SOS: Thường xuyên dùng thuốc giảm đau có thể dẫn tới tổn thương thận

7 giờ trướcBài gốc

1. Thuốc giảm đau được sử dụng phổ biến nhưng tiềm ẩn rủi ro

Nội dung

1. Thuốc giảm đau được sử dụng phổ biến nhưng tiềm ẩn rủi ro

2. Nhóm thuốc giảm đau nào có thể ảnh hưởng đến thận?

3. Thuốc giảm đau gây hại thận như thế nào?

3.1 Lạm dụng thuốc giảm đau có thể gây viêm thận

3.2 Tổn thương thận có thể tiến triển thành suy thận

4. Những đối tượng cần thận trọng khi dùng thuốc giảm đau

5. Làm thế nào để kiểm tra chức năng thận?

6. Cách sử dụng thuốc giảm đau an toàn để bảo vệ thận

Thuốc giảm đau là nhóm thuốc được sử dụng phổ biến trong cộng đồng để giảm các triệu chứng đau như đau đầu, đau cơ, đau khớp, đau lưng hoặc đau sau chấn thương nhẹ. Nhiều loại thuốc trong nhóm này có thể mua dễ dàng tại nhà thuốc và được dùng mà không cần đơn của bác sĩ. Tuy nhiên, việc sử dụng thuốc giảm đau thường xuyên hoặc kéo dài mà không có chỉ định y khoa có thể gây ra nhiều ảnh hưởng đến sức khỏe, trong đó thận là cơ quan dễ bị tổn thương.

Thận có vai trò lọc máu, loại bỏ chất thải và duy trì cân bằng nước – điện giải trong cơ thể. Khi các loại thuốc được đưa vào cơ thể, thận là một trong những cơ quan tham gia xử lý và đào thải. Vì vậy, việc dùng thuốc không hợp lý có thể gây áp lực lên chức năng của cơ quan này. Nhiều trường hợp tổn thương thận có liên quan đến việc sử dụng thuốc giảm đau kéo dài, đặc biệt ở những người có thói quen dùng thuốc để giảm các cơn đau thông thường.

2. Nhóm thuốc giảm đau nào có thể ảnh hưởng đến thận?

Một trong những nhóm thuốc giảm đau được sử dụng phổ biến là thuốc chống viêm không steroid (NSAID). Nhóm thuốc này bao gồm nhiều hoạt chất quen thuộc trong điều trị đau và viêm như: Ibuprofen, diclofenac, naproxen, aspirin, meloxicam, indomethacin, celecoxib…

NSAID có tác dụng giảm đau, chống viêm và hạ sốt. Tuy nhiên, cơ chế của nhóm thuốc này có thể làm giảm sản xuất prostaglandin – chất có vai trò duy trì lưu lượng máu đến thận. Khi lượng prostaglandin giảm, mạch máu đến thận có thể co lại, làm giảm lượng máu được lọc qua thận. Nếu tình trạng này kéo dài, chức năng thận có thể bị suy giảm.

Nguy cơ này tăng lên khi:

Sử dụng thuốc liều cao.
Dùng thuốc trong thời gian dài.
Dùng nhiều loại thuốc giảm đau cùng lúc.
Người có sẵn bệnh thận, tăng huyết áp hoặc đái tháo đường...

Ở những người khỏe mạnh, việc dùng thuốc giảm đau trong thời gian ngắn theo đúng hướng dẫn thường ít gây ảnh hưởng. Tuy nhiên, việc tự ý dùng thuốc lặp đi lặp lại có thể tạo ra nguy cơ tích lũy cho thận.

Thuốc giảm đau là nhóm thuốc được sử dụng phổ biến trong cộng đồng để giảm các triệu chứng đau như đau đầu, đau cơ, đau khớp, đau lưng hoặc đau sau chấn thương nhẹ.

3. Thuốc giảm đau gây hại thận như thế nào?

3.1 Lạm dụng thuốc giảm đau có thể gây viêm thận

Một trong những biến chứng liên quan đến việc dùng thuốc giảm đau kéo dài là viêm thận do thuốc. Tình trạng này xảy ra khi mô thận bị tổn thương do phản ứng với thuốc hoặc do giảm lưu lượng máu đến thận trong thời gian dài. Viêm thận có thể tiến triển âm thầm và nhiều trường hợp không có triệu chứng rõ ràng ở giai đoạn đầu. Khi tổn thương tiến triển, người bệnh có thể xuất hiện một số dấu hiệu như:

Phù ở chân, mắt cá hoặc toàn thân.
Mệt mỏi kéo dài.
Chán ăn.
Thay đổi lượng nước tiểu.
Nước tiểu sẫm màu hoặc có bọt.
Tăng huyết áp...

Nếu không được phát hiện và xử trí kịp thời, tình trạng viêm thận kéo dài có thể dẫn đến suy giảm chức năng thận.

3.2 Tổn thương thận có thể tiến triển thành suy thận

Trong một số trường hợp, việc sử dụng thuốc giảm đau kéo dài có thể dẫn đến tổn thương thận mạn tính. Khi đó, thận mất dần khả năng lọc chất thải và cân bằng dịch trong cơ thể. Suy thận mạn thường tiến triển chậm trong nhiều năm. Người bệnh có thể không nhận thấy triệu chứng rõ ràng cho đến khi chức năng thận đã giảm đáng kể.

Ở giai đoạn nặng, suy thận có thể gây ra:

Tăng huyết áp khó kiểm soát.
Thiếu máu.
Rối loạn điện giải.
Phù toàn thân.
Tích tụ chất độc trong máu...

Trong những trường hợp nghiêm trọng, người bệnh có thể cần điều trị thay thế chức năng thận bằng phương pháp lọc máu hoặc ghép thận.

4. Những đối tượng cần thận trọng khi dùng thuốc giảm đau

Không phải tất cả mọi người đều có nguy cơ giống nhau khi sử dụng thuốc giảm đau. Một số nhóm đối tượng cần đặc biệt thận trọng, bao gồm:

Người mắc bệnh thận mạn
Người cao tuổi
Người mắc tăng huyết áp hoặc đái tháo đường
Người đang dùng thuốc điều trị tim mạch
Người mất nước kéo dài do sốt, tiêu chảy hoặc nôn

Ở những nhóm này, chức năng thận vốn đã nhạy cảm hơn với tác động của thuốc. Do đó, việc dùng thuốc giảm đau cần được bác sĩ tư vấn cụ thể.

5. Làm thế nào để kiểm tra chức năng thận?

Khi nghi ngờ có vấn đề về thận hoặc khi phải sử dụng thuốc giảm đau trong thời gian dài, bác sĩ có thể chỉ định các xét nghiệm để đánh giá chức năng thận.

Một số xét nghiệm thường được sử dụng gồm:

Xét nghiệm máu đo creatinin và ure để đánh giá khả năng lọc của thận.
Xét nghiệm nước tiểu phát hiện protein hoặc các dấu hiệu tổn thương thận.
Tính mức lọc cầu thận (eGFR) giúp xác định mức độ suy giảm chức năng thận.
Siêu âm thận đánh giá kích thước và cấu trúc của thận...

Việc phát hiện sớm tổn thương thận giúp người bệnh có thể điều chỉnh thuốc và thay đổi lối sống nhằm hạn chế tiến triển bệnh.

6. Cách sử dụng thuốc giảm đau an toàn để bảo vệ thận

Thuốc giảm đau vẫn đóng vai trò quan trọng trong điều trị nhiều bệnh lý, tuy nhiên, việc sử dụng cần tuân thủ nguyên tắc an toàn. Một số khuyến cáo gồm:

Chỉ sử dụng thuốc khi thực sự cần thiết.
Không tự ý dùng thuốc kéo dài.
Không tăng liều thuốc khi chưa có chỉ định.
Không kết hợp nhiều loại thuốc giảm đau cùng lúc.
Uống đủ nước khi sử dụng thuốc.
Tham khảo ý kiến bác sĩ nếu cơn đau kéo dài...

Ngoài ra, với những cơn đau tái phát thường xuyên, việc xác định nguyên nhân gây đau và điều trị nguyên nhân là biện pháp quan trọng hơn so với việc chỉ dùng thuốc giảm đau.

Thận là cơ quan giữ vai trò quan trọng trong việc duy trì cân bằng của cơ thể. Những tổn thương ở thận thường tiến triển âm thầm và khó phát hiện ở giai đoạn đầu. Vì vậy, việc sử dụng thuốc hợp lý, duy trì lối sống lành mạnh và khám sức khỏe định kỳ là những biện pháp cần thiết để bảo vệ chức năng thận. Đối với các loại thuốc giảm đau, người dân nên sử dụng theo hướng dẫn của nhân viên y tế và tránh lạm dụng để hạn chế nguy cơ tổn thương thận trong tương lai.

Mời độc giả xem thêm:

DS. Hoàng Thu

Nguồn SK&ĐS : https://suckhoedoisong.vn/sos-thuong-xuyen-dung-thuoc-giam-dau-co-the-dan-toi-ton-thuong-than-169260314112718193.htm