Tài chính số mở đường cho nông dân, shipper… làm chủ dòng tiền

3 giờ trướcBài gốc

Tài chính số mở cánh cửa phát triển cho nhóm yếu thế

Quyết định phê duyệt "Chiến lược tài chính toàn diện quốc gia giai đoạn 2026 - 2030" được ban hành ngày 25/5 vừa qua đã đánh dấu một bước ngoặt mang tính chiến lược trong tiến trình số hóa nền kinh tế Việt Nam.

Trong văn bản này, Chính phủ nhấn mạnh việc thúc đẩy phát triển và ứng dụng các mô hình công nghệ tài chính (Fintech) như một trục lõi để mở rộng khả năng tiếp cận sản phẩm, dịch vụ tài chính cho các nhóm đối tượng ưu tiên.

Việc chuyển dịch từ hạ tầng tài chính truyền thống sang hệ sinh thái tài chính số không đơn thuần là một cải tiến về mặt công nghệ, mà là cuộc cách mạng tái cấu trúc cơ hội cho những nhóm đối tượng vốn dĩ thường bị hệ thống ngân hàng truyền thống bỏ qua: nông dân, lao động phi chính thức và các doanh nghiệp siêu nhỏ, nhỏ và vừa (MSMEs).

Tài chính số chính là chìa khóa thúc đẩy kinh tế tuần hoàn cho nhóm yếu thế như nông dân, lao động phi chính thức,...

Đối với khu vực nông thôn và ngành nông nghiệp, tài chính số xuất hiện mang theo lời giải cho bài toán chi phí giao dịch bằng cách đưa toàn bộ hệ sinh thái dịch vụ về ngay trên thiết bị di động của người dân, bất kể khoảng cách địa lý.

Thông qua các ứng dụng ngân hàng số và ví điện tử tích hợp, người nông dân hiện nay có thể thực hiện đầu vào và đầu ra của chuỗi cung ứng nông nghiệp, từ thanh toán tiền vật tư, phân bón đến nhận tiền thu mua nông sản, một cách tức thời.

Đặc biệt, sự bùng nổ của dữ liệu lớn (Big Data) và trí tuệ nhân tạo (AI) đã khai sinh ra các mô hình chấm điểm tín dụng dựa trên dữ liệu thay thế.

Thay vì phụ thuộc vào tài sản đảm bảo vật chất, các tổ chức Fintech có thể đánh giá hành vi tín dụng và năng lực hoàn trả của nông dân thông qua lịch sử thanh toán tiền điện, cước viễn thông, hay sản lượng giao dịch định kỳ với các hợp tác xã.

Đây chính là "bệ đỡ" giúp khơi thông dòng vốn vi mô kịp thời, hỗ trợ người nông dân chủ động bám biển, bám ruộng và tái đầu tư sản xuất mà không bị đứt gãy dòng tiền theo mùa vụ.

Khu vực kinh tế phi chính thức, bao gồm tài xế công nghệ, người giao hàng, lao động tự do, người bán hàng rong, chiếm tỉ trọng đặc biệt lớn trong cấu trúc lực lượng lao động tại Việt Nam.

Đặc trưng của nhóm này là tính chất công việc bấp bênh, thu nhập không cố định theo tháng và hoàn toàn không có bảng lương hay hợp đồng lao động để chứng minh tài chính với các định chế tài chính lớn.

Bản chất của tài chính số trong việc hỗ trợ lao động phi chính thức chính là quá trình định danh kinh tế. Mọi vết cắt giao dịch dù là nhỏ nhất trên không gian số đều được ghi nhận, tạo nên một hồ sơ năng lực tài chính minh bạch cho người lao động.

Khi dòng tiền lưu chuyển của người lao động tự do được số hóa, họ bắt đầu có quyền tiếp cận vào các sản phẩm quản lý tài sản và bảo hiểm được thiết kế riêng . Các giải pháp vi tích lũy hay bảo hiểm vi mô cho phép người dùng tham gia các gói bảo hiểm sức khỏe, bảo hiểm tai nạn nghề nghiệp với mức phí đóng linh hoạt chỉ từ vài nghìn đồng mỗi ngày, trích tự động từ ví điện tử.

Tiện ích này không chỉ giúp giảm thiểu tối đa chi phí trung gian và rủi ro lưu trữ tiền mặt, mà quan trọng hơn, nó tạo ra một tấm lưới an sinh xã hội tự nguyện vững chắc, giúp nhóm đối tượng dễ bị tổn thương này đứng vững trước các biến cố lớn về sức khỏe hoặc thị trường lao động.

Các doanh nghiệp siêu nhỏ, nhỏ và vừa (MSMEs) luôn được ví như xương sống của nền kinh tế, song lại là nhóm gặp nhiều tổn thương nhất trong cuộc đua tiếp cận nguồn vốn tăng trưởng. Do quy mô nhỏ, năng lực quản trị tài chính nội bộ còn hạn chế và thiếu các báo cáo kiểm toán chuẩn chỉnh, các MSMEs thường thất bại trong việc đáp ứng các tiêu chuẩn xếp hạng tín dụng khắt khe của hệ thống ngân hàng thương mại truyền thống.

Sự hỗ trợ của công nghệ tài chính giúp các MSMEs không còn phải loay hoay với bài toán "đầu tiên là tiền đâu". Khả năng tiếp cận vốn nhanh, linh hoạt theo thời gian thực giúp doanh nghiệp chộp lấy các cơ hội kinh doanh theo mùa, ứng phó kịp thời với các biến động nguồn cung và nâng cao năng lực cạnh tranh trong chuỗi cung ứng toàn cầu.

Chiến lược tài chính toàn diện quốc gia giai đoạn 2026 - 2030 đặt ra mục tiêu cao hơn việc chỉ phổ cập các ứng dụng công nghệ. Trọng tâm của giai đoạn này là kiến tạo một hệ sinh thái tài chính số an toàn, đồng bộ và có tính thực chất.

Tuyết Nhung

Nguồn Một Thế Giới : https://1thegioi.vn/tai-chinh-so-mo-duong-cho-nong-dan-shipper-lam-chu-dong-tien-252202.html