Sửa Luật Thủ đô: Thúc đẩy phát triển nông nghiệp, bảo vệ môi trường

14 giờ trướcBài gốc

Từ thực tiễn triển khai, thành phố Hà Nội đang đề xuất sửa đổi luật theo hướng bổ sung các cơ chế vượt trội, tạo hành lang pháp lý thuận lợi hơn cho phát triển nông nghiệp sinh thái, nông nghiệp công nghệ cao và tăng cường bảo vệ môi trường, hướng tới mục tiêu phát triển bền vững của Thủ đô.

Tạo động lực cho nông nghiệp sinh thái và nông nghiệp công nghệ cao

Sau hơn một năm thực hiện Luật Thủ đô năm 2024, nhiều chính sách đặc thù trong lĩnh vực nông nghiệp, nông thôn và môi trường đã bước đầu phát huy hiệu quả. Thực tiễn triển khai cũng cho thấy cần tiếp tục hoàn thiện các quy định để tháo gỡ những vướng mắc, đồng thời tạo cơ chế thuận lợi hơn nhằm khai thác hiệu quả tiềm năng, lợi thế của Hà Nội.

Một góc Hà Nội. Ảnh: Phạm Hùng

Trong quá trình xây dựng dự án Luật Thủ đô (sửa đổi), các nội dung liên quan đến quản lý tài nguyên, bảo vệ môi trường và phát triển nông nghiệp sinh thái được đặc biệt chú trọng. Mục tiêu là hình thành hệ sinh thái nông nghiệp - môi trường phù hợp với định hướng phát triển đô thị xanh, bền vững của Thủ đô.

Một trong những điểm đáng chú ý của dự thảo là việc hoàn thiện cơ chế quản lý, bảo vệ và khai thác tài nguyên gắn với phát triển không gian xanh. Theo đó, HĐND thành phố Hà Nội được trao thẩm quyền ban hành các chính sách quản lý, bảo vệ, khai thác và sử dụng bền vững toàn bộ diện tích rừng trên địa bàn. Việc quản lý được định hướng bảo đảm tính thống nhất, liên thông của hệ sinh thái và gắn kết chặt chẽ với không gian sinh thái liên vùng.

Cùng với đó, thành phố được quy định cơ chế phát triển không gian xanh trong đô thị đối với quỹ đất do cơ quan, tổ chức của Nhà nước quản lý nhưng chưa giao, chưa cho thuê hoặc đất chưa sử dụng. Đây được xem là giải pháp quan trọng nhằm mở rộng không gian sinh thái trong đô thị, góp phần cải thiện môi trường sống và nâng cao chất lượng không gian công cộng.

Dự thảo Luật cũng đặt ra những nguyên tắc rõ ràng trong sử dụng đất gắn với bảo vệ hệ sinh thái tự nhiên. Theo đó, việc khai thác, sử dụng đất bãi sông, bãi nổi phải tuân thủ quy hoạch tổng thể Thủ đô, quy hoạch đê điều và phòng, chống lũ của tuyến sông có đê cũng như các quy hoạch liên quan.

Tại các khu vực này, việc xây dựng công trình phục vụ không gian công cộng và mục đích công cộng được cho phép nhưng phải bảo đảm không tôn cao bãi sông, bãi nổi, tránh làm cản trở dòng chảy. Quy định này nhằm bảo đảm hài hòa giữa yêu cầu khai thác quỹ đất và nhiệm vụ bảo vệ môi trường, phòng chống thiên tai.

Một nội dung quan trọng trong dự thảo Luật Thủ đô (sửa đổi) là các cơ chế thúc đẩy phát triển nông nghiệp theo hướng sinh thái và hiện đại.

Theo đó, HĐND thành phố được trao thẩm quyền quy định việc sử dụng và khai thác quỹ đất nông nghiệp tại các bãi sông, bãi nổi ở những tuyến sông có đê để phát triển sản xuất nông nghiệp, nông nghiệp sinh thái, đồng thời kết hợp du lịch và giáo dục trải nghiệm. Việc xây dựng trên đất nông nghiệp tại các khu vực này phải phù hợp với quy hoạch đê điều, phòng chống lũ và các quy hoạch liên quan.

Bên cạnh đó, dự thảo cũng cho phép thành phố ban hành quy định về điều kiện, trình tự, thủ tục cấp phép xây dựng và tỷ lệ diện tích đất nông nghiệp được sử dụng để xây dựng các công trình phục vụ trực tiếp cho sản xuất. Các công trình này có thể bao gồm cơ sở chế biến, bảo quản, trưng bày và giới thiệu sản phẩm, cảnh quan du lịch và hoạt động giáo dục trải nghiệm tại các vùng sản xuất nông nghiệp tập trung.

Một điểm đáng chú ý khác được đề xuất là cơ chế thu hút đầu tư vào lĩnh vực môi trường và nông nghiệp công nghệ cao. Theo dự thảo, các dự án sử dụng công nghệ cao, công nghệ tiên tiến trong lĩnh vực môi trường, ứng phó biến đổi khí hậu, xử lý chất thải và nước thải; các dự án xây dựng khu nông nghiệp ứng dụng công nghệ cao hoặc dự án nông nghiệp ứng dụng công nghệ cao sẽ được hưởng nhiều chính sách ưu đãi.

Dự thảo Luật cũng đặt nền tảng thúc đẩy phát triển khu nông nghiệp ứng dụng công nghệ cao trong hệ thống các khu công nghệ cao của Thủ đô. Mô hình này được kỳ vọng thúc đẩy đổi mới sáng tạo, tăng cường ứng dụng khoa học công nghệ trong sản xuất, qua đó nâng cao giá trị gia tăng và phát triển nông nghiệp đô thị.

Bộ trưởng Bộ Tư pháp Nguyễn Hải Ninh chủ trì phiên họp về tiếp thu ý kiến thành viên Chính phủ và chỉnh lý Dự thảo Luật Thủ đô (sửa đổi), ngày 22-2. Ảnh: Hồng Thái

Đề xuất cơ chế vượt trội để tháo gỡ vướng mắc thực tiễn

Từ thực tiễn triển khai Luật Thủ đô 2024, Sở Nông nghiệp và Môi trường Hà Nội đã đề xuất nhiều cơ chế mới nhằm tháo gỡ các điểm nghẽn trong lĩnh vực nông nghiệp và môi trường.

Theo Phó Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường Hà Nội Vũ Xuân Tùng, luật hiện hành đã dành nhiều quy định quan trọng cho lĩnh vực nông nghiệp, nông thôn và môi trường, tập trung tại các Điều 28, 32 và 33. Những quy định này đã tạo hành lang pháp lý vững chắc, mở ra động lực mới để Hà Nội hiện thực hóa các mục tiêu phát triển trong giai đoạn mới.

Tuy nhiên, qua quá trình triển khai cho thấy, dù luật đã có nhiều nội dung đặc thù, vượt trội, nhưng vẫn cần tiếp tục bổ sung cơ chế để tháo gỡ các điểm nghẽn, đặc biệt trong khai thác và sử dụng hiệu quả nguồn lực đất đai, phát huy tiềm năng nông nghiệp và tăng cường bảo vệ môi trường.

Thực hiện chỉ đạo của Ủy viên Bộ Chính trị, Bí thư Thành ủy Hà Nội Nguyễn Duy Ngọc, Sở Nông nghiệp và Môi trường đã chủ động rà soát, đề xuất nội dung tham gia xây dựng Quy hoạch tổng thể Thủ đô tầm nhìn 100 năm, Nghị quyết thay thế Nghị quyết số 15-NQ/TƯ của Bộ Chính trị và Luật Thủ đô (sửa đổi).

Trên cơ sở đó, cơ quan này kiến nghị giữ nguyên các ưu đãi đã được cụ thể hóa tại các nghị quyết của HĐND thành phố, đồng thời bổ sung cơ chế nhằm giải quyết vướng mắc đối với các dự án đầu tư có sử dụng đất thực hiện theo quyết định pháp luật trước ngày 11-8-2024.

Các đề xuất hướng tới tạo sự chủ động cho nhà đầu tư, nâng cao hiệu quả sử dụng đất, sớm luân chuyển nguồn lực đất đai vào phát triển kinh tế - xã hội, đồng thời thúc đẩy phát triển nông nghiệp, nông thôn và cải thiện môi trường.

Trong đó, thành phố kiến nghị giao thêm thẩm quyền cho chính quyền Hà Nội trong việc ban hành các quy định chi tiết và chính sách về quản lý đất đai, tài nguyên; lựa chọn nhà đầu tư; quyết định cơ chế thu hút nhà đầu tư chiến lược; cũng như ban hành các quy chuẩn, tiêu chuẩn riêng phù hợp với điều kiện của Thủ đô.

Đối với lĩnh vực bảo vệ môi trường, đề xuất kế thừa và bổ sung các quy định liên quan đến vùng phát thải thấp, tín chỉ carbon, chuyển đổi phương tiện giao thông sử dụng năng lượng sạch, chuyển đổi xanh, xử lý ô nhiễm không khí và nguồn nước. Đồng thời, tăng cường cơ chế phối hợp xử lý ô nhiễm môi trường vùng Thủ đô nhằm bảo đảm phát triển bền vững.

Ở góc độ quản lý nông nghiệp, môi trường và tài nguyên, đại diện Bộ Nông nghiệp và Môi trường cho biết, Luật Thủ đô 2024 có hai điều khoản liên quan trực tiếp đến lĩnh vực của Bộ là bảo vệ môi trường và phát triển nông nghiệp, nông thôn. Cùng với Luật Thủ đô, nhiều văn bản pháp luật chuyên ngành đã được ban hành, tạo thêm cơ sở pháp lý tháo gỡ khó khăn cho các dự án trên địa bàn Thủ đô, đặc biệt trong các lĩnh vực đất đai, thu hồi đất, đấu giá, đấu thầu quyền sử dụng đất.

Trong quản lý tài nguyên nước, trồng trọt, bảo vệ thực vật, Bộ Nông nghiệp và Môi trường đã phối hợp với thành phố Hà Nội thúc đẩy phát triển nông nghiệp đô thị, nông nghiệp sinh thái, nông nghiệp công nghệ cao, gắn với xây dựng nông thôn mới. Đại diện Bộ Nông nghiệp và Môi trường thống nhất cao với chủ trương sửa đổi Luật Thủ đô một cách toàn diện, bảo đảm hiệu lực lâu dài, tạo dư địa đủ rộng để Thủ đô phát triển đúng vai trò và tầm vóc.

Theo UBND thành phố Hà Nội, việc sửa đổi Luật Thủ đô là yêu cầu cấp thiết nhằm xây dựng một khuôn khổ thể chế đặc thù, vượt trội và ổn định lâu dài, tạo động lực đột phá cho sự phát triển bền vững của Thủ đô. Thực tiễn triển khai Luật Thủ đô 2024 cho thấy, dù đã có nhiều cơ chế, chính sách đặc thù tại thời điểm ban hành, song sự thay đổi nhanh của hệ thống pháp luật chung và mô hình tổ chức chính quyền hai cấp đã tác động lớn đến cơ chế phân quyền, phân cấp, làm giảm tính ổn định và khác biệt của các quy định riêng cho Thủ đô.

Luật Thủ đô (sửa đổi) được định hướng trao quyền mạnh mẽ, phân cấp, phân quyền toàn diện hơn cho chính quyền thành phố trong quản lý, sử dụng tài nguyên rừng, tài nguyên nước, cơ cấu sử dụng đất, chuyển đổi đất nông nghiệp, bồi thường, hỗ trợ, tái định cư và giao đất, cho thuê đất. Đồng thời, Luật hướng tới thể chế hóa các quan điểm phát triển đô thị xanh, bền vững, bảo vệ môi trường, bảo đảm sự gắn kết chặt chẽ giữa phát triển nông nghiệp, nông thôn với quản trị đô thị hiện đại của Thủ đô trong giai đoạn mới...

Hồng Thái

Nguồn Hà Nội Mới : https://hanoimoi.vn/sua-luat-thu-do-thuc-day-phat-trien-nong-nghiep-bao-ve-moi-truong-737025.html