Trong vùng xám của các mối quan hệ hiện đại, những cử chỉ nhỏ nhặt và những lựa chọn bí mật có thể phá vỡ ranh giới của sự tin tưởng, theo CNA. Một người đồng nghiệp trả tiền bữa ăn cho bạn, thỉnh thoảng ngỏ ý đưa bạn về nhà. Rồi một ngày, anh ấy đưa bạn mượn chiếc áo khoác khi thấy bạn đang run rẩy trong văn phòng máy lạnh.
Nếu bạn chấp nhận tất cả những lời đề nghị đó, liệu bạn có đang thực sự ngoại tình tư tưởng (micro-cheating) với bạn đời của mình không?
Được đưa ra bởi nhà tâm lý học người Australia Melanie Schilling, thuật ngữ micro-cheating chỉ một chuỗi các hành động nhỏ, kín đáo cho thấy một người đang tập trung cảm xúc hoặc bị thu hút bởi đối tượng thứ ba.
Những hành vi này không vượt qua ranh giới ngoại tình thể xác, nhưng được xem là những vết nứt nhỏ trong niềm tin của mối quan hệ. Hành động có thể xuất phát từ việc đơn giản như cho mượn áo khoác đến việc nhắn tin thường xuyên. Do đó, ngoại tình tư tưởng thường được xét vào vùng xám đạo đức.
Việc một hành vi có bị xem là ngoại tình tư tưởng hay không còn phụ thuộc vào ranh giới riêng mà mỗi cặp đôi thiết lập.
Thuần túy hay vượt ranh giới?
Theo các chuyên gia, sự khác biệt giữa một hành động tử tế và ngoại tình tư tưởng nằm ở ý đồ. Bà Tan Yuyun, cố vấn lâm sàng cấp cao kiêm nhà trị liệu tâm lý, nhà sáng lập Inside Out Counselling & Wellness Practice, cho rằng những cử chỉ như cho đi nhờ xe sau cuộc họp có thể hoàn toàn là sự hỗ trợ thực tế và trong sáng.
Tuy nhiên, bà cảnh báo: "Nếu không chắc chắn về ý định của đối phương, hãy cứ nói 'không'. Với chiếc áo khoác cũng vậy, bạn có thể nhận vì đang lạnh, nhưng lần tới hãy tự chuẩn bị áo của mình".
Cử chỉ thân mật tại chốn công sở là ngoại hình tư tưởng nếu một trong hai không kiểm soát suy nghĩ. Ảnh: Samson Katt/Pexels.
Theo vị chuyên gia, micro-cheating thường bắt nguồn từ sự nhàm chán, cảm giác bất an hoặc khi một người cảm thấy bạn đời "không đủ" để lấp đầy khoảng trống tâm hồn. Áp lực hiện đại như giờ làm việc kéo dài, những chuyến công tác dày đặc và sự phát triển của công nghệ đã tạo điều kiện cho tâm lý ngoại tình này bùng nổ.
Thông qua màn hình điện thoại, người ta dễ dàng sa vào việc "thả tim" nồng nhiệt cho người lạ bằng tài khoản ảo, nhắn tin tán tỉnh qua những ứng dụng "tự hủy", hay thậm chí là vung tiền mua quà tặng các streamer gợi cảm trên mạng xã hội.
Một tư vấn viên kể lại trường hợp người vợ đang mang thai đã suy sụp hoàn toàn khi phát hiện chồng mình là "fan cứng" và thường xuyên gửi tặng những món quà ảo đắt đỏ cho một nữ streamer. Anh ta biện minh rằng mình làm vậy vì cảm thấy bị vợ bỏ rơi.
Ngoài ra, văn hóa công sở cũng góp phần làm mờ ranh giới. Những môi trường bình thường hóa việc giao lưu sau giờ làm, tiếp khách tại quán bar hay nhậu nhẹt khiến các ranh giới cá nhân dễ bị phá vỡ hơn.
Hàn gắn
Theo bà Tan Yuyun, ngoại tình tư tưởng không phải là điều không thể kiểm soát hay sửa chữa. Việc hàn gắn bắt đầu từ sự tự nhận thức và khả năng nhận diện sớm những dấu hiệu lệch hướng trong mối quan hệ.
Chuyên gia cảnh báo suy nghĩ lệch quỹ đạo thường gặp gồm tâm trí dễ bị phân tâm, nghĩ về người khác, gia tăng sự quan tâm đặc biệt với một cá nhân ngoài mối quan hệ, so sánh liên tục bạn đời với người khác, hoặc xu hướng chỉ trích đối phương nhiều hơn bình thường.
Bà Brenda Tham, chuyên gia từ Reach Counselling & Mental Health Service, nhấn mạnh: "Bạn phải chặn đứng những suy nghĩ đó ngay lập tức. Hãy dành thời gian trong ngày để kết nối lại với bạn đời, thể hiện sự trân trọng và ghi nhận những điểm mạnh của họ thay vì dồn năng lượng cảm xúc đi nơi khác".
Chuyên gia cho rằng thường xuyên thả tim ảnh đồng nghiệp khác giới có thể là một dạng của ngoại tình tư tưởng. Ảnh: Pexels.
Bên cạnh đó, việc khôi phục sự trân trọng trong mối quan hệ cũng đóng vai trò quan trọng. Điều này thể hiện qua việc ghi nhận những điểm tích cực của bạn đời, chủ động chia sẻ cảm xúc và nhu cầu cá nhân, thay vì tìm kiếm sự đáp ứng từ bên ngoài.
Trong trường hợp niềm tin đã bị tổn thương, quá trình hàn gắn đòi hỏi nỗ lực từ cả hai phía. Theo các chuyên gia trị liệu, bước đầu tiên là người có hành vi vượt ranh giới cần thừa nhận trách nhiệm và thể hiện sự hối lỗi một cách rõ ràng. Sau đó, cả hai bên cần đối thoại cởi mở để cùng xử lý tổn thương, lắng nghe nhau và từng bước tái thiết lập cảm giác an toàn trong mối quan hệ.
Song song với đó, việc thiết lập lại những ranh giới rõ ràng là điều cần thiết, bao gồm hạn chế tiếp xúc với người thứ ba và xây dựng "kỷ luật số" trong giao tiếp. Các chuyên gia cũng nhấn mạnh tầm quan trọng của việc tái kết nối thông qua những thói quen chung, chẳng hạn như dành thời gian chất lượng hoặc tham gia các hoạt động cùng nhau.
Trong một số trường hợp, liệu pháp tâm lý chuyên sâu có thể được cân nhắc để giải quyết những tổn thương sâu hơn, qua đó hỗ trợ cặp đôi xây dựng lại niềm tin một cách bền vững.
Hà Vi