Sửa Luật Thủ đô: Yêu cầu tất yếu từ thực tiễn

2 giờ trướcBài gốc

Chương trình “Tống cựu nghinh tân” tại Hà Nội đã tái hiện sinh động các nghi lễ cung đình truyền thống, góp phần lan tỏa giá trị văn hóa Tết Việt. Ảnh minh họa: Thanh Hải

Luật cũng hướng tới việc tạo lập cơ sở pháp lý cho Quy hoạch tổng thể phát triển Thủ đô với tầm nhìn 100 năm.

Phó Giám đốc Sở Tư pháp thành phố Hà Nội Nguyễn Công Anh cho biết, một trong những định hướng xuyên suốt của Dự án Luật Thủ đô (sửa đổi) là đẩy mạnh phân cấp, phân quyền cho chính quyền thành phố Hà Nội. Cách tiếp cận xây dựng Luật lần này theo hướng chuyển giao mạnh mẽ thẩm quyền từ Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ và các bộ, ngành cho Thủ đô, ngoại trừ các lĩnh vực liên quan đến an ninh, quốc phòng, đối ngoại và tôn giáo. Việc sửa đổi Luật cũng mang tính chất thí điểm chính sách đối với những nội dung khác với quy định của các luật hiện hành; trên cơ sở đánh giá hiệu quả để xem xét nhân rộng tại các địa phương khác.

Dự thảo Luật được xây dựng trên nền tảng kế thừa các quy định còn phù hợp của Luật Thủ đô số 39/2025/QH15, Nghị quyết số 258/2025/QH15 của Quốc hội và một số nghị quyết đặc thù của các địa phương, đồng thời, bổ sung quy định về thẩm quyền trong một số lĩnh vực cụ thể nhằm tăng tính chủ động cho thành phố Hà Nội trong thực hiện nhiệm vụ được giao.

Về cơ sở thực tiễn để sửa Luật, thực tế quản lý, phát triển đô thị Thủ đô Hà Nội thời gian qua cho thấy vẫn tồn tại nhiều hạn chế, yếu kém mang tính kéo dài, chưa được khắc phục một cách đồng bộ, ảnh hưởng trực tiếp đến chất lượng sống của người dân và năng lực cạnh tranh của đô thị.

Quá trình đô thị hóa diễn ra nhanh, trong khi hệ thống kết cấu hạ tầng kỹ thuật và hạ tầng xã hội chưa theo kịp, dẫn đến tình trạng ùn tắc giao thông, ngập úng cục bộ, ô nhiễm môi trường tiếp tục diễn biến phức tạp. Vấn đề ô nhiễm môi trường đô thị ngày càng bức thiết.

Bên cạnh đó, công tác bảo đảm an toàn đô thị, nhất là phòng cháy, chữa cháy tại các khu vực đông dân cư, nhà ở kết hợp kinh doanh và chung cư cũ còn nhiều hạn chế, tiềm ẩn nguy cơ cao gây ra những thiệt hại nghiêm trọng về người và tài sản trong thực tế. Công tác quy hoạch và quản lý, sử dụng tài nguyên trên địa bàn Thủ đô bộc lộ nhiều bất cập.

Quy hoạch đô thị còn thiếu tính ổn định, tình trạng chồng chéo giữa các loại quy hoạch vẫn tồn tại, việc tổ chức thực hiện quy hoạch chưa nghiêm, chưa đồng bộ, trong khi tình trạng “quy hoạch treo”, dự án chậm triển khai kéo dài chưa được xử lý dứt điểm, gây lãng phí nguồn lực.

Việc khai thác, sử dụng các không gian phát triển mới còn hạn chế; không gian ngầm đô thị chưa được đầu tư, khai thác tương xứng với tiềm năng, trong khi tầm thấp hầu như chưa được quan tâm đúng mức trong hệ thống chính sách, pháp luật. Đặc biệt, yêu cầu về đổi mới thể chế cho phát triển Thủ đô còn xuất phát từ các mục tiêu chiến lược, tầm nhìn phát triển mới của Thủ đô trong giai đoạn tới.

Do đó, cần xây dựng Thủ đô Hà Nội “Văn hiến - Văn minh - Hiện đại - Hạnh phúc”, trung tâm đầu não chính trị - hành chính quốc gia; trung tâm kiến tạo phát triển, có vai trò dẫn dắt, định hình các mô hình phát triển mới, tư duy mới của quốc gia; từng bước nâng cao vai trò, vị thế của Thủ đô trong khu vực và quốc tế; trung tâm kinh tế tổng hợp có giá trị gia tăng cao, giữ vai trò hạt nhân của Vùng Thủ đô; dẫn đầu cả nước trong một số lĩnh vực then chốt về văn hóa, khoa học, giáo dục, đổi mới sáng tạo; từng bước trở thành Thủ đô kết nối toàn cầu.

Ngoài ra, việc ứng phó với biến đổi khí hậu, chuyển đổi số cũng đặt ra yêu cầu cấp thiết đối với việc hoàn thiện khung pháp lý cho Thủ đô. Một yêu cầu khác, nhu cầu hoàn thiện các cơ chế đặc thù, vượt trội để huy động, phân bổ và sử dụng hiệu quả các nguồn lực cho phát triển Thủ đô.

Luật Thủ đô cần kịp thời thể chế hóa những chủ trương, chính sách lớn của Đảng theo tinh thần Văn kiện Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV của Đảng, các nghị quyết của Bộ Chính trị thời gian qua, Nghị quyết Đại hội Đảng bộ thành phố lần thứ XVIII, giải quyết triệt để các “điểm nghẽn” của Thủ đô, hướng tới việc hoàn thiện thể chế đặc biệt, vượt trội, ổn định, tầm nhìn dài hạn, phù hợp với vị trí, vai trò, tính chất riêng có của Thủ đô với những cơ chế, chính sách vượt trội. Đồng thời, tăng cường trách nhiệm giải trình của chính quyền địa phương với Trung ương và nhân dân Thủ đô.

Làng đào truyền thống Nhật Tân - nét đẹp văn hóa của Hà Nội. Ảnh minh họa: Khánh Huy

Việc hoàn thiện và tổ chức thực hiện các quy định của pháp luật đặc thù đối với Thủ đô không chỉ nhằm khắc phục những hạn chế, bất cập tồn tại trong thực tiễn, mà còn hướng tới xác lập, bảo đảm một thể chế phát triển đặc thù, vượt trội, phù hợp với yêu cầu phát triển của một đô thị đặc biệt, ổn định lâu dài, đủ thẩm quyền và năng lực giải quyết hiệu quả các vấn đề của Thủ đô và Vùng Thủ đô; thực hiện phân cấp, phân quyền mạnh mẽ, có kiểm soát, gắn với cơ chế, chính sách đặc thù để Thủ đô chủ động huy động, phân bổ và sử dụng hiệu quả các nguồn lực cho xây dựng và phát triển; tạo lập cơ sở pháp lý cho Quy hoạch tổng thể tầm nhìn 100 năm của Thủ đô, qua đó, bảo đảm cho Hà Nội phát triển nhanh, bền vững và thực hiện tốt vai trò, sứ mệnh tiên phong của Thủ đô trong giai đoạn phát triển mới của đất nước.

Có thể thấy, việc xây dựng Dự án Luật Thủ đô (sửa đổi) là cần thiết, phù hợp với chủ trương của Đảng, thực tiễn của Thủ đô và yêu cầu phát triển đất nước trong kỷ nguyên mới.

Bộ Tư pháp đang phối hợp UBND thành phố Hà Nội triển khai công tác xây dựng Luật Thủ đô (sửa đổi) một cách khẩn trương, khoa học; làm việc xuyên Tết để lấy ý kiến bộ, ngành, chuyên gia và nhà khoa học nhằm xây dựng các cơ chế, chính sách đưa vào Luật Thủ đô (sửa đổi).

Trước đó, ngày 16-2, UBND thành phố Hà Nội ban hành Kế hoạch số 736/KH-UBND thông tin, truyền thông dự thảo Luật Thủ đô (sửa đổi); tuyên truyền, phổ biến Luật Thủ đô (sửa đổi) sau khi được Quốc hội thông qua và các văn bản hướng dẫn thi hành. Theo đó, hoạt động truyền thông dự thảo Luật Thủ đô (sửa đổi) thực hiện từ nay đến khi dự thảo Luật Thủ đô (sửa đổi) được thông qua (tháng 4-2026).

Nhật Nam

Nguồn Hà Nội Mới : https://hanoimoi.vn/sua-luat-thu-do-yeu-cau-tat-yeu-tu-thuc-tien-734055.html