Sửa đổi Luật Hải quan: Tạo thuận lợi để doanh nghiệp bứt phá

3 giờ trướcBài gốc

Cần thiết phải sửa đổi

Dự thảo Luật Hải quan (sửa đổi) đang được Bộ Tài chính xây dựng với nhiều nội dung cải cách quan trọng, từ chuyển đổi số, quản lý hàng hóa thương mại điện tử xuyên biên giới đến kiểm tra sau thông quan, phân cấp, phân quyền.

Tại hội thảo “Lấy ý kiến doanh nghiệp về Dự thảo sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Hải quan” diễn ra ngày 11/6 tại Hà Nội, ông Đậu Anh Tuấn - Phó Tổng Thư ký kiêm Trưởng Ban Pháp chế Liên đoàn Thương mại và Công nghiệp Việt Nam (VCCI) cho biết, qua nhiều cuộc khảo sát của VCCI, ngành Hải quan luôn được cộng đồng doanh nghiệp đánh giá là một trong những lĩnh vực tiên phong trong cải cách thủ tục hành chính và chuyển đổi số.

Theo ông Tuấn, chính từ nền tảng cải cách tích cực đó, việc sửa đổi Luật Hải quan lần này được cộng đồng doanh nghiệp đón nhận với nhiều kỳ vọng.

“Chúng tôi đánh giá cao tinh thần của dự thảo, đặc biệt là việc thể chế hóa các nghị quyết quan trọng của Đảng như Nghị quyết 57, Nghị quyết 66 và Nghị quyết 68 với thông điệp rất rõ ràng: chuyển từ tư duy quản lý sang tư duy phục vụ, lấy doanh nghiệp làm trung tâm”, ông Tuấn nhấn mạnh.

Trong đó, Nghị quyết 68 đặt mục tiêu cắt giảm ít nhất 30% thời gian, 30% chi phí tuân thủ và 30% điều kiện kinh doanh. Đây là những chỉ tiêu rất cụ thể để đo lường hiệu quả cải cách.

Ông Đậu Anh Tuấn - Phó Tổng Thư ký, Trưởng Ban Pháp chế VCCI.

“Chúng tôi mong rằng những ý kiến đóng góp của cộng đồng doanh nghiệp sẽ giúp dự thảo Luật hiện thực hóa được mục tiêu đó, để mỗi quy định khi đi vào cuộc sống đều thực sự giảm phiền hà, giảm chi phí và tăng niềm tin cho doanh nghiệp”, ông Tuấn bày tỏ.

Giới thiệu tổng quan về dự thảo Luật Hải quan sửa đổi, ông Nguyễn Thành Hưng - Phó Cục trưởng Cục Hải quan (Bộ Tài chính) cho biết, Luật Hải quan được Quốc hội thông qua năm 2014 và có hiệu lực từ ngày 1/1/2015.

Ông Nguyễn Thành Hưng - Phó Cục trưởng Cục Hải quan (Bộ Tài chính).

Sau hơn 10 năm thực hiện, Luật Hải quan đã tạo dựng nền tảng pháp lý quan trọng cho hoạt động hải quan, góp phần nâng cao năng lực cạnh tranh của doanh nghiệp, bảo đảm an ninh, an toàn chuỗi cung ứng và thúc đẩy hội nhập kinh tế quốc tế.

Tuy nhiên, trong bối cảnh chuyển đổi số, phát triển kinh tế số, kinh tế xanh, kinh tế tuần hoàn cùng yêu cầu tinh gọn bộ máy, đẩy mạnh phân cấp, phân quyền và sự xuất hiện của nhiều mô hình kinh doanh mới, đặc biệt là thương mại điện tử xuyên biên giới, một số quy định hiện hành đã bộc lộ những hạn chế và cần được sửa đổi, bổ sung.

Theo ông Hưng, việc xây dựng Luật Hải quan sửa đổi lần này nhằm thể chế hóa đầy đủ các chủ trương lớn của Đảng, đặc biệt là các Nghị quyết 57 về khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số; Nghị quyết 59 về hội nhập quốc tế; Nghị quyết 66 về đổi mới công tác xây dựng pháp luật; và Nghị quyết 68 về phát triển kinh tế tư nhân.

“Đồng thời, dự thảo luật cũng tạo cơ sở pháp lý cho việc xây dựng Hải quan số, Hải quan thông minh và Hải quan xanh, đáp ứng yêu cầu phát triển và hội nhập trong giai đoạn tới”, ông Hưng cho biết.

Khơi thông dòng chảy thương mại

Trên cơ sở tổng kết việc thi hành Luật Hải quan năm 2014 và tiếp thu ý kiến của các bộ, ngành, địa phương cùng cộng đồng doanh nghiệp, dự thảo luật tập trung vào ba nhóm nội dung lớn.

Nhóm nội dung thứ nhất là đẩy mạnh chuyển đổi số, hiện đại hóa và ứng dụng công nghệ thông tin trong hoạt động hải quan.

Theo đó, hồ sơ hải quan được quy định theo hướng chuyển từ chứng từ điện tử sang dữ liệu điện tử, tạo cơ sở pháp lý để xử lý hồ sơ hoàn toàn trên môi trường số. Cơ quan Hải quan cũng đang thí điểm mô hình thông quan tập trung tại Hải quan khu vực 3 (Hải Phòng) nhằm phục vụ doanh nghiệp không phụ thuộc địa giới hành chính.

Dự thảo đồng thời tiếp tục hoàn thiện cơ chế một cửa quốc gia, tăng cường kết nối và chia sẻ dữ liệu giữa cơ quan Hải quan với các bộ, ngành, địa phương; bổ sung cơ sở pháp lý cho quản lý hàng hóa xuất nhập khẩu qua thương mại điện tử và các mô hình kinh tế mới.

Nhóm nội dung thứ hai là tiếp tục cải cách thủ tục hành chính, đẩy mạnh phân cấp, phân quyền và quản lý tuân thủ.

Dự thảo bổ sung các quy định về quản lý tuân thủ theo hướng khuyến khích doanh nghiệp tự nguyện tuân thủ pháp luật, phân loại mức độ tuân thủ và mức độ rủi ro để áp dụng các biện pháp quản lý phù hợp.

Cùng đó là việc tiếp tục rà soát, cắt giảm và đơn giản hóa thành phần hồ sơ, thủ tục hải quan; mở rộng thẩm quyền giải quyết công việc cho hải quan khu vực; sửa đổi các quy định về kho ngoại quan, địa điểm thu gom hàng lẻ, đại lý làm thủ tục hải quan, kiểm tra sau thông quan và nhiều thủ tục nghiệp vụ khác theo hướng đơn giản, minh bạch.

Nhiều doanh nghiệp, hiệp hội ngành hàng tham gia hội thảo.

“Mục tiêu xuyên suốt là khơi thông dòng chảy thương mại. Năm 2025, tổng kim ngạch xuất nhập khẩu của Việt Nam đạt khoảng 930 tỷ USD và dự kiến năm 2026 sẽ cán mốc 1.000 tỷ USD. Vì vậy, việc tạo thuận lợi thương mại là yêu cầu hết sức quan trọng”, ông Hưng nhấn mạnh.

Theo Phó Cục trưởng Cục Hải quan, dự thảo luật cũng hướng tới chuyển mạnh từ tiền kiểm sang hậu kiểm trên cơ sở quản lý rủi ro, lấy mức độ tuân thủ của doanh nghiệp làm nền tảng cho mô hình quản lý hiện đại. Qua đó tạo thuận lợi hơn cho doanh nghiệp trong hoạt động xuất nhập khẩu, góp phần thực hiện mục tiêu tăng trưởng kinh tế hai con số.

Nhóm nội dung thứ ba là khắc phục các bất cập phát sinh trong quá trình thực hiện Luật Hải quan năm 2014 và bảo đảm tính đồng bộ của hệ thống pháp luật.

Dự thảo sửa đổi các quy định liên quan đến trị giá hải quan, kiểm định hải quan, khai bổ sung hồ sơ hải quan, kiểm tra sau thông quan, quản lý hàng hóa quá cảnh, trung chuyển, hàng hóa đưa vào kho ngoại quan, hàng miễn thuế và nhiều nội dung khác nhằm bảo đảm thống nhất với các luật liên quan như Luật Quản lý thuế, Luật Giao dịch điện tử và các quy định pháp luật mới được sửa đổi trong thời gian qua.

Ông Hưng khẳng định, cộng đồng doanh nghiệp vừa là đối tượng thực thi, vừa là đối tác đồng hành của cơ quan Hải quan trong quá trình cải cách và hiện đại hóa.

“Các ý kiến đóng góp của cộng đồng doanh nghiệp có ý nghĩa đặc biệt quan trọng đối với chất lượng của dự thảo luật. Chúng tôi mong nhận được các góp ý thẳng thắn, khách quan và mang tính xây dựng, nhất là đối với các nội dung liên quan đến chuyển đổi số, cơ chế một cửa quốc gia, quản lý hàng hóa thương mại điện tử xuyên biên giới, quản lý tuân thủ, kiểm tra sau thông quan và các giải pháp tạo thuận lợi thương mại”, ông Hưng nói.

Theo lãnh đạo Cục Hải quan, cơ quan soạn thảo cam kết sẽ nghiêm túc nghiên cứu, tiếp thu đầy đủ các ý kiến xác đáng từ cộng đồng doanh nghiệp, hiệp hội ngành hàng và các chuyên gia để tiếp tục hoàn thiện dự thảo luật, hướng tới xây dựng một khuôn khổ pháp lý hiện đại, minh bạch, ổn định và dễ thực hiện, vừa tạo thuận lợi tối đa cho hoạt động đầu tư, sản xuất, kinh doanh, vừa nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước về hải quan và năng lực cạnh tranh quốc gia.

Minh Thu

Nguồn Doanh Nghiệp : https://doanhnghiepvn.vn/doanh-nghiep/sua-doi-luat-hai-quan-tao-thuan-loi-de-doanh-nghiep-but-pha/20260611015600667