Tái chế củi lũ thành sản phẩm linh vật Xuân Bính Ngọ

3 giờ trướcBài gốc

Ngô Minh Thư bên chú ngựa gỗ được thiết kế riêng cho dịp Tết Bính Ngọ 2026.

Từ củi lũ đến nghệ thuật "xanh"

Hội An mùa giáp Tết Bính Ngọ 2026, dòng sông Thu Bồn lững lờ trôi, mang theo ký ức của những mùa lũ đi qua. Tại Làng Củi Lũ, những khúc gỗ mục, củi lũ từng bị xem là phế phẩm nay được "khoác" lên mình diện mạo mới.

Trong không gian nồng đượm mùi củi lũ và sơn mài, chị Ngô Minh Thư (SN 2001, phường Hội An Tây) đang tỉ mỉ kiểm tra lại những đường vân trên một tác phẩm chạm khắc hình con ngựa sắp hoàn thiện. Thư không phải là nghệ nhân đục đẽo trực tiếp, nhưng cô là người "giữ lửa" cho những câu chuyện của làng. Gần hai năm gắn bó, Thư xem từng khúc củi lũ như một người bạn cũ cần được chăm sóc.

Những khúc củi lũ xù xì được thu gom về tái chế tại Làng Củi Lũ.

Minh Thư bộc bạch: “Mình thấy rất tự hào khi được làm một người con ở đây, được làm việc tại quê hương và thấy những khúc củi lũ tưởng bị bỏ đi được tái chế. Nhìn chúng được 'tái sinh' trong một hình hài mới, mình thấy công việc của mình không chỉ là lao động thuần túy, mà là sự cống hiến vì môi trường”.

Sự xuất hiện của những người phụ nữ như chị Ngô Minh Thư hay chị Nguyễn Thị Thanh Tuyền (SN 1994, phường Hội An Tây) đã mang đến hơi thở mới cho xưởng mộc vốn đầy bụi bặm và tiếng đục đẽo. Chị Tuyền, người đã sát cánh cùng nghệ sĩ Lê Ngọc Thuận từ những ngày đầu sau đại dịch Covid-19, chia sẻ rằng giá trị của mỗi tác phẩm nằm ở sự thấu cảm.

Những chú ngựa gỗ được lau chùi thường xuyên trong không gian trưng bày tại Làng Củi Lũ.

“Có nhiều người đến đây lần đầu đều bất ngờ. Họ không nghĩ những thanh củi lũ xù xì lại có thể trở thành tác phẩm nghệ thuật tinh xảo đến vậy. Khi mình kể cho họ nghe về hành trình từ bãi biển, từ dòng sông về đến xưởng, họ không chỉ mua một bức tượng, mà còn mang về một thông điệp xanh. Bảo vệ môi trường chính là động lực lớn nhất để tụi mình lập nên làng như ngày hôm nay”, chị Tuyền nhấn mạnh.

Một tác phẩm được tạo hình từ gốc cây bị lũ cuốn, giữ lại trọn vẹn những "vết sẹo" của thiên nhiên như một chứng tích.

Đó là cái đích của nghệ thuật vị nhân sinh: Biến cái vô tri thành cái hữu hạn có tri giác, biến rác thải thành di sản. Những người phụ nữ tại Làng Củi Lũ chính là những "đại sứ" thầm lặng, dùng sự tinh tế để lan tỏa thông điệp bảo vệ môi trường đến từng vị khách ghé thăm.

Sản phẩm chào xuân Bính Ngọ

Chào Xuân Bính Ngọ 2026, hình tượng con ngựa trở thành linh vật chủ đạo tại xưởng. Dưới sự dẫn dắt của nghệ sĩ Lê Ngọc Thuận, những người thợ lành nghề như ông Phạm Viết Thành (với hơn 20 năm kinh nghiệm kim hoàn) hay ông Huỳnh Tấn Triều đã kết hợp kỹ thuật chạm khắc tinh vi với hình dáng tự nhiên của củi lũ, hàng trăm "chiến mã" đã ra đời với đủ hình dáng: từ ngựa thồ dân dã đến mã kim ngư, ngựa Ai Cập uy nghi, hay ngựa văn giáp cầu kỳ…

Nghệ nhân Làng Củi Lũ đặt tâm huyết vào từng tác phẩm "nghệ thuật xanh".

Nghệ nhân tại Làng tỉ mỉ đục đẽo một khúc củi lũ để tạo hình con ngựa cho năm mới Bính Ngọ 2026.

Từ đôi bàn tay quen chế tác trang sức, ông Thành nay dành trọn tâm huyết để “tái sinh” những khúc củi mục thành tác phẩm nghệ thuật.

Sự kiêu hãnh của loài ngựa được thể hiện qua dáng đứng tự tại, được "nhào nặn" từ tâm huyết của những người con phố Hội.

Những khúc gỗ mục sau khi được làm sạch, xử lý mối mọt, sẽ được các nghệ nhân dựa vào hình dáng tự nhiên để đục đẽo. Một gốc cây cong vút có thể trở thành chiếc đuôi ngựa đang bay trong gió; một mẩu gỗ sần sùi lại hóa thành cơ bắp cuồn cuộn của loài vật này…

Điều đặc biệt là sự kết hợp giữa kỹ thuật điêu khắc truyền thống của làng mộc Kim Bồng và tư duy nghệ thuật đương đại, tạo nên những chú ngựa gỗ vừa mang bản sắc di sản, vừa có phong thái tự tại.

“Năm nay là năm Bính Ngọ, chúng tôi muốn giới thiệu đến mọi người những tác phẩm liên quan đến ngựa như một biểu tượng của sự hanh thông, nhanh nhẹn và bền bỉ. Chúng tôi hy vọng những tác phẩm này sẽ mang lại năng lượng tích cực, hy vọng mọi việc hanh thông, thuận lợi”, Minh Thư giới thiệu.

Mỗi tác phẩm ngựa gỗ mang một dáng vẻ riêng: mạnh mẽ, bền bỉ, uy nghiêm...

Du khách chọn mua linh vật của năm Bính Ngọ 2026 với mong ước năm mới thuận lợi.

Du khách Nguyễn Thị Kim Anh (SN 1991, Hà Nội) bày tỏ sự ngưỡng mộ: “Tôi thật sự xúc động khi thấy từ những khúc gỗ tưởng chừng bỏ đi lại hóa thành những tác phẩm có hồn như vậy. Mỗi chú ngựa giống như mang theo một câu chuyện”.

Còn chị Lê Thị Nhật Ánh (SN 1999, Đà Nẵng), người con xứ Quảng, lần đầu ghé thăm Làng Củi Lũ cũng không giấu được bất ngờ. “Mình đã mua hai chú ngựa về trưng Tết. Mong mọi việc hanh thông như ý nghĩa của linh vật năm Bính Ngọ", chị Ánh chia sẻ.

Những sản phẩm được trưng bày tại Làng Củi Lũ.

Năm 2026, Làng Củi Lũ dự kiến chuyển sang cơ sở mới rộng hơn 2500m2 vào tháng 5 tới, hiện thực hóa giấc mơ về một “hệ sinh thái sáng tạo” bền vững. Ở đó, câu chuyện về bảo vệ môi trường sẽ không còn là những khẩu hiệu mà hiện hữu sinh động qua từng đường chạm khắc trên gỗ.

Mỗi sản phẩm xuất xưởng không chỉ mang theo lời chúc năm mới “mã đáo thành công” mà còn mang tâm huyết của những người con phố Hội. Bằng tình yêu thiên nhiên, đôi bàn tay khéo léo, họ đã tạo ra một vòng đời mới cho những khúc gỗ trôi dạt sau lũ.

Nguyễn Thị Thúy Hiền

Nguồn Phụ Nữ VN : https://phunuvietnam.vn/tai-che-cui-lu-thanh-san-pham-linh-vat-xuan-binh-ngo-238260207151334368.htm