Sử dụng thuốc không rõ nguồn gốc: Đừng để tiền mất, tật mang

3 giờ trướcBài gốc

Bệnh tiến triển nặng vì… thuốc nam

Ngày 1/4/2026, ông Ngụy Văn P (sinh năm 1970), trú tại phường Tân An được người nhà đưa đến Bệnh viện Đa khoa Bắc Ninh số 1 cấp cứu với các triệu chứng buồn nôn, chán ăn, mệt mỏi. Theo người nhà, bệnh nhân mắc viêm gan B nhưng đã bỏ điều trị khoảng 5 năm. Cách đây gần 3 tháng, thấy trên mạng xã hội quảng cáo bài thuốc nam “gia truyền” có thể điều trị hiệu quả viêm gan B, ông P đã đặt mua và sử dụng với mong muốn chấm dứt bệnh mạn tính.

Tuy nhiên, không những không đạt hiệu quả như kỳ vọng, gần đây bệnh nhân xuất hiện các triệu chứng chán ăn, bụng chướng. Kết quả xét nghiệm cho thấy bệnh nhân bị viêm gan nặng, suy gan nặng trên nền viêm gan B. Sau thời gian điều trị tích cực, tình trạng không cải thiện, các chỉ số nhiễm độc gan tăng cao, bệnh nhân được chuyển đến bệnh viện tuyến chuyên sâu, tiếp tục điều trị.

Bác sĩ Nguyễn Văn Cương, Trưởng Khoa Nội tiêu hóa (Bệnh viện Đa khoa Bắc Ninh số 1) thăm khám cho một trường hợp bị ngộ độc thuốc nam.

Trước đó, bệnh nhân Hoàng Văn P (43 tuổi), trú tại xã Biên Sơn đến Bệnh viện Đa khoa Bắc Ninh số 1 trong tình trạng tay phải sưng nề, căng đau, mu bàn tay hoại tử đen lan nhanh, các ngón tay cứng, hạn chế vận động. Trước đó, bệnh nhân bị rắn hổ mang cắn vào mu bàn tay phải song tự đắp thuốc nam tại nhà. Sau 3 ngày, tình trạng không cải thiện mà diễn biến nặng hơn, buộc phải nhập viện cấp cứu.

Bác sĩ Nguyễn Văn Cương, Trưởng Khoa Nội tiêu hóa (Bệnh viện Đa khoa Bắc Ninh số 1) cho biết: “Thực tế điều trị cho thấy, nhiều bệnh nhân bị bệnh song không đến cơ sở y tế khám hoặc không tuân thủ phác đồ điều trị mà tự ý sử dụng các bài thuốc nam không rõ nguồn gốc dẫn đến bệnh tiến triển nặng hơn. Không ít trường hợp có bệnh nền khiến nguy cơ biến chứng tăng cao, thời gian điều trị kéo dài”.

Gần đây, tại nhiều địa phương trên cả nước ghi nhận các trường hợp bệnh nhân nhập viện trong tình trạng bệnh lý diễn biến nặng hơn do tự ý sử dụng thuốc nam, thuốc đông y không rõ nguồn gốc. Đáng chú ý, phần lớn các trường hợp xuất phát từ tâm lý chủ quan, tin tưởng vào các quảng cáo “thuốc gia truyền” lan truyền trên mạng xã hội hoặc qua truyền miệng, dẫn đến việc bỏ qua các phương pháp điều trị hiện đại.

Ghi nhận tại các cơ sở y tế trên địa bàn tỉnh cho thấy, số ca nhập viện cấp cứu liên quan đến việc sử dụng thuốc nam, thuốc đông y không rõ nguồn gốc có xu hướng gia tăng. Theo thống kê, trong số 46 bệnh nhân nhập viện cấp cứu do ngộ độc từ đầu năm đến nay tại Bệnh viện Đa khoa Bắc Ninh số 1 có 6 trường hợp được xác định liên quan đến ngộ độc thuốc nam.

Tương tự, tại Bệnh viện Đa khoa Bắc Ninh số 2, trong số 33 bệnh nhân bị ngộ độc điều trị trong năm nay cũng có 3 trường hợp bệnh diễn biến nặng hơn do sử dụng thuốc nam không theo chỉ định, không rõ nguồn gốc. “Chồng tôi bị ung thư phổi, nghe người quen giới thiệu nên đã sử dụng thuốc nam song bệnh không cải thiện mà còn phát sinh thêm biến chứng. Khi đi khám, bác sĩ kết luận chồng tôi bị suy thận cấp trên nền bệnh ung thư”, bà Nguyễn Thị T, trú tại phường Ninh Xá nói.

Tăng cường kiểm tra, xử lý

Theo thống kê, từ ngày 1/1/2024 đến nay, toàn tỉnh cấp mới 234 giấy phép hành nghề có phạm vi y học cổ truyền, chiếm 13,5% tổng số giấy phép hành nghề đã cấp. Hiện trên địa bàn có 3 công ty sản xuất dược liệu, vị thuốc cổ truyền; 8 cơ sở bán buôn và 66 cơ sở bảo quản dược liệu. Để kiểm soát chất lượng, bảo đảm an toàn cho người sử dụng, công tác quản lý nhà nước trong lĩnh vực y dược cổ truyền tiếp tục được tăng cường, trọng tâm là hoạt động thanh tra, kiểm tra và xử lý nghiêm các hành vi vi phạm.

Từ ngày 1/1/2024 đến nay, toàn tỉnh cấp mới 234 giấy phép hành nghề có phạm vi y học cổ truyền, chiếm 13,5% tổng số giấy phép hành nghề đã cấp. Hiện trên địa bàn có 3 công ty sản xuất dược liệu, vị thuốc cổ truyền; 8 cơ sở bán buôn và 66 cơ sở bảo quản dược liệu. Trong năm 2025, cơ quan chức năng của tỉnh đã phát hiện, xử phạt vi phạm hành chính đối với 5 cơ sở với tổng số tiền 632,5 triệu đồng.

Trong năm 2025, cơ quan chức năng của tỉnh đã phát hiện, xử phạt vi phạm hành chính đối với 5 cơ sở với tổng số tiền 632,5 triệu đồng. Mới đây, ngày 2/4/2026, Giám đốc Sở Y tế đã ban hành quyết định xử phạt hành chính đối với ông Nguyễn Bá Nho (sinh năm 1955), trú tại phường Phương Liễu, hành nghề tại Phòng khám chuyên khoa y học cổ truyền Thiện Tâm do vi phạm quy định về khám, chữa bệnh và sản xuất thuốc. Cụ thể, ông Nho cung cấp dịch vụ khám, chữa bệnh khi chưa có giấy phép hoạt động; đồng thời sản xuất thuốc, nguyên liệu làm thuốc khi chưa đủ điều kiện kinh doanh dược theo quy định.

Theo các bác sĩ, y học cổ truyền, trong đó có thuốc nam, thuốc đông y vẫn giữ vai trò quan trọng trong chăm sóc sức khỏe nếu được sử dụng đúng cách. Nhiều bài thuốc đã được nghiên cứu, kế thừa và ứng dụng hiệu quả trong hỗ trợ điều trị bệnh mạn tính, phục hồi chức năng và nâng cao thể trạng. Tuy nhiên, để phát huy giá trị, việc sử dụng cần tuân thủ nghiêm các quy định về chuyên môn và nguồn gốc dược liệu.

Các bác sĩ khuyến cáo, người dân chỉ nên sử dụng thuốc y học cổ truyền tại các cơ sở được cấp phép, có người hành nghề đủ điều kiện chuyên môn. Không tự ý mua, sử dụng các sản phẩm không rõ thành phần, nguồn gốc, đặc biệt là các loại thuốc được quảng cáo trên mạng xã hội với những cam kết vượt quá thực tế. Đối với các bệnh mạn tính như: Viêm gan, đái tháo đường, tim mạch, việc điều trị cần tuân thủ phác đồ của bác sĩ chuyên khoa; thuốc nam, thuốc đông y chỉ nên sử dụng theo hướng dẫn của bác sĩ và phải có sự theo dõi chặt chẽ để tránh nguy cơ khiến bệnh diễn biến xấu hơn.

“Thực tế, việc tự ý sử dụng thuốc không kiểm chứng không chỉ tiềm ẩn nguy cơ gây độc cho gan, thận mà còn có thể làm chậm quá trình điều trị, khiến bệnh tiến triển nặng, làm mất thời điểm vàng can thiệp. Để hạn chế hệ lụy, cùng với tuyên truyền, khuyến cáo, hiện Sở Y tế đã thành lập các đoàn kiểm tra thường xuyên, đột xuất, kịp thời kiểm tra, xử lý nếu có dấu hiệu vi phạm hoặc phản ánh của người bệnh”, ông Nguyễn Hữu Tước, Trưởng Phòng Quản lý hành nghề (Sở Y tế) cho biết.

Bài, ảnh: Sỹ Quyết

Nguồn Bắc Ninh : https://baobacninhtv.vn/su-dung-thuoc-khong-ro-nguon-goc-dung-de-tien-mat-tat-mang-postid443414.bbg