SpaceX của tỷ phú Elon Musk dự kiến huy động khoảng 75 tỷ USD trong đợt IPO lịch sử. Ảnh: Reuters.
Một nguồn tin của Reuters tiết lộ SpaceX dự kiến phát hành khoảng 555,6 triệu cổ phiếu trong đợt IPO sắp tới, với giá chào bán 135 USD/cổ phiếu, qua đó huy động khoảng 75 tỷ USD - quy mô có thể trở thành đợt IPO lớn nhất lịch sử.
Phá vỡ thông lệ IPO truyền thống
Thương vụ niêm yết của SpaceX được xem là "phát súng" mở màn cho làn sóng IPO của các doanh nghiệp công nghệ tư nhân quy mô lớn sau nhiều năm thị trường IPO trầm lắng. Sau SpaceX, giới đầu tư kỳ vọng các tên tuổi AI như OpenAI và Anthropic cũng sẽ tiến hành niêm yết trên sàn chứng khoán.
SpaceX đang áp dụng cách tiếp cận chưa từng có khi quyết định đưa ra mức giá cố định ngay trước quá trình roadshow và dựng sổ lệnh. Thông thường, các doanh nghiệp IPO sẽ công bố một khoảng giá dự kiến để thăm dò nhu cầu thị trường trước khi chốt giá cuối cùng. Nếu nhu cầu tăng cao, giá phát hành có thể được nâng lên sát hoặc vượt vùng dự kiến.
Roadshow của SpaceX dự kiến bắt đầu từ ngày 4/6 (giờ địa phương). Trước đó, công ty đã tổ chức một số cuộc gặp không chính thức với nhà đầu tư để thăm dò phản ứng thị trường. Tuy nhiên, các nguồn tin lưu ý quy mô huy động vốn và các điều khoản của thương vụ vẫn có thể thay đổi khi quá trình tiếp xúc nhà đầu tư chính thức diễn ra.
Ông Weiheng Chen, đối tác cấp cao của hãng luật Wilson Sonsini Goodrich & Rosati tại Hong Kong (Trung Quốc), cho rằng Elon Musk đang áp dụng cách tiếp cận "chấp nhận hoặc từ chối". Điều này phù hợp với lượng người ủng hộ đông đảo của vị tỷ phú, cũng như trong bối cảnh thị trường hiện nay khi gần như không có doanh nghiệp nào tương đồng nếu so sánh về quy mô.
Đợt IPO của SpaceX được thiết kế theo hình thức phát hành sơ cấp 100%, đồng nghĩa toàn bộ nguồn vốn huy động sẽ đổ trực tiếp vào công ty. Trong khi đó, các cổ đông hiện hữu chưa thực hiện thoái vốn thông qua đợt chào bán này. Ngoài ra, Elon Musk sẽ bị hạn chế bán cổ phiếu SpaceX trong vòng 366 ngày sau khi niêm yết, nhằm củng cố niềm tin của nhà đầu tư đối với cam kết dài hạn của ông.
Đầu năm 2026, SpaceX đã sáp nhập với công ty xAI của Elon Musk, nâng định giá SpaceX lên 1.000 tỷ USD và xAI ở mức 250 tỷ USD. Do không có đối thủ trực tiếp trên thị trường, việc định giá SpaceX vẫn gây nhiều tranh cãi.
Theo báo cáo ngày 1/6 của Morningstar, giá trị hợp lý của SpaceX chỉ khoảng 780 tỷ USD, thấp hơn 48% so với mức định giá trên thị trường tư nhân hiện nay. Phần lớn giá trị này đến từ mạng lưới vệ tinh Starlink - vốn là động lực chính tạo ra doanh thu, lợi nhuận và tăng trưởng của công ty trong năm qua.
Elon Musk có thể trở thành "nghìn tỷ phú" đầu tiên trên thế giới
Dù đã là người giàu nhất hành tinh, Elon Musk có thể trở thành "nghìn tỷ phú" đầu tiên trong lịch sử khi SpaceX chính thức ra mắt trên thị trường chứng khoán trong thời gian tới, theo AFP.
Tạp chí Forbes hôm 2/6 ước tính tài sản ròng của Elon Musk đã đạt gần 835 tỷ USD, tăng mạnh so với mức 342 tỷ USD trong bảng xếp hạng người giàu công bố hồi tháng 3/2025. Mức này cao hơn gấp đôi tài sản của ông vào đầu năm 2025 và bỏ xa người đứng thứ 2 là nhà đồng sáng lập Oracle Larry Ellison.
Đợt IPO của SpaceX dự kiến diễn ra vào khoảng ngày 12/6 sẽ "gần như chắc chắn" đưa tài sản của Musk vượt mốc 1.000 tỷ USD. Công ty được thành lập năm 2002 này được kỳ vọng đạt mức định giá từ 1.700 đến 2.000 tỷ USD, cao hơn đáng kể so với vùng định giá tối đa khoảng 1.500 tỷ USD được nhắc tới hồi tháng 3.
Theo hồ sơ nộp lên Ủy ban Chứng khoán và Giao dịch Mỹ (SEC), Musk hiện sở hữu 12% cổ phiếu phổ thông của SpaceX, khoảng 94% cổ phiếu hạng B - loại cổ phiếu có 10 quyền biểu quyết cho mỗi cổ phần.
AFP tính toán sau đợt IPO, vị tỷ phú sẽ nắm khoảng 42% vốn của SpaceX cũng như kiểm soát khoảng 79% quyền biểu quyết. Với mức định giá 1.700-2.000 tỷ USD, phần sở hữu này tương đương khoảng 735-840 tỷ USD.
Mặt khác, một số nhà phân tích dự báo SpaceX và Tesla có thể hợp nhất vào năm 2027 khi cả hai ngày càng tập trung vào các lĩnh vực như robot, năng lượng, xe tự lái. Hiện, 2 công ty này đã hợp tác trong một số dự án, bao gồm nhà máy sản xuất chip bán dẫn quy mô lớn mang tên Terafab.
Các chuyên gia cho rằng tài sản của Elon Musk thậm chí còn có thể tăng mạnh hơn nữa nếu hoàn thành các điều kiện trong gói thưởng mà HĐQT Tesla thông qua năm 2025. Nếu đạt được hàng loạt mục tiêu tài chính và vận hành trong vòng 10 năm, Musk có thể nhận thêm khoảng 1.000 tỷ USD giá trị cổ phiếu thưởng.
Tại SpaceX, ông cũng có cơ hội nhận hơn 130 tỷ USD thông qua 2 chương trình đãi ngộ khác. Tuy nhiên, một trong những điều kiện để kích hoạt khoản thưởng này là SpaceX phải thiết lập được một thuộc địa thường trú trên Sao Hỏa với ít nhất một triệu cư dân.
Anh Nguyễn