Nghị định 54/2026/NĐ-CP sửa đổi, bổ sung một số điều của Nghị định số 96/2024/NĐ-CP quy định chi tiết một số điều của Luật Kinh doanh bất động sản; Nghị định số 95/2024/NĐ-CP quy định chi tiết một số điều của Luật Nhà ở; Nghị định số 98/2024/NĐ-CP về cải tạo, xây dựng lại nhà chung cư và Nghị định số 100/2024/NĐ-CP về phát triển, quản lý nhà ở xã hội (đã được sửa đổi, bổ sung tại Nghị định số 261/2025/NĐ-CP). Đồng thời, nghị định mới cũng điều chỉnh một số nội dung tại Nghị định số 140/2025/NĐ-CP và Nghị định số 144/2025/NĐ-CP liên quan đến phân quyền, phân cấp trong quản lý nhà nước của Bộ Xây dựng.
Về điều kiện được hưởng chính sách hỗ trợ nhà ở xã hội, nghị định sửa đổi quy định theo hướng mở rộng tiêu chí xác định tình trạng “chưa có nhà ở”. Theo đó, trường hợp người thuộc diện thụ hưởng và vợ hoặc chồng (nếu có) không có tên hoặc không có thông tin về nhà ở trong Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, quyền sở hữu tài sản gắn liền với đất tại địa phương nơi có dự án sẽ được xem xét là chưa có nhà ở. Thẩm quyền xác nhận thuộc về cơ quan có thẩm quyền cấp Giấy chứng nhận theo pháp luật đất đai, với thời hạn giải quyết tối đa 7 ngày kể từ khi nhận được đề nghị.
Ảnh minh họa
Đối với điều kiện thu nhập, nghị định bổ sung cơ chế kê khai, cam kết và hậu kiểm. Trường hợp không có hợp đồng lao động, người đề nghị phải tự kê khai và cam kết về mức thu nhập bình quân hằng tháng; Công an cấp xã nơi thường trú, tạm trú hoặc nơi ở hiện tại có trách nhiệm xác nhận thông tin nhân thân và phối hợp xác minh khi cần thiết. Đơn đề nghị xác nhận đồng thời là giấy tờ chứng minh thuộc đối tượng được hưởng chính sách. Mức trần thu nhập vẫn giữ nguyên theo quy định trước đây: cá nhân độc thân không quá 15 triệu đồng/tháng; hộ gia đình đã kết hôn có tổng thu nhập không quá 30 triệu đồng/tháng.
Liên quan đến trình tự, thủ tục bán, cho thuê, thuê mua nhà ở xã hội được đầu tư theo dự án và không sử dụng vốn đầu tư công, nghị định quy định việc công khai thông tin trên hệ thống thông tin, cơ sở dữ liệu về nhà ở và thị trường bất động sản. Hình thức nộp hồ sơ được đa dạng hóa, bao gồm nộp trực tiếp, trực tuyến, qua bưu chính hoặc thông qua cơ quan, đơn vị nơi người lao động làm việc. Đồng thời, quy định làm rõ thời hạn xử lý hồ sơ, thứ tự ưu tiên và phương án giải quyết trong trường hợp số lượng hồ sơ vượt chỉ tiêu phân bổ.
Đáng chú ý, nghị định cũng sửa đổi quy định chuyển tiếp đối với nhà ở xã hội đang cho thuê. Theo đó, chủ đầu tư được ưu tiên bán cho người đang thuê nếu đủ điều kiện và có nhu cầu mua trước thời hạn 10 năm, thay vì 5 năm như trước đây; đồng thời có thể bán lại nhà ở này cho Quỹ nhà ở quốc gia. Giá bán được xác định trên cơ sở giá đã thẩm định tại thời điểm xác định giá thuê, cộng lãi vay bình quân tương ứng với thời gian thuê và trừ đi phần giá trị khấu hao nhà ở theo thời gian sử dụng.
Nghị định số 54/2026/NĐ-CP có hiệu lực thi hành từ ngày 9/2/2026, được kỳ vọng góp phần hoàn thiện hành lang pháp lý về nhà ở xã hội, bảo đảm công khai, minh bạch và nâng cao hiệu quả thực thi chính sách an sinh nhà ở trong giai đoạn tới.
Văn Hùng