SpaceX đã công khai ấn định mức giá 135 USD/cổ phiếu cho đợt phát hành cổ phiếu lần đầu ra công chúng (IPO), phá vỡ cơ chế khám phá giá vốn được duy trì lâu nay trên Phố Wall và cho thấy quyết tâm của Elon Musk trong việc huy động số vốn kỷ lục theo cách riêng của mình.
Quyết định công bố mức giá trước tới một tuần so với thời điểm chào bán chính thức gần như chưa từng có tiền lệ trong các thương vụ IPO lớn tại Mỹ. Động thái này cũng phản ánh vị thế đặc biệt của Musk trong giới tài chính với hình ảnh một nhà tiên phong luôn tạo ra những bước đi táo bạo, ngay cả khi đợt huy động vốn này sẽ định giá SpaceX ở mức rất cao.
Elon Musk một lần nữa phá vỡ các quy tắc truyền thống khi công khai giá IPO của SpaceX trước thời điểm chào bán chính thức. Ảnh: Reuters
Hồ sơ IPO sửa đổi của SpaceX xác nhận thông tin mà Reuters đã đưa trước đó về mức giá 135 USD/cổ phiếu. Công ty đặt mục tiêu huy động 75 tỷ USD, cao nhất trong lịch sử IPO, trong một thương vụ định giá doanh nghiệp ở mức 1.750 tỷ USD. Nếu thành công, SpaceX sẽ ngay lập tức gia nhập nhóm 10 công ty niêm yết giá trị nhất nước Mỹ.
SpaceX sẽ bắt đầu chuỗi gặp gỡ nhà đầu tư (roadshow) từ thứ Năm. Giá chào bán cuối cùng dự kiến được xác định vào ngày 11/6 và cổ phiếu sẽ bắt đầu giao dịch trên sàn Nasdaq vào ngày hôm sau.
Musk cũng đang viết lại “luật chơi” IPO theo nhiều cách khác. Từ việc dự định dành vai trò lớn hơn cho nhà đầu tư cá nhân trong phân bổ cổ phiếu, thúc đẩy việc sớm được đưa vào các chỉ số chứng khoán cho tới việc xây dựng cơ cấu quản trị nhằm duy trì quyền kiểm soát mạnh mẽ của nhà sáng lập.
“Mọi thứ về đợt IPO này đều không bình thường theo bất kỳ tiêu chuẩn nào. Nhưng đây cũng là thương vụ IPO lớn nhất lịch sử nên có lẽ điều đó không quá bất ngờ”, một nhà đầu tư dự định mua cổ phiếu SpaceX nhận định.
Lợi thế của Musk trước giới đầu tư
Tại Phố Wall, nhiều tổ chức đang cạnh tranh để giành một phần trong thương vụ này nhờ danh tiếng của Musk và quy mô khổng lồ của đợt phát hành, vốn có thể mang lại hàng triệu USD phí dịch vụ cho các ngân hàng, bất chấp những lo ngại về mức định giá quá cao của SpaceX.
Biển hiệu chào bán cổ phiếu lần đầu ra công chúng của SpaceX được trưng bày tại tòa nhà Bank of America ở New York, Hoa Kỳ, ngày 4 tháng 6 năm 2026. Ảnh: Reuters
Nhà đầu tư nói trên cho biết nhiều công ty tài chính đang cố thể hiện rằng họ đã tham gia từ rất sớm, điều phản ánh cũng như củng cố vị thế đàm phán vượt trội của Musk trước các nhà đầu tư.
SpaceX hiện không có đối thủ niêm yết công khai tương đương để làm cơ sở so sánh, do số lượng doanh nghiệp vũ trụ niêm yết còn rất ít, trong khi công ty hoạt động trên nhiều lĩnh vực như hàng không vũ trụ, viễn thông và quốc phòng. Năm 2025, SpaceX ghi nhận khoản lỗ ròng 4,94 tỷ USD, dù doanh thu tăng 33% lên 18,67 tỷ USD.
“Ở góc độ bề mặt, mức định giá hơn 90 lần doanh thu là rất cao theo bất kỳ tiêu chuẩn nào. Nhưng SpaceX chưa bao giờ là một doanh nghiệp truyền thống và cũng không có công ty niêm yết nào thực sự tương đồng để so sánh”, Tim Hatt, Giám đốc nghiên cứu và tư vấn tại GSMA Intelligence, nhận xét.
Roadshow theo cách chưa từng có
Thông thường, roadshow là giai đoạn doanh nghiệp và các ngân hàng bảo lãnh gặp gỡ nhà đầu tư để thăm dò nhu cầu và xác định khoảng giá phù hợp cho đợt chào bán cổ phiếu. Quy trình này phụ thuộc nhiều vào mối quan hệ giữa các ngân hàng với khách hàng tổ chức cũng như đánh giá của họ về thị trường.
Sau một loạt cuộc gặp thử nghiệm trước roadshow, SpaceX cho biết đang hướng tới mức định giá khoảng 1.750 tỷ USD, trong khi một số nhà đầu tư cho rằng mức hợp lý chỉ nên ở khoảng 1.500 tỷ USD hoặc thấp hơn.
Một nhà đầu tư tổ chức có quan hệ với Goldman Sachs cho biết ông từng tìm cách mua cổ phiếu IPO của SpaceX nhưng được thông báo rằng việc phân bổ cổ phiếu là “quyết định ở cấp độ David Solomon”, ám chỉ CEO của Goldman Sachs. Tuy nhiên, người phát ngôn của Goldman Sachs phủ nhận điều này.
Biểu đồ bong bóng thể hiện quy mô tương đối của các đợt IPO lớn nhất tại Mỹ và lợi nhuận của chúng tại thời điểm ra mắt. Ảnh: Reuters
Ngân hàng phụ trách tài khoản của nhà đầu tư này thậm chí còn khuyên ông nên chờ mua cổ phiếu sau khi công ty chính thức lên sàn.
Một điểm khác biệt nữa của thương vụ SpaceX là các ngân hàng quốc tế lớn như Mizuho, Deutsche Bank, UBS và Barclays được khuyến khích tập trung tìm kiếm khách hàng là các cá nhân giàu có tại thị trường bản địa. Trước đây, nhà đầu tư cá nhân thường không được ưu tiên trong các đợt IPO lớn, khi các ngân hàng chủ yếu tìm đến các quỹ đầu tư khổng lồ như Fidelity Investments hay các quỹ phòng hộ quyền lực như Citadel.
Reuters trước đó đưa tin SpaceX đang cân nhắc dành tới 30% lượng cổ phiếu IPO cho nhà đầu tư cá nhân. Đây là tỷ lệ rất lớn so với thông lệ thị trường, nhằm tận dụng sức hút đặc biệt của Elon Musk đồng thời mở rộng cơ cấu cổ đông của công ty.
“Lý do để sở hữu cổ phiếu này nằm ở sức hút mà Elon Musk mang lại. Tôi chỉ quan tâm đến nó như một hiện tượng đáng theo dõi”, Robert Pavlik, quản lý danh mục cấp cao tại Dakota Wealth ở Connecticut, nhận xét và cho biết bản thân không có kế hoạch mua cổ phiếu.
Vũ Ánh