Đầu tư hoàn thiện hạ tầng công nghệ thông tin, đường truyền góp phần vận hành thông suốt mô hình chính quyền địa phương 2 cấp. Trong ảnh: Người dân làm thủ tục hành chính tại Trung tâm Phục vụ hành chính công xã Khâm Đức. Ảnh: VINH ANH
Chậm phân bổ, giải ngân
Theo Nghị quyết số 42/NQ-HĐND ngày 11/12/2025 về dự toán và phân bổ ngân sách năm 2026, thành phố dành 186 tỷ đồng cho sự nghiệp khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số cấp cơ sở (định mức 2 tỷ đồng/xã, phường). Tuy nhiên, đến nay nhiều địa phương vẫn chậm trễ trong công tác phân bổ và giải ngân nguồn lực này.
Đơn cử tại xã Đồng Dương, nếu như năm 2025, đơn vị được phân bổ 600 triệu đồng để nâng cấp hệ thống đường truyền, thiết bị mạng và mua sắm thiết bị công nghệ thông tin (CNTT); thì với nguồn vốn 2 tỷ đồng của năm 2026, đến nay UBND xã mới dừng lại ở bước hoàn thành dự thảo danh mục để trình HĐND. Trong khi đó, tại xã Thăng Phú, dù đã thực hiện phân bổ vốn và có quyết định giao kinh phí cho các đơn vị trực thuộc, song việc giải ngân để đầu tư mua sắm trang thiết bị vẫn còn rất chậm.
Theo ông Nguyễn Thanh Hồng, Giám đốc Sở Khoa học và Công nghệ, việc phân bổ kinh phí 2 tỷ đồng nhằm giúp các xã, phường chủ động lựa chọn nội dung, quy mô và phương thức triển khai phù hợp với đặc thù địa phương, đảm bảo các mục tiêu đề ra. Sở đã tổ chức tập huấn và ban hành nhiều văn bản hướng dẫn nhằm kịp thời tháo gỡ khó khăn, vướng mắc; nhất là trong công tác đầu tư, mua sắm trang thiết bị.
Đặc biệt, liên quan đến sự lúng túng của địa phương trong việc áp dụng định mức và quy trình triển khai mua sắm, thuê thiết bị, sở có hướng dẫn cụ thể. Theo đó, nguồn kinh phí chi sự nghiệp theo Nghị quyết số 42/NQ-HĐND là nguồn chi thường xuyên, vì vậy việc quản lý đầu tư ứng dụng CNTT được áp dụng theo Chương III của Nghị định 45/2026/NĐ-CP ngày 26/1/2026 của Chính phủ quy định quản lý đầu tư ứng dụng CNTT sử dụng nguồn ngân sách nhà nước.
Ông Hồng cho biết, sở thường xuyên theo dõi, đôn đốc và hướng dẫn, nhưng số liệu cập nhật đến ngày 7/5/2026 cho thấy tiến độ giải ngân nguồn kinh phí thành phố dành cho sự nghiệp khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số cấp cơ sở vẫn rất chậm. Hiện còn 19 xã, phường chưa thực hiện phân bổ và 54 đơn vị chưa giải ngân nguồn vốn này. Điều đáng nói, tại các buổi làm việc với các đoàn công tác của Trung ương và Thành ủy vừa qua, nhiều địa phương vẫn phản ánh tình trạng thiếu máy móc, trang thiết bị và đường truyền; song thực tế, nguồn vốn đã giao vẫn chưa được triển khai thực hiện.
Giám sát, đôn đốc thường xuyên qua IOC
Sau khi thực hiện sắp xếp đơn vị hành chính, thành phố tập trung hoàn thiện hạ tầng số, hệ thống thông tin và cơ sở dữ liệu phục vụ vận hành mô hình chính quyền địa phương 2 cấp thông suốt. Đến nay, cán bộ công chức đang hoạt động tại xã, phường đều được bố trí máy tính; các phường, xã trang bị máy in, máy photocopy phục vụ công việc. Hệ thống mạng nội bộ và đường truyền tại trụ sở UBND cấp xã đảm bảo về băng thông truy cập đến các hệ thống chính quyền điện tử và tra cứu thông tin internet.
Đến nay, tất cả trụ sở UBND phường, xã có Hệ thống hội nghị truyền hình trực tuyến và đường truyền mạng (tối thiểu 20 Mbps) đáp ứng yêu cầu kỹ thuật để thực hiện các cuộc họp trực tuyến từ thành phố đến cấp xã. Đáng chú ý, những ngày đầu sau sắp xếp đơn vị hành chính, trên địa bàn thành phố có 29 thôn trắng sóng, 87 thôn lõm sóng điện thoại, thì đến nay chỉ còn 8 thôn và 13 cụm dân cư lõm sóng…
Dù có nhiều nỗ lực, nhưng khi đánh giá sau một năm vận hành mô hình chính quyền địa phương 2 cấp, thành phố vẫn nhìn nhận điều kiện cơ sở vật chất, hạ tầng CNTT ở một số nơi chưa đáp ứng yêu cầu. Điều này tác động, ảnh hưởng phần nào đến chất lượng công tác tham mưu, quản lý nhà nước và triển khai nhiệm vụ tại địa phương. Liên quan đến lĩnh vực này, Giám đốc Sở Khoa học và Công nghệ Nguyễn Thanh Hồng cho biết, sở sẽ tiếp tục theo dõi, hướng dẫn và hỗ trợ các phường, xã đầu tư bổ sung, nâng cấp trang thiết bị CNTT, thiết bị đầu cuối có cấu hình thấp hoặc cũ. Mục tiêu nhằm đảm bảo toàn bộ hệ thống máy tính tại đơn vị đáp ứng tốt yêu cầu công tác của cán bộ, công chức, viên chức.
Ông Hồng cũng đề nghị Đảng ủy, UBND các xã, phường khẩn trương thực hiện hai nhiệm vụ ưu tiên: Tập trung tuyển dụng, hợp đồng nhằm bố trí đủ cán bộ chuyển đổi số, CNTT theo chỉ tiêu UBND thành phố thống nhất. Nhanh chóng phân bổ ngân sách, chi cho các nhiệm vụ khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số và mua sắm trang thiết bị đảm bảo điều kiện tốt nhất phục vụ hoạt động của địa phương.
Liên quan đến việc đầu tư mua sắm trang thiết bị từ nguồn phân bổ 2 tỷ đồng/xã, phường năm 2026, ông Hồng cho biết, ngày 24/4 vừa qua, Sở Khoa học và Công nghệ có văn bản gửi UBND các xã, phường, đặc khu về việc cập nhật tình hình phân bổ và giải ngân lên hệ thống Trung tâm Điều hành thông minh (IOC) thành phố, theo biểu mẫu báo cáo và hướng dẫn cập nhật tại địa chỉ “https://docs.google.com/document/d/1A06RpJjiQrFRa3HmxwSt_iiU9uiHt1K9BnZI_eZm6XE/edit?tab=t.0”.
Việc này nhằm phục vụ công tác thống kê, báo cáo số liệu chi cho khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số kịp thời, giúp lãnh đạo thành phố theo dõi tình hình phân bổ và giải ngân kinh phí tại các xã, phường. Qua đó góp phần thực hiện tốt các nhiệm vụ theo Nghị quyết số 57-NQ/TW của Bộ Chính trị.
TÂM ĐAN