và bảo tồn.

Đến nay, ở vùng biển Đông Nam Á đã phát hiện hơn 20 con tàu đắm được xác định là kiểu tàu truyền thống Biển Đông có niên đại giữa thế kỷ XIV đến thế kỷ XVI. Đây là bảo vật và di sản biển cực kỳ quan trọng không chỉ của Việt Nam mà của khu vực Đông Nam Á, là minh chứng cho lịch sử hàng hải và thương mại sôi động ở Biển Đông. Trong quá trình khảo sát tàu cổ Cẩm An, từ thông tin của người dân và hiện vật tiếp cận được, đoàn khảo sát đã có thêm những nghiên cứu, phát hiện về việc tồn tại một con tàu đắm khác tại khu vực ven bờ biển Tân Thành - Cửa Đại.

Trước những phát hiện mới có ý nghĩa quan trọng trong việc nghiên cứu, bảo tồn và phát huy các giá trị di sản văn hóa trên địa bàn thành phố Đà Nẵng, tháng 11.2025, Sở VHTTDL Đà Nẵng phối hợp cùng Trung tâm Bảo tồn Di sản văn hóa thế giới (BTDSVHTG) Hội An tổ chức tọa đàm tham vấn ý kiến về phương án bảo vệ, khai quật khẩn cấp đối với di vật tàu cổ Cẩm An.

Ông Phạm Phú Ngọc, Giám đốc Trung tâm BTDSVHTG Hội An cho biết, Trung tâm đã có những đề xuất về phương án khai quật khẩn cấp và bảo quản cấp thiết di vật tàu ở khu vực ven biển phường Hội An Tây. Đây là một trong những tư liệu vật thật hiếm có phục vụ công tác nghiên cứu về lịch sử, văn hóa Hội An; và là chứng tích vật chất duy nhất để có thể nghiên cứu làm rõ về hàng hải, hoạt động kinh tế/giao thương ở vùng đất Đà Nẵng thời kỳtrước.

Phương án thực hiện khai quật khẩn cấp, di chuyển, bảo quản cấp thiết di vật, nghiên cứu nhằm mục tiêu làm rõ giá trị lịch sử khảo cổ của con tàu trong bối cảnh di sản thế giới đô thị cổ Hội An. Trên cơ sở đó, xây dựng phương án bảo quản lâu dài và phát huy giá trị con tàu phục vụ phát triển du lịch bền vững.

Bên cạnh đó, công tác vận động nhân dân bảo vệ, hiến tặng hiện vật cho bảo tàng liên quan đến di sản văn hóa dưới nước được chú trọng thường xuyên. Mới đây, một số bà con nhân dân ở Cẩm An đã hiến tặng cho bảo tàng Hội An 18 hiện vật, trong đó có nhiều hiện vật liên quan đến di sản văn hóa dưới nước mà ngư dân vớt được ở vùng biển địa phương như đĩa, bát, mỏ neo, bánh lái, chì lưới, thân hộp.

Đến nay, những di vật, di tích liên quan đến di sản văn hóa dưới nước ở Hội An được phát hiện, nghiên cứu, trưng bày phát huy giá trị vẫn còn khiêm tốn so với tiềm năng vốn có của vùng đất đô thị thương cảng này. Nếu có phương án tiếp tục nghiên cứu, khai quật, bảo tồn những di tích tàu đắm khác tại vùng biển Hội An, kết nối cùng với những điểm đến trưng bày hiện vật gốm khai quật từ tàu đắm Cù Lao Chàm sẽ góp phần lớn cho việc phát huy giá trị lịch sử, văn hóa vàdu lịch ở Hội An.

Trong tương lai, Hội An cần tiếp tục phối hợp với các cơ quan chuyên môn Trung ương và quốc tế để tiến hành kiểm kê, nhận diện tổng thể di sản văn hóa dưới của địa phương, đồng thời tìm kiếm các nguồn lực để có thể sớm hình thành Bảo tàng Thương thuyền ấp ủ lâu nay.

Theo Công ước 2001 của UNESCO, di sản văn hóa dưới nước “có nghĩa là tất cả các dấu vết của sự tồn tại của nhân loại mang tính văn hóa, lịch sử hoặc khảo cổ nằm một phần hoặc hoàn toàn dưới nước, theo chu kỳ hoặc liên tục, trong ít nhất 100 năm”. Đây là “một bộ phận mật thiết của di sản văn hóa của nhân loại, đồng thời là một yếu tố đặc biệt quan trọng đối với lịch sử các dân tộc, quốc gia, và các mối quan hệ liên quan tới kho tàng di sản chung”.

THU HOÀI

Nguồn Văn hóa : http://baovanhoa.vn/van-hoa/som-co-khong-gian-bao-ton-phat-huy-gia-tri-di-vat-tau-co-209114.html