Tái hiện Lễ mừng lúa mới của đồng bào Chu Ru

3 giờ trướcBài gốc

Lễ mừng lúa mới là một trong những nghi lễ truyền thống tiêu biểu của người Chu Ru, gắn bó mật thiết với đời sống sản xuất nông nghiệp. Từ bao đời nay, đồng bào Chu Ru tại thôn Diom A, xã D’Ran, tỉnh Lâm Đồng sống dựa vào canh tác lúa nước kết hợp làm nương rẫy. Trong quan niệm của họ, hạt lúa không đơn thuần là lương thực nuôi sống con người mà còn là kết tinh của đất trời, là món quà thiêng liêng do các đấng Yang ban tặng. Vì vậy, sau mỗi mùa thu hoạch, người dân đều tổ chức lễ mừng lúa mới để tạ ơn thần linh, đồng thời gửi gắm ước mong về một mùa vụ thuận lợi, cuộc sống đủ đầy.

Trước khi diễn ra lễ mừng lúa mới, bà con trong buôn cùng nhau chuẩn bị các lễ vật truyền thống như cơm lam, rượu cần, gà, heo cùng nhiều sản vật do chính tay mình làm ra

Tại không gian tái hiện, nghi lễ được phục dựng theo đúng trình tự truyền thống, mang đến cho công chúng cái nhìn chân thực về đời sống văn hóa - tín ngưỡng của người Chu Ru. Theo phong tục, già làng là người có uy tín sẽ lựa chọn thửa ruộng có bông lúa đẹp nhất để tiến hành nghi lễ. Gia đình có ruộng được chọn xem đây là niềm vinh dự lớn, đồng thời cùng dân làng chuẩn bị chu đáo lễ vật như cơm lam, rượu cần, gà, heo và các sản vật đặc trưng của địa phương.

Lễ mừng lúa mới của người Chu Ru gắn liền với chu kỳ canh tác lúa nước, thể hiện tín ngưỡng tạ ơn thần linh sau mỗi mùa thu hoạch

Không gian nghi lễ trở nên linh thiêng khi lời khấn cổ được cất lên, gửi gắm lòng biết ơn đến các đấng thần linh đã phù hộ cho mùa màng bội thu. Những lời khấn mộc mạc nhưng giàu ý nghĩa, thể hiện niềm tin sâu sắc của đồng bào vào sự che chở của thiên nhiên và thế giới siêu nhiên đối với cuộc sống con người.

Một trong những điểm nhấn đặc sắc của nghi lễ là hình ảnh cây nêu được dựng giữa ruộng. Đây không chỉ là biểu tượng tâm linh mà còn là sợi dây kết nối giữa con người với thần linh và thiên nhiên. Trong không gian trầm lắng, thiêng liêng, cộng đồng cùng hướng về những giá trị truyền thống, vun đắp sự đoàn kết, gắn bó bền chặt qua nhiều thế hệ.

Già làng thực hiện nghi thức khấn Giàng bằng tiếng Chu Ru trong không gian trang nghiêm của buôn làng

Không chỉ dừng lại ở phần lễ, chương trình tái hiện còn mang đến những lát cắt sinh động về đời sống lao động của người Chu Ru. Các công đoạn thu hoạch lúa truyền thống như gặt, đập, sảy, giã gạo được tái hiện chân thực, giúp người xem hình dung rõ nét về quá trình lao động vất vả nhưng đầy ý nghĩa. Những âm thanh quen thuộc của công cụ lao động, hòa quyện cùng nhịp điệu sinh hoạt cộng đồng, tạo nên một “bản hòa tấu” đậm chất văn hóa núi rừng.

Các công đoạn thu hoạch lúa truyền thống được tái hiện sinh động trong lễ hội

Sau phần nghi lễ trang nghiêm là không khí hội làng rộn ràng, vui tươi. Nghi thức khai ché rượu cần mở đầu cho các hoạt động giao lưu, kết nối cộng đồng. Tiếng chiêng, trống, kèn bầu vang lên, hòa cùng điệu múa Arya uyển chuyển và các làn điệu sử thi truyền thống, tạo nên không gian văn hóa giàu bản sắc. Không chỉ người dân địa phương mà đông đảo du khách cũng hào hứng tham gia, cùng hòa mình vào niềm vui chung của mùa màng bội thu.

Việc tái hiện lễ mừng lúa mới của đồng bào Chu Ru không chỉ góp phần bảo tồn một nghi lễ truyền thống giàu giá trị, mà còn khẳng định sức sống bền bỉ của văn hóa dân tộc trong bối cảnh hiện đại. Thông qua hoạt động này, những nét đẹp văn hóa của người Chu Ru nói riêng và các dân tộc Tây Nguyên nói chung tiếp tục được giới thiệu, quảng bá rộng rãi đến công chúng, góp phần làm phong phú thêm bức tranh đa dạng của văn hóa Việt Nam.

Mộc Miên - Hoàng Bằng

Nguồn VHPT : https://vanhoavaphattrien.vn/tai-hien-le-mung-lua-moi-cua-dong-bao-chu-ru-a32843.html