Trung tâm xã Tà Xùa.
Từ ngày 1/7/2025, thực hiện mô hình chính quyền địa phương 2 cấp, xã Tà Xùa được thành lập trên cơ sở sáp nhập các xã Tà Xùa, Háng Đồng, Làng Chếu, giúp không gian phát triển mở rộng. Trong năm, xã được đầu tư trên 20 tỷ đồng để cứng hóa 87,3 km đường giao thông các loại; 47,3 km kênh mương, thủy lợi... Đến nay, xã có 92% số bản có đường bê tông đến trung tâm; 99% hộ dân được sử dụng điện sinh hoạt an toàn; 100% hộ sử dụng nước sinh hoạt hợp vệ sinh; hệ thống giáo dục được củng cố, với 124 phòng học kiên cố hóa; 9.870 ha rừng được bảo vệ nghiêm ngặt, đảm bảo không gian sinh thái bền vững, gắn với phát triển du lịch.
Tà Xùa hôm nay.
Là vùng đất nổi tiếng với nhiều diện tích chè Shan tuyết cổ thụ hàng trăm năm tuổi, mỗi độ xuân về, khi sương vẫn phủ trên những triền núi, từng búp chè Shan tuyết lại nhú lên lớp lông trắng mịn, đồng bào Mông nơi đây gọi đó là “hơi thở của núi”, bởi chỉ những vùng núi thật cao, khí hậu đủ lạnh, đất đủ sạch như Tà Xùa mới có được thứ chè ấy. Phát huy lợi thế, xã chú trọng phát triển 472 ha chè. Bà con thay đổi tư duy, ứng dụng kỹ thuật canh tác sạch, chế biến hiện đại, xây dựng thương hiệu bài bản, với 4 sản phẩm chè đạt OCOP; đồng thời, hướng đến xây dựng những mô hình du lịch trải nghiệm vườn chè.
Anh Mùa A Lệnh, Giám đốc HTX Nông nghiệp và Bảo tồn văn hóa dân tộc - Pla, xã Tà Xùa, chia sẻ: Bà con không còn làm chè theo kiểu cũ nữa. Từ 17 hộ, chúng tôi liên kết lại thành HTX, trồng, chăm sóc 18 ha chè hữu cơ, chuẩn hóa từ thu hái đến chế biến. Du khách đến Tà Xùa rất thích trải nghiệm hái chè, uống trà ngay vườn chè cổ thụ, giúp tăng giá trị và thu nhập.
Các homestay phục vụ du khách.
Đến Tà Xùa lần này, chúng tôi còn được trải nghiệm, hòa mình vào những không gian văn hóa mới, đó là phố đi bộ, lễ hội “Vó ngựa trên mây” trở thành điểm hẹn văn hóa thường niên. Tại bản Chống Tra, từ những căn nhà gỗ đơn sơ, bà con đã cải tạo thành những homestay xinh xắn, mang đậm bản sắc văn hóa dân tộc. Du khách vừa được ngắm biển mây, vừa được trải nghiệm cùng phụ nữ dân tộc Mông dệt, thêu trang phục, nghe tiếng khèn réo rắt, hòa cùng điệu xòe, thưởng thức chén rượu thơm nồng hương lúa, hương ngô. Anh Thào A Lo, chủ homestay Y Xoa, tâm sự: Làm du lịch giúp mình bán được nông sản, giữ được nếp nhà cũ, giữ được văn hóa. Trước kia nhiều thanh niên bỏ bản đi làm xa; giờ họ quay về mở quán, làm homestay, giới thiệu bản làng trên mạng.
Xã Tà Xùa hiện có 148 hộ kinh doanh thương mại, dịch vụ, trong đó 88 hộ kinh doanh nhà nghỉ cộng đồng, đủ khả năng đáp ứng khoảng 1.500 lượt khách/ngày đêm; 60 hộ kinh doanh các loại hình dịch vụ khác, tạo nền tảng quan trọng cho phát triển du lịch. Trong năm 2025, xã đã đón 130.000 lượt khách, trong đó, có 3.180 lượt khách quốc tế, tổng doanh thu du lịch ước đạt 75 tỷ đồng, bằng 185,7% kế hoạch.
Thiếu nữ dân tộc Mông xã Tà Xùa may áo váy mới.
Với niềm tin và khát vọng vươn lên, Đại hội Đảng bộ xã Tà Xùa lần thứ I, nhiệm kỳ 2025-2030, đã đề ra mục tiêu đến năm 2030, đưa xã trở thành khu du lịch cấp tỉnh; đến năm 2045, trở thành phường và khu du lịch cấp quốc gia. Trong đó, tập trung thực hiện 3 khâu đột phá: Tiếp tục nâng cao chất lượng nguồn nhân lực, trọng tâm là xây dựng đội ngũ cán bộ, công chức; phát triển đội ngũ viên chức đáp ứng yêu cầu thời đại số. Huy động nguồn lực đầu tư hoàn thiện kết cấu hạ tầng kinh tế - xã hội, nhất là giao thông, du lịch, nông thôn, giáo dục, y tế; thu hút đầu tư; nâng cao hiệu quả quản lý quy hoạch, bảo vệ rừng, quản lý đất đai, trật tự xây dựng.
Bí thư Đảng ủy xã Tà Xùa Nguyễn Xuân Hồng, cho biết: Xã sẽ tập trung phát triển nông nghiệp, lâm nghiệp, thủy sản và kinh tế nông thôn bền vững; thực hiện hiệu quả các chương trình mục tiêu quốc gia; phát triển đa dạng và nâng cao chất lượng ngành thương mại, dịch vụ, đáp ứng nhu cầu, sản xuất của nhân dân. Phát huy tiềm năng, thế mạnh, phát triển du lịch bền vững, trọng tâm là du lịch sinh thái, trải nghiệm, mạo hiểm, du lịch canh nông gắn với bảo tồn, phát huy các giá trị văn hóa đặc sắc của các dân tộc. Đẩy mạnh công tác quản lý quy hoạch chi tiết và phối hợp triển khai xây dựng các dự án đầu tư vào lĩnh vực du lịch; xây dựng các quy hoạch phân khu, quy hoạch chi tiết; triển khai có hiệu quả đồ án Quy hoạch chung Khu du lịch Tà Xùa và các vùng phụ cận...
Xuân về, Tà Xùa đẹp bởi sắc đào, ấm áp bởi lòng người. Tà Xùa đang bước vững vàng trên con đường trở thành điểm sáng du lịch của Sơn La - một điểm đến vừa gần gũi, vừa độc đáo, vừa đậm bản sắc văn hóa truyền thống miền Tây Bắc.
Vũ Tuấn