Theo các số liệu tài chính gần đây, doanh thu định kỳ hàng năm ước tính của hãng đã vượt mốc 450 triệu USD vào tháng 3. Thành tích này đạt được ngay sau khi hãng tung ra một công cụ tác tử AI mới cùng với việc áp dụng mô hình tính phí dựa trên mức độ sử dụng thực tế của khách hàng.
Perplexity chọn lối đi riêng để tìm thành công
Bước đi này đánh dấu một sự chuyển hướng rõ rệt khỏi sản phẩm cốt lõi ban đầu là công cụ tìm kiếm tích hợp chatbot, thứ từng được giới chuyên môn đánh giá là mối đe dọa lớn nhất đối với sự thống trị của Google trong suốt hai thập kỷ qua. Thay vì tiếp tục đối đầu trực tiếp ở mảng tìm kiếm truyền thống, Perplexity hiện dồn lực phát triển các phần mềm tự chủ có khả năng thay mặt người dùng thực thi các tác vụ phức tạp.
Tiên phong công nghệ tác tử AI và điều chỉnh mô hình doanh thu
Sự thay đổi chiến lược của Perplexity phản ánh một xu hướng lớn hơn trong ngành công nghiệp trí tuệ nhân tạo, nơi các công ty đang liên tục thử nghiệm các mô hình định giá mới để bù đắp chi phí vận hành ngày càng đắt đỏ do hệ thống tự chủ đòi hỏi khối lượng xử lý công việc nặng nề hơn. Ban lãnh đạo công ty cho biết nền tảng này hiện thu hút hơn 100 triệu người dùng hoạt động hàng tháng thông qua các công cụ tìm kiếm và phần mềm tác tử, bao gồm hàng chục ngàn khách hàng là doanh nghiệp lớn. Để khai thác tệp người dùng khổng lồ này, hãng tạo ra nguồn thu từ các gói đăng ký dành cho cả khách hàng cá nhân và doanh nghiệp, với mức phí dao động từ 20 USD đến 200 USD mỗi tháng.
Vào tháng Hai vừa qua, cùng với việc ra mắt tác tử mang tên Computer, Perplexity đã bổ sung một mô hình tính phí hoàn toàn mới dựa trên khối lượng sử dụng. Theo cấu trúc này, những người dùng đăng ký gói cao cấp nhất sẽ nhận được một số lượng tín dụng định sẵn và phải trả thêm tiền nếu có nhu cầu sử dụng vượt mức. Khác với nguồn thu cố định từ các gói đăng ký định kỳ, mô hình tính phí theo lượng sử dụng thường tạo ra những biến động lớn hơn khi ước tính mức tăng trưởng hàng năm và khó so sánh trực tiếp với kết quả của những tháng trước đó. Trước khi áp dụng hệ thống giá mới này, công ty đã thành công trong việc nâng mức doanh thu định kỳ hàng năm từ 16 triệu USD lên 305 triệu USD chỉ trong vòng hai năm.
Năm ngoái, hãng đã trình làng Comet, một trình duyệt web tích hợp trí tuệ nhân tạo đầu tiên trên thị trường. Comet hoạt động như một trợ lý đắc lực, tuân theo các lệnh bằng giọng nói và văn bản để thực hiện các công việc như mua sắm trực tuyến, tóm tắt thông tin trên mạng xã hội và gửi email tự động. Tiếp đà phát triển, công ty tiếp tục giới thiệu sản phẩm tác tử Computer và Model Council, một tính năng cho phép chạy các câu lệnh thông qua nhiều mô hình khác nhau và hiển thị kết quả song song để người dùng dễ dàng so sánh. Sự nhiệt tình đối với hệ thống mới này thể hiện rất rõ tại hội nghị thường niên của Nvidia diễn ra vào tháng trước. Khi Giám đốc điều hành Nvidia Jensen Huang khuyến khích khán giả đăng ký công cụ Computer của Perplexity và trả mức phí tối đa, Giám đốc điều hành Perplexity Aravind Srinivas đã tự tin phản hồi rằng hệ thống của họ không có giới hạn và khách hàng có thể chi tiêu mức ngân sách bao nhiêu tùy thích.
Vượt qua rào cản pháp lý và tối ưu hóa hệ thống vận hành
Việc dồn toàn lực vào các tác tử trí tuệ nhân tạo diễn ra ngay sau khi những nỗ lực phát triển công cụ tìm kiếm của Perplexity vướng vào vô số rắc rối pháp lý. Công ty liên tục phải đối mặt với các vụ kiện cáo buộc vi phạm bản quyền và đạo văn từ các đơn vị xuất bản lớn như The New York Times và Britannica, với lý do công cụ của họ sao chép nội dung trái phép. Thêm vào đó, một vụ kiện gần đây về quyền riêng tư đã cáo buộc hãng chia sẻ dữ liệu người dùng với Google và Meta khi chưa được sự đồng ý. Ban lãnh đạo công ty đã kiên quyết bác bỏ mọi hành vi sai trái liên quan đến những cáo buộc trên. Ở một diễn biến khác, Perplexity thậm chí còn thể hiện tham vọng lớn khi tự ứng cử như một bên mua tiềm năng đối với chi nhánh của TikTok tại thị trường Mỹ vào năm ngoái. Đề xuất này thu hút rất ít sự chú ý và cuối cùng một nhóm các nhà đầu tư hiện hữu cùng những nhân vật có quan hệ với chính quyền Trump đã giành quyền kiểm soát nền tảng mạng xã hội này.
Bất chấp những lùm xùm pháp lý, Perplexity vẫn duy trì sức hút mãnh liệt đối với giới đầu tư nhờ nền tảng công nghệ linh hoạt. Công ty cung cấp cho người dùng một loạt các tùy chọn đa dạng từ GPT của OpenAI, Claude của Anthropic, cho đến các giải pháp mã nguồn mở từ các công ty Trung Quốc như R1 của DeepSeek và Kimi của Moonshot. Mức định giá của công ty đã tăng vọt lên 20 tỷ USD vào tháng Chín, một bước nhảy vọt so với mức 500 triệu USD vào đầu năm 2024. Danh sách các nhà đầu tư rót vốn vào nền tảng này hội tụ những tên tuổi quyền lực nhất giới công nghệ, bao gồm Nvidia, quỹ Vision Fund 2 của SoftBank, các nhà đầu tư mạo hiểm New Enterprise Associates và IVP, cùng sự góp mặt cá nhân của nhà sáng lập Amazon Jeff Bezos và cựu giám đốc khoa học của Meta Yann LeCun. Đại diện ban lãnh đạo hãng khẳng định tỷ lệ duy trì doanh thu đang ở mức rất mạnh mẽ dù không công bố con số cụ thể.
Doanh nghiệp này hiện vẫn đang chịu lỗ do phải trả phí bản quyền cho các nhà cung cấp như OpenAI và Anthropic cùng các khoản chi phí suy luận khổng lồ để chạy các truy vấn. Mặc dù vậy, một nguồn tin thân cận với công ty tiết lộ rằng sức mạnh thực sự và lợi thế cạnh tranh cốt lõi của họ nằm ở khả năng phân loại và định tuyến các yêu cầu đến mô hình hiệu quả nhất cho từng mục đích sử dụng. Hệ thống của hãng sẽ tự động chuyển hướng các tác vụ lập trình cho Codex của OpenAI hoặc Claude Code của Anthropic, giao các công việc liên quan đến viết lách cho mô hình tiên tiến GPT-5, hoặc sử dụng Opus của Anthropic cho các vấn đề đòi hỏi khả năng suy luận logic phức tạp. Cơ chế định tuyến thông minh này giúp họ tối ưu hóa chi phí vận hành ở mức tối đa trong khi vẫn đảm bảo cung cấp kết quả đầu ra chất lượng cao nhất cho khách hàng.
Bùi Tú