'Sử đá lưu danh' hiền tài Việt qua 82 văn bia Tiến sĩ

3 giờ trướcBài gốc

Trưng bày “Sử đá lưu danh” sẽ khai mạc vào ngày 6/2 tại Văn Miếu - Quốc Tử Giám - Ảnh minh họa.

Ngày 2/2, Trung tâm Hoạt động Văn hóa Khoa học Văn Miếu - Quốc Tử Giám cho biết, vào ngày 6/2 sẽ diễn ra lễ khai mạc trưng bày “Sử đá lưu danh”. Đây là hoạt động chào mừng Xuân Bính Ngọ 2026, hướng tới kỷ niệm 950 năm thành lập Quốc Tử Giám – trường đại học đầu tiên của Việt Nam, đồng thời chào mừng thành công Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV của Đảng.

Trưng bày giới thiệu hệ thống tư liệu, hình ảnh và hiện vật được khai thác từ 82 văn bia đề danh Tiến sĩ – Di sản tư liệu thế giới do UNESCO ghi danh.

Nội dung được triển khai theo bốn chủ đề chính, phản ánh tổng thể nền giáo dục khoa cử Nho học dưới chế độ quân chủ, từ chủ trương tuyển chọn nhân tài, chính sách đãi ngộ và trọng dụng người đỗ đạt đến việc khắc họa chân dung các danh nhân tiêu biểu có đóng góp quan trọng cho giáo dục và sự phát triển đất nước.

Một trong những điểm nhấn của trưng bày là việc tiếp cận bia Tiến sĩ không chỉ như những văn bản lịch sử mà còn như những tác phẩm nghệ thuật chạm khắc đá. Qua bố cục, hình khối và đường nét hoa văn tinh xảo, trưng bày giúp công chúng nhận diện trình độ thẩm mỹ, tư duy biểu tượng và kỹ thuật chế tác đá của người xưa, đồng thời làm rõ vai trò của bia Tiến sĩ trong việc “vĩnh cửu hóa” tri thức và hiền tài.

Không gian trưng bày được thiết kế dựa trên sự đối thoại giữa hai chất liệu chủ đạo: giấy và đá. Giấy biểu trưng cho quá trình học tập, rèn luyện và thi cử; đá tượng trưng cho sự tôn vinh và lưu danh hậu thế. Sự chuyển tiếp giữa hai chất liệu này phản ánh con đường dài đầy thử thách của sĩ tử, từ trang sách đến bia đá.

Bên cạnh hình thức trưng bày truyền thống, các giải pháp công nghệ số được ứng dụng nhằm tái hiện không gian di sản văn hóa vật thể và phi vật thể. Những bản thác cổ được “đánh thức” bằng công nghệ trình chiếu, chuyển hóa tư liệu lịch sử thành hình ảnh số sinh động, giúp công chúng, đặc biệt là giới trẻ, tiếp cận lịch sử khoa cử Việt Nam theo cách trực quan và dễ tiếp nhận hơn.

“Sử đá lưu danh” được kết nối nội dung với các trưng bày thường trực như “Quốc Tử Giám – Trường Quốc học đầu tiên” và “Khơi nguồn đạo học”, tạo thành một chỉnh thể thống nhất trong không gian di sản Văn Miếu – Quốc Tử Giám. Qua đó, trưng bày góp phần làm mới cách kể câu chuyện di sản, đồng thời khẳng định những giá trị bền vững của truyền thống hiếu học và trọng hiền tài trong đời sống đương đại.

Trần Hòa

Nguồn GD&TĐ : https://giaoducthoidai.vn/su-da-luu-danh-hien-tai-viet-qua-82-van-bia-tien-si-post766244.html