Sốt xuất huyết tấn công gan: Sai lầm tự điều trị dễ chuyển nặng

2 giờ trướcBài gốc

Sốt xuất huyết Dengue từ lâu vẫn bị không ít người xem nhẹ như một đợt sốt vi rút thông thường, chỉ cần nghỉ ngơi vài ngày là có thể tự khỏi. Tuy nhiên, thực tế lâm sàng tại các bệnh viện tuyến đầu cho thấy một bức tranh hoàn toàn khác: vi rút Dengue không chỉ gây sốt mà còn tấn công trực tiếp vào các cơ quan nội tạng, đặc biệt là gan, đẩy người bệnh vào những biến chứng nguy kịch với tốc độ rất nhanh. Sự chủ quan, chậm trễ trong nhận diện và điều trị đang khiến căn bệnh này trở thành mối đe dọa thực sự, ngay cả với người trẻ và khỏe mạnh.

Lá gan – “tuyến phòng thủ” quan trọng nhưng dễ tổn thương

Gan vốn được ví như “nhà máy hóa chất” của cơ thể, đảm nhiệm hàng loạt chức năng sống còn như chuyển hóa dinh dưỡng, tổng hợp protein, điều hòa đông máu và thải độc. Khi virút Dengue xâm nhập, cơ quan này trở thành một trong những mục tiêu bị tấn công sớm và mạnh nhất. Các nghiên cứu quốc tế cho thấy có tới 60–90% bệnh nhân sốt xuất huyết xuất hiện tổn thương gan ở nhiều mức độ khác nhau, từ tăng men gan nhẹ cho đến suy gan cấp.

Sốt xuất huyết không chỉ gây sốt mà còn tấn công gan, gây sốc và suy đa tạng - Ảnh: minh họa

Sự tổn thương này không chỉ dừng lại ở những chỉ số xét nghiệm. Khi gan suy yếu, toàn bộ hệ thống chuyển hóa của cơ thể bị rối loạn, khả năng giải độc suy giảm, kéo theo nguy cơ rối loạn đông máu và suy đa cơ quan. Trong những trường hợp nặng, bệnh nhân có thể xuất hiện vàng da, xuất huyết nội tạng và rơi vào tình trạng suy gan cấp với tỷ lệ tử vong rất cao nếu không được can thiệp kịp thời.

Một trong những cơ chế khiến sốt xuất huyết trở nên nguy hiểm nằm ở phản ứng miễn dịch quá mức của cơ thể. Thay vì chỉ tiêu diệt virút, hệ miễn dịch trong một số trường hợp lại “tấn công” chính cơ thể thông qua hiện tượng “cơn bão cytokine”.

Virút Dengue sản sinh ra protein NS1 có khả năng phá vỡ thành mạch, gây rò rỉ huyết tương và kích hoạt phản ứng viêm mạnh mẽ. Khi lượng cytokine được giải phóng ồ ạt, cơ thể rơi vào tình trạng viêm toàn thân, làm tổn thương hàng loạt cơ quan, trong đó gan chịu ảnh hưởng nặng nề.

Điều đáng chú ý là phản ứng này thường xảy ra mạnh hơn ở những người có hệ miễn dịch tốt. Đây chính là lý do vì sao nhiều người trẻ, không có bệnh nền vẫn có thể chuyển nặng nhanh chóng, thậm chí rơi vào sốc hoặc suy đa tạng chỉ trong thời gian ngắn.

Không được chủ quan với “giai đoạn lui sốt”

Theo ThS-BS Lê Hồng Nga – Phó giám đốc Trung tâm kiểm soát bệnh tật TP.HCM, sốt xuất huyết Dengue đang có xu hướng gia tăng cả về số ca mắc lẫn mức độ nặng, đặc biệt tại các đô thị lớn như Thành phố.

Bà nhấn mạnh rằng một trong những sai lầm phổ biến nhất của người dân là cho rằng khi hết sốt đồng nghĩa với khỏi bệnh. Trên thực tế, đây lại chính là thời điểm nguy hiểm nhất.

“Giai đoạn từ ngày thứ 3 đến ngày thứ 7 của bệnh là thời điểm dễ xảy ra biến chứng nặng như sốc, xuất huyết hoặc suy tạng. Người bệnh cần được theo dõi sát, không nên tự ý điều trị tại nhà kéo dài”, bà Nga cảnh báo.

Theo vị chuyên gia, việc tự ý dùng thuốc hạ sốt hoặc truyền dịch không đúng cách có thể khiến tình trạng bệnh diễn tiến xấu đi mà không được phát hiện kịp thời. Đặc biệt, các dấu hiệu như đau bụng, nôn ói nhiều, lừ đừ, tay chân lạnh, chảy máu bất thường cần được xem là tín hiệu cảnh báo sớm, buộc phải đến cơ sở y tế ngay lập tức.

Các số liệu từ bệnh viện tuyến cuối cho thấy xu hướng gia tăng rõ rệt của các ca sốt xuất huyết nặng. Không chỉ số lượng ca nhập viện tăng, mà tỷ lệ bệnh nhân diễn tiến nặng cũng ngày càng cao, trong đó nhiều trường hợp là người trẻ, không có bệnh nền.

Không hiếm những bệnh nhân nhập viện trong tình trạng sốc, tràn dịch màng phổi, máu cô đặc và suy gan chỉ sau vài ngày sốt. Có người trước đó hoàn toàn khỏe mạnh, tự điều trị tại nhà nhưng khi đến bệnh viện thì đã ở giai đoạn nguy kịch.

Theo ThS-BS Lê Hồng Nga, điều này phản ánh rõ thực tế rằng sốt xuất huyết không còn là bệnh “lành tính” như trước đây. “Ngay cả người trẻ, khỏe mạnh cũng có thể chuyển nặng rất nhanh nếu không được theo dõi đúng cách”,bà nhấn mạnh.

Đại diện Trung tâm Kiểm soát bệnh tật TP.HCM cho biết số ca bệnh đang có dấu hiệu tăng theo chu kỳ, với nguy cơ bùng phát trong mùa mưa nếu không có biện pháp kiểm soát hiệu quả.

Theo khuyến cáo của Trung tâm Kiểm soát bệnh tật TP.HCM, phòng chống sốt xuất huyết cần được thực hiện đồng bộ từ cá nhân đến cộng đồng.

ThS-BS Lê Hồng Nga cho rằng người dân không nên chỉ tập trung vào việc diệt muỗi khi đã có dịch, mà cần duy trì thói quen vệ sinh môi trường thường xuyên. Việc loại bỏ các dụng cụ chứa nước đọng, đậy kín lu, thùng, sử dụng màn khi ngủ và bảo vệ cơ thể khỏi muỗi đốt là những biện pháp đơn giản nhưng mang lại hiệu quả cao.

Bên cạnh đó, bà cũng nhấn mạnh vai trò của y tế dự phòng trong việc giám sát dịch tễ, phát hiện sớm ổ dịch và can thiệp kịp thời để hạn chế lây lan.

Sốt xuất huyết Dengue không còn là căn bệnh “nhẹ” như nhiều người vẫn nghĩ. Khi lá gan trở thành “chiến trường” và “cơn bão cytokine” có thể bùng phát bất cứ lúc nào, ranh giới giữa hồi phục và nguy kịch trở nên mong manh hơn bao giờ hết.

Hồ Quang

Nguồn Một Thế Giới : https://1thegioi.vn/sot-xuat-huyet-tan-cong-gan-sai-lam-tu-dieu-tri-de-chuyen-nang-249463.html