Sau nhiều thập niên tồn tại, nhiều khu tập thể cũ tại Hà Nội đang dần bộc lộ rõ những hạn chế về hạ tầng và điều kiện sinh hoạt. Không chỉ đối mặt với nguy cơ mất an toàn từ hệ thống điện đã cũ, cư dân tại đây còn phải thích nghi với không gian sống ngày càng chật chội, lối đi hẹp và nhiều hạng mục xuống cấp theo thời gian.
Theo tìm hiểu của Phóng viên báo Tri thức và Cuộc sống, phần lớn các khu tập thể tại Hà Nội được xây dựng từ những năm 1960-1980 nhằm đáp ứng nhu cầu nhà ở cho cán bộ, công nhân viên trong giai đoạn trước. Khi đó, các căn hộ thường có diện tích khá nhỏ, thiết kế đơn giản và chỉ phục vụ những nhu cầu sinh hoạt cơ bản. Sau nhiều thập kỷ, số lượng cư dân tăng lên đáng kể, trong khi hạ tầng và không gian gần như không thay đổi.
Nhiều khu tập thể cũ ở Hà Nội đã nhuốm màu thời gian sau hàng chục năm tồn tại.
Ghi nhận tại nhiều khu tập thể cũ ở các quận nội thành cho thấy dấu vết thời gian hiện rõ trên các khối nhà đã bạc màu, tường bong tróc, cầu thang bê tông mòn vẹt. Những ban công được cơi nới bằng khung sắt hoặc lưới thép thường được gọi là “chuồng cọp” nhô ra khỏi mặt nhà để mở rộng diện tích sinh hoạt. Cùng với đó, dây điện kéo ngang dọc giữa các tầng nhà chằng chịt như mạng nhện sau nhiều năm đấu nối thêm.
Trong những căn hộ chỉ vài chục mét vuông, nhiều gia đình phải tận dụng tối đa từng khoảng không gian. Đồ đạc được sắp xếp dày đặc, xếp chồng lên nhau để tiết kiệm diện tích. Một số hộ dựng thêm gác lửng làm nơi cất đồ hoặc tận dụng cả không gian trong phòng ngủ để kê thêm tủ, kệ chứa đồ sinh hoạt.
Không gian chung của khu tập thể cũng ngày càng thu hẹp. Những khoảng sân vốn được thiết kế làm nơi sinh hoạt chung nay được tận dụng làm bãi để xe. Xe máy xếp san sát khiến diện tích đi lại trở nên chật hẹp, đặc biệt vào giờ cao điểm khi người dân đi làm hoặc trở về nhà.
Tình trạng này không chỉ xuất hiện ở một khu nhà riêng lẻ mà khá phổ biến tại nhiều khu tập thể cũ trên địa bàn Hà Nội. Khi số lượng cư dân và phương tiện tăng lên theo thời gian, áp lực lên không gian sinh hoạt và hạ tầng kỹ thuật cũng ngày càng lớn.
Sinh sống tại khu tập thể A1 Khương Thượng (phường Kim Liên) hơn 30 năm, bà Nguyễn Mai Loan cho biết diện tích căn hộ của gia đình không lớn, nên mọi không gian trong nhà đều phải tận dụng triệt để. Đồ đạc trong nhà được sắp xếp gọn gàng, nhiều vật dụng phải xếp chồng lên nhau hoặc để trên gác lửng để tiết kiệm diện tích. Ngay cả phòng ngủ cũng được tận dụng tối đa để kê thêm tủ và các kệ chứa đồ sinh hoạt.
Chia sẻ với Phóng viên báo Tri thức và Cuộc sống, bà Loan cho rằng, cuộc sống tại khu tập thể hiện nay đã khác nhiều so với trước đây khi số lượng phương tiện ngày càng tăng. “Bây giờ xe máy nhiều nên gần như khoảng sân nào cũng được tận dụng để gửi xe, nhiều lúc đi lại cũng thấy chật chội,” bà nói. Phía trong khu nhà, các hành lang vốn đã hẹp lại được nhiều hộ tận dụng để đặt đồ sinh hoạt, khiến lối đi càng thêm chật chội. Bên cạnh đó, lan can ở một số khu vực khá thấp và đã cũ sau nhiều năm sử dụng khiến nhiều cư dân không khỏi lo lắng về độ an toàn.
Bà Loan cũng cho biết hệ thống điện trong khu nhà sau nhiều năm sử dụng đã trở nên khá phức tạp. Dây điện kéo dọc hành lang và giữa các tầng nhà chằng chịt do nhiều lần đấu nối thêm thiết bị sinh hoạt.
“Nhìn lên thấy dây điện giăng khắp nơi, nhiều đoạn cũng đã cũ nên đôi lúc cũng thấy lo. Mỗi nhà lại lắp thêm điều hòa, bình nóng lạnh hay các thiết bị điện khác nên ai cũng chỉ mong không xảy ra sự cố gì,” bà Loan chia sẻ.
Dây điện chằng chịt kéo ngang dọc tại một khu tập thể cũ.
Theo ghi nhận, nhiều khu tập thể cũ tại Hà Nội đã trải qua thời gian dài sử dụng nhưng chưa được cải tạo đồng bộ. Trong khi đó, nhu cầu sinh hoạt của cư dân ngày càng tăng khiến không gian sống dần rơi vào tình trạng quá tải.
Dù còn nhiều bất tiện, với nhiều người dân, những khu tập thể cũ vẫn là nơi gắn bó suốt nhiều năm. Tuy nhiên, khi tuổi đời công trình ngày càng lớn, những hạn chế về không gian và hạ tầng cũng bộc lộ rõ, khiến cuộc sống tại đây ngày càng chật chội.
Thúy Hồng