TP.HCM đang xây dựng dự thảo Luật Đô thị đặc biệt, đề xuất gần 300 thẩm quyền của Trung ương về cho thành phố. Ảnh: Quỳnh Danh.
Ngày 27/5, UBND TP.HCM tổ chức hội thảo lấy ý kiến doanh nghiệp về dự thảo Luật Đô thị đặc biệt cho thành phố.
Tại hội thảo, nhiều tập đoàn lớn như Sun Group, Gemadept... cùng các hiệp hội doanh nghiệp ở các lĩnh vực khác nhau trên địa bàn TP.HCM đã tích cực đóng góp, đề xuất quy định trong dự thảo luật.
Đề xuất TP.HCM trao thêm quyền cho nhà đầu tư chiến lược làm "siêu" dự án
Bà Nguyễn Thái Hoài Anh - Phó tổng giám đốc Tập đoàn Sun Group - đánh giá tích cực việc dự thảo luật cho phép HĐND TP.HCM quyết định một số chỉ tiêu quy hoạch kiến trúc khác với quy chuẩn quốc gia tại khu vực TOD.
Tuy nhiên, bà kiến nghị mở rộng cơ chế này cho các nhà đầu tư chiến lược và các dự án có yêu cầu kiến trúc đặc thù nhằm hình thành các không gian đô thị hiện đại, có tính cạnh tranh quốc tế.
Về công tác giải phóng mặt bằng và tái định cư, Tập đoàn Sun Group cho rằng đây vẫn là điểm nghẽn lớn của thành phố khi triển khai các dự án.
Đại diện doanh nghiệp đề nghị cho phép các dự án thuộc diện thu hút nhà đầu tư chiến lược được triển khai độc lập các dự án bồi thường, hỗ trợ tái định cư trước khi phê duyệt chủ trương đầu tư. Đồng thời, thành phố cần có cơ chế đo đạc, kiểm đếm, xác định nguồn gốc đất và tạm tính nghĩa vụ tài chính từ sớm.
Đại diện Sun Group dẫn ví dụ từ Nghị quyết 55/2022/QH15 cho tỉnh Khánh Hòa đối với Khu kinh tế Vân Phong, nơi nhà đầu tư chiến lược được phép ứng vốn để địa phương thực hiện giải phóng mặt bằng trước. Theo doanh nghiệp, cơ chế này giúp rút ngắn đáng kể thời gian giao đất cho các dự án quy mô lớn.
Đối với thu hút đầu tư, bà Hoài Anh kiến nghị bổ sung các dự án của nhà đầu tư chiến lược vào diện được hưởng ưu đãi đầu tư, đặc biệt trong các lĩnh vực đô thị du lịch, nghỉ dưỡng, vui chơi giải trí và y tế chất lượng cao.
Trong lĩnh vực nhà ở và kinh doanh bất động sản, doanh nghiệp đề xuất bổ sung các cơ chế đặc thù cho dự án đô thị và tổ hợp thương mại dịch vụ thuộc diện ưu tiên đầu tư chiến lược.
Sun Group cũng kiến nghị cho phép tổ chức, cá nhân nước ngoài được mua và sở hữu một số loại hình bất động sản du lịch, thương mại, dịch vụ trong các dự án chiến lược của thành phố. Theo doanh nghiệp, đề xuất này tương tự cơ chế đang được nghiên cứu đối với các dự án lấn biển tại Đà Nẵng nhằm tăng tính hấp dẫn và thu hút khách hàng quốc tế.
Về các dự án được đầu tư theo phương thức công - tư (PPP) và hợp đồng BT (xây dựng - chuyển giao), Sun Group cho rằng dự thảo luật hiện chưa có cơ chế đủ linh hoạt cho các dự án quy mô lớn.
Do đó, doanh nghiệp đề xuất cho phép ký hợp đồng BT theo từng giai đoạn đối với các dự án có tổng mức đầu tư từ 10.000 tỷ đồng trở lên để đẩy nhanh tiến độ triển khai.
Đồng thời, kiến nghị bổ sung cơ chế xác nhận hoàn thành nghĩa vụ tài chính đối với quỹ đất thanh toán khi nhà đầu tư đã có bảo lãnh ngân hàng hoặc đã nộp tiền vào tài khoản phong tỏa phục vụ thi công dự án BT.
TP.HCM cần có quyền tự chủ thực chất
Tại hội thảo, TS Đinh Hồng Kỳ, Chủ tịch Hiệp hội Xây dựng và Vật liệu xây dựng TP.HCM, góp ý dự thảo luật nên có một chương hoặc mục riêng về cơ chế thử nghiệm chính sách có kiểm soát.
Trong đó, cơ chế có thử nghiệm theo không gian địa lý, theo ngành nghề mới có thời hạn, cơ chế miễn trừ pháp lý có kiểm soát, cơ chế thử nghiệm thất bại nhưng không bị hình sự hóa và cơ chế đánh giá theo dữ liệu thật.
"Nếu luật chỉ dừng ở việc bổ sung thêm vài cơ chế ưu đãi, đầu tàu kinh tế TP.HCM có thể tiếp tục chạy nhanh nhưng trên đường ray cũ. Nếu luật tạo được quyền tự chủ thực chất, cơ chế ra quyết định nhanh, nền hành chính số dựa trên dữ liệu và môi trường thể chế đủ mở cho đổi mới sáng tạo, TP.HCM sẽ có cơ hội chuyển sang một đường ray phát triển mới cho giai đoạn vài thập niên tới", ông Kỳ nhận định.
TS Đinh Hồng Kỳ kỳ vọng TP.HCM có cơ hội chuyển sang một "đường ray" phát triển mới cho vài thập niên tới. Ảnh: Quỳnh Danh.
Đối với các doanh nghiệp, thành phố cần chuyển từ công tác quản lý tiền kiểm sang hậu kiểm dựa trên dữ liệu và mức độ tuân thủ. Trong đó, doanh nghiệp tuân thủ tốt phải được giảm thanh tra, dữ liệu đã có không yêu cầu nộp lại, thủ tục quá hạn phải có cơ chế mặc nhiên chấp thuận hoặc giải trình trách nhiệm.
Trong khi đó, bà Lý Kim Chi, Chủ tịch Hiệp hội Lương thực Thực phẩm TP.HCM, nhận định lĩnh vực kinh tế tư nhân chưa được thể hiện tương xứng trong dự thảo luật. Do đó, bà đề xuất cần dành riêng một điều về lĩnh vực này.
Trong đó, dự thảo luật trao quyền cho HĐND TP.HCM hỗ trợ doanh nghiệp kinh doanh trên địa bàn theo các tiêu chí đa chiều như ngành nghề, mức đóng góp ngân sách, tạo cơ hội việc làm, đổi mới công nghệ...
Đồng thời, dự thảo luật cho phép HĐND thành phố ban hành chính sách hỗ trợ doanh nghiệp của thành phố đầu tư triển khai dự án tại các địa phương khác nhằm thúc đẩy liên kết vùng và mở rộng không gian phát triển.
Thảo Liên