Sớm giải quyết tình trạng nợ bảo hiểm xã hội

11 giờ trướcBài gốc

Công nhân làm việc tại Công ty Vinh Thông bị nợ lương, bảo hiểm xã hội “chật vật” chờ công ty giải quyết các chế độ.

Dư luận xã hội kỳ vọng cơ quan chức năng xử lý nghiêm minh, có chế tài đủ mạnh để tăng cường giữ vững kỷ cương pháp luật, bảo vệ quyền lợi chính đáng của người lao động.

Người lao động chật vật đủ đường

Theo danh sách mà Bảo hiểm xã hội Thành phố Hồ Chí Minh công bố, doanh nghiệp chậm đóng bảo hiểm xã hội với số tiền ít nhất là gần 4 tỷ đồng, cá biệt có doanh nghiệp nợ nhiều nhất gần 68 tỷ đồng. Điều đáng nói, nhiều doanh nghiệp nợ bảo hiểm xã hội của người lao động 5-7 năm, thậm chí 10 năm mà chưa khắc phục.

Nằm trong danh sách “đen”, Công ty TNHH sản xuất-thương mại-dịch vụ Vinh Thông (gọi tắt là Công ty Vinh Thông) trú đóng tại khu công nghiệp Tân Bình, Thành phố Hồ Chí Minh. Năm 2025, 137 công nhân đã ủy quyền cho Trung tâm tư vấn pháp luật-Liên đoàn Lao động Thành phố Hồ Chí Minh khởi kiện công ty ra tòa. Qua nhiều lần thương lượng, tháng 9/2025, Tòa án nhân dân Khu vực 9 đã ban hành 118 quyết định công nhận và 19 bản án sơ thẩm công nhận sự thỏa thuận của các đương sự tại tòa án. Song đến nay, việc trả lương diễn ra “nhỏ giọt”, còn bảo hiểm xã hội công ty vẫn chưa có động thái gì.

Bà Nguyễn Thị Kiều Loan, một trong những công nhân ủy quyền cho Trung tâm tư vấn pháp luật khởi kiện Công ty Vinh Thông than phiền: “Thời điểm tôi ủy quyền khởi kiện cũng là lúc tôi sinh con và nghỉ thai sản. Tổng cộng số tiền công ty nợ lương và bảo hiểm xã hội của tôi khoảng 70 triệu đồng; trong đó, nợ bảo hiểm xã hội gần 40 triệu đồng, chưa kể tiền thai sản tôi tự bỏ tiền túi ra trang trải hơn 30 triệu đồng. Dù đã có phán quyết của tòa, tôi vẫn chưa nhận được những chi phí này; trong khi gia đình tôi phải đi thuê nhà trọ, bản thân ở nhà nuôi con nhỏ, chồng làm việc tự do, cuộc sống rất bấp bênh”.

Ông Đặng Quốc Trung, làm khâu may đế giày tại Công ty Vinh Thông, cho hay: Tổng cộng tiền lương và bảo hiểm xã hội mà công ty nợ tôi gần 45 triệu đồng. Điều đáng nói, sau khi có phán quyết của tòa án yêu cầu công ty trả số tiền lương và bảo hiểm xã hội cho tôi cũng như anh em công nhân cùng khởi kiện, hằng tháng tôi phải từ Cà Mau lên đây tìm giám đốc cũng chỉ nhận được 1-2 triệu đồng.

Trong buổi làm việc mới đây giữa các cơ quan chức năng với Công ty Vinh Thông để tổ chức thi hành án, đại diện Phòng thi hành án dân sự Khu vực 9 (Thi hành án dân sự Thành phố Hồ Chí Minh) cho biết: Tính đến tháng 4/2026, số tiền lương công ty nợ người lao động là 10 tỷ đồng, bảo hiểm xã hội kèm tiền phạt chậm trả là 20 tỷ đồng; tổng hai khoản gần 30 tỷ đồng. Phòng thi hành án dân sự Khu vực 9 đề nghị Ban Giám đốc công ty nghiêm túc thực hiện các chế độ liên quan đối với 137 người lao động theo phán quyết của tòa án, tránh kéo dài...

Gian nan "chốt sổ" bảo hiểm xã hội

Luật gia Dương Văn Thuận, tư vấn viên pháp luật thuộc Trung tâm tư vấn pháp luật-Liên đoàn Lao động thành phố cho biết: Tình trạng nợ lương và bảo hiểm xã hội đang có dấu hiệu “tái diễn” với thời gian nợ kéo dài. Không ít doanh nghiệp chậm đóng, nợ đóng hoặc “mất tích”, khiến người lao động dù đã nghỉ việc vẫn không thể hoàn tất thủ tục. Hệ quả là họ bị treo quyền lợi như không thể hưởng trợ cấp thất nghiệp, không đủ điều kiện nhận bảo hiểm xã hội một lần, thậm chí gián đoạn quá trình tích lũy để hưởng lương hưu. Ông Thuận dẫn chứng, qua tư vấn chính sách và quyền lợi về bảo hiểm xã hội, bảo hiểm y tế chúng tôi nhận thấy có tình trạng “đưa đẩy” giữa doanh nghiệp “chây ỳ” và cơ quan bảo hiểm xã hội.

Tình trạng nợ lương và bảo hiểm xã hội đang có dấu hiệu “tái diễn” với thời gian nợ kéo dài. Không ít doanh nghiệp chậm đóng, nợ đóng hoặc “mất tích”, khiến người lao động dù đã nghỉ việc vẫn không thể hoàn tất thủ tục. Hệ quả là họ bị treo quyền lợi như không thể hưởng trợ cấp thất nghiệp, không đủ điều kiện nhận bảo hiểm xã hội một lần, thậm chí gián đoạn quá trình tích lũy để hưởng lương hưu.

Đơn cử, trong quá trình thụ lý hồ sơ ủy quyền khởi kiện của 14 công nhân làm việc tại Công ty Vinh Thông vào cuối năm 2025, công nhân phải chờ hai tháng để Bảo hiểm xã hội cơ sở Tân Phú hoàn tất xác nhận thời gian đóng bảo hiểm xã hội tại doanh nghiệp. Ngoài ra, qua rất nhiều vụ việc nợ đọng bảo hiểm xã hội, người lao động thường phải đối diện với nỗi lo xin “chốt sổ” vì việc đó phụ thuộc nhiều vào thái độ và thiện chí của doanh nghiệp nơi mình làm việc. Bên cạnh đó, quy định của cơ quan bảo hiểm xã hội là phải chốt “theo đợt” dẫn đến nhiều chế độ và quyền lợi của người lao động chậm được thực thi.

Phó Giám đốc Bảo hiểm xã hội Thành phố Hồ Chí Minh Nguyễn Quốc Thanh cho biết: Theo quy định tại Điều 48 văn bản hợp nhất số 18/VBHNVPQH ngày 12/2/2026 của Văn phòng Quốc hội quy định trong thời hạn 14 ngày làm việc kể từ ngày chấm dứt hợp đồng lao động, hai bên có trách nhiệm thanh toán đầy đủ các khoản tiền có liên quan quyền lợi của mỗi bên và tiền lương, tiền bảo hiểm xã hội, bảo hiểm y tế, bảo hiểm thất nghiệp… được ưu tiên nếu doanh nghiệp bị chấm dứt hoạt động, bị giải thể, phá sản.

Tuy nhiên, nhiều doanh nghiệp nợ tiền bảo hiểm xã hội, bảo hiểm thất nghiệp kéo dài, dẫn đến quyền lợi của người lao động bị ảnh hưởng như: chốt sổ bảo hiểm xã hội không đầy đủ so với quá trình tham gia, không hưởng được các chế độ bảo hiểm xã hội, thẻ bảo hiểm y tế bị gián đoạn quá trình không đi khám, chữa bệnh được…

Do đó, căn cứ theo các quy định của Luật Bảo hiểm xã hội 2024, đối với đơn vị nợ tiền, khi người lao động nghỉ việc thì yêu cầu đơn vị đóng đủ tiền và gửi hồ sơ đến cơ quan Bảo hiểm xã hội để chốt sổ cho người lao động hoặc đóng trước phần tiền nợ bảo hiểm xã hội, bảo hiểm y tế, bảo hiểm thất nghiệp của riêng người lao động nghỉ việc để chốt sổ cho người lao động. Trường hợp doanh nghiệp cố tình né tránh hoặc chây ỳ, người lao động có quyền khởi kiện tại tòa án. Khi nhận được đầy đủ, đúng hồ sơ, cơ quan Bảo hiểm xã hội sẽ thực hiện chốt sổ trong vòng 5 ngày làm việc.

Cơ quan Bảo hiểm xã hội khuyến cáo, để kịp thời phát hiện doanh nghiệp trốn đóng, chậm đóng bảo hiểm xã hội, người lao động cần chủ động theo dõi quá trình đóng bảo hiểm xã hội, bảo hiểm y tế, bảo hiểm thất nghiệp hằng tháng qua phương tiện điện tử, trang thông tin điện tử Bảo hiểm xã hội Việt Nam hoặc qua ứng dụng VSSID...

QUÝ HIỀN

Nguồn Nhân Dân : https://nhandan.vn/som-giai-quyet-tinh-trang-no-bao-hiem-xa-hoi-post957720.html