Tái hiện Lễ hội Hết Chá, tổ dân phố Na Áng, phường Mộc Sơn.
Được duy trì và tổ chức hằng năm, Lễ hội Hết Chá của đồng bào dân tộc Thái, di sản văn hóa phi vật thể cấp quốc gia, là hình thức sinh hoạt văn hóa tâm linh sâu sắc, gắn kết cộng đồng dân tộc Thái cùng nhau bước vào mùa vụ mới. Đây là dịp để người dân tạ ơn đất trời, tạ ơn đấng sinh thành, giáo dưỡng; cầu chúc cho vạn vật hòa hợp, sinh sôi nảy nở, cuộc sống yên vui, mưa thuận gió hòa, mùa màng tươi tốt, mọi người ấm no, hạnh phúc, mạnh khỏe. Trong công cuộc bảo tồn di sản văn hóa phi vật thể này, không thể không nhắc đến vai trò của các nghệ nhân dân gian - những “báu vật sống” đang phát huy vai trò trao truyền ngọn lửa văn hóa cho thế hệ mai sau.
Ông Vì Văn Phịnh, nghệ nhân Lễ hội Hết Chá, tổ dân phố Na Áng, chia sẻ: Lễ hội được tổ chức thường niên vào tháng 3. Ngoài việc duy trì, tổ chức lễ hội hằng năm, chúng tôi còn tích cực truyền dạy cho lớp trẻ cách thức thực hiện nghi thức cúng Then và tái hiện lại những sinh hoạt lao động sản xuất bình dị trong quá trình dựng bản, lập mường, với mong muốn bản sắc văn hóa của dân tộc mình sẽ mãi trường tồn.
Du khách tham quan gian trưng bày của HTX Làng nghề thổ cẩm Hoàng Long.
Cùng với đó, đồng bào các dân tộc ở Mộc Sơn còn lưu giữ nhiều nghề truyền thống như: Đan lát, dệt thổ cẩm và chế biến các món ẩm thực đặc sản dân tộc. Từ đôi bàn tay khéo léo, cần cù đã tạo nên những sản phẩm thổ cẩm rực rỡ sắc màu, hoa văn tinh tế, đa dạng. Bà Hoàng Thị Loát, Giám đốc HTX Làng nghề thổ cẩm Hoàng Long, cho biết: Với mục đích bảo tồn, phát huy nghề dệt của dân tộc, chúng tôi đã thành lập HTX Làng nghề thổ cẩm Hoàng Long, với 21 thành viên. Không chỉ dừng lại ở việc giữ nghề, những người làm nghề còn hướng tới việc đưa thổ cẩm trở thành sản phẩm du lịch đặc trưng của địa phương. Chính vì vậy, các thành viên HTX luôn tìm tòi, sáng tạo, cải tiến, nắm bắt thị hiếu tiêu dùng để sản xuất ra những sản phẩm phù hợp với nhu cầu của khách hàng, đồng thời vẫn đảm bảo giữ gìn những giá trị truyền thống và trở thành món quà lưu niệm ý nghĩa dành cho du khách.
Ngồi bên khung cửi, trải nghiệm dệt thổ cẩm, chị Hoàng Khánh Hòa, du khách đến từ Thành phố Hà Nội, hào hứng nói: Được trực tiếp trải nghiệm các công đoạn dệt vải, từ khâu bật bông, kéo sợi cho đến lúc tự tay đưa thoi lách cách tạo nên những tấm thổ cẩm rực rỡ, tôi mới thực sự thấu hiểu sự kiên nhẫn và đôi bàn tay tài hoa của người phụ nữ Thái nơi đây. Mỗi hoa văn, họa tiết thêu dệt trên tấm vải không chỉ là công sức lao động tỉ mỉ mà còn chứa đựng cả một bề dày văn hóa. Trải nghiệm thực tế này khiến chuyến đi khám phá cao nguyên Mộc Châu của tôi trở nên sâu sắc, ý nghĩa và đáng nhớ hơn rất nhiều.
Du khách trải nghiệm văn hóa dân tộc Thái qua Lễ hội Hết Chá.
Bảo tồn, phát huy giá trị văn hóa các dân tộc gắn với phát triển kinh tế du lịch, phường Mộc Sơn đã hỗ trợ kinh phí phục dựng, tái hiện một số lễ hội truyền thống và triển khai các mô hình trải nghiệm văn hóa đặc sắc, hình thành sản phẩm du lịch hấp dẫn. Cùng với đó, các đội văn nghệ quần chúng tại các tổ, bản, tiểu khu duy trì hoạt động, tham gia biểu diễn giao lưu, liên hoan, hội thi, hội diễn, góp phần gìn giữ bản sắc văn hóa, nâng cao đời sống tinh thần cho nhân dân và phục vụ khách du lịch.
Ông Nguyễn Xuân Trường, Chủ tịch UBND phường Mộc Sơn, cho biết: Cùng với việc phục dựng, bảo tồn và phát huy các di sản văn hóa phi vật thể, đặc biệt là các lễ hội dân gian truyền thống, phường còn chú trọng xây dựng các không gian văn hóa mới. Nổi bật là không gian văn hóa “Sắc màu Mộc Sơn”, nơi tái hiện sống động những nét đẹp văn hóa của các dân tộc trên địa bàn, góp phần hình thành sản phẩm du lịch mới, tạo điểm nhấn đặc sắc cho địa phương.
Những nét văn hóa đặc sắc, cùng cảnh quan thiên nhiên hấp dẫn đã tạo sức hút riêng cho du lịch Mộc Sơn. Từ đầu năm đến nay, phường đón hơn 528.000 lượt khách, doanh thu xã hội ước đạt hơn 316 tỷ đồng. Đây là động lực để Mộc Sơn tiếp tục phát triển du lịch gắn với bảo tồn bản sắc văn hóa dân tộc, gìn giữ cảnh quan và xây dựng các sản phẩm du lịch đặc trưng, hấp dẫn du khách.
Huy Thành