Phường Phan Đình Phùng là đô thị trung tâm của tỉnh Thái Nguyên.
Quy hoạch tích hợp, nền tảng của không gian phát triển mới
Sau sắp xếp, công tác quy hoạch xây dựng được đẩy mạnh và cơ bản hoàn thiện trên phạm vi toàn tỉnh. Trước hợp nhất, hai địa phương đều đạt kết quả quan trọng. Thái Nguyên hoàn thành 100% quy hoạch chung đô thị và quy hoạch xây dựng vùng huyện. Bắc Kạn cơ bản hoàn thành, chỉ còn một số xã, thị trấn chưa được phê duyệt quy hoạch.
Sau hợp nhất, hệ thống quy hoạch được kế thừa và tích hợp thành một chỉnh thể thống nhất, tạo cơ sở quan trọng để tổ chức lại không gian phát triển theo hướng liên kết vùng, giảm chồng chéo và nâng cao hiệu quả sử dụng đất đai, hạ tầng.
Đáng chú ý, toàn bộ đô thị trong tỉnh đã có quy hoạch chung được phê duyệt. Tỷ lệ lập quy hoạch phân khu và quy hoạch chi tiết tại các đô thị lớn đạt từ 80-100%, tạo nền tảng triển khai các dự án đầu tư hạ tầng.
Quy hoạch hiện nay vừa định hình không gian, vừa gắn chặt với định hướng phát triển kinh tế - xã hội, bảo vệ môi trường và thích ứng biến đổi khí hậu. Các khu đô thị được định hướng phát triển theo mô hình xanh, thông minh, gắn với không gian mở và hạ tầng đồng bộ. Đồng thời, quy hoạch chú trọng tăng cường kết nối liên vùng thông qua hệ thống giao thông, hình thành các hành lang phát triển mới, tạo sức hút đối với đầu tư.
Kiến trúc sư Nguyễn Văn Cường, Chủ tịch Hội Kiến trúc sư Thái Nguyên: Sau sắp xếp, giá trị lớn nhất là hình thành hệ thống quy hoạch tích hợp thống nhất trên toàn tỉnh. Khi toàn bộ đô thị đã có quy hoạch chung và các đô thị lớn cơ bản hoàn thiện quy hoạch phân khu và chi tiết, địa phương có đủ nền tảng để triển khai đầu tư đồng bộ. Quan trọng hơn, quy hoạch đã gắn với mục tiêu phát triển xanh, thông minh.
Phường Bắc Kạn là đô thị trung tâm phía Bắc tỉnh, giữ vai trò trung tâm tổng hợp và chuyên ngành của tiểu vùng.
Đô thị hóa tạo động lực lan tỏa
Sau rà soát và điều chỉnh, hệ thống đô thị của tỉnh được tổ chức thành 5 không gian phát triển gồm: Đô thị trung tâm tỉnh với diện tích 210,11km2, dân số 383.176 người; đô thị trung tâm phía Nam diện tích 294,48km2 với dân số 294.336 người; đô thị trung tâm phía Bắc diện tích 467,65km2 với dân số 85.031 người; nhóm các đô thị mới trên 460.000 người và các đô thị trong xã khoảng 17.915 người.
Theo phương án này, đến năm 2030 dân số đô thị toàn tỉnh dự kiến đạt khoảng 1,24 triệu người trên tổng dân số gần 1,88 triệu người, tương ứng tỷ lệ đô thị hóa khoảng 66%.
Tỉnh đã công bố hệ thống 23 đô thị sau khi hoàn tất sắp xếp đơn vị hành chính gồm 1 đô thị loại I, 1 đô thị loại II, 2 đô thị loại III, 1 đô thị loại IV và 18 đô thị loại V, hình thành mạng lưới đô thị đa tầng, liên kết tương đối chặt chẽ. Các đô thị trung tâm giữ vai trò hạt nhân tăng trưởng, tập trung công nghiệp, dịch vụ và nguồn lực đầu tư. Các đô thị còn lại hình thành mạng lưới vệ tinh, phân bố dân cư và lan tỏa động lực phát triển.
Ông Trần Xuân Trường, Bí thư Đảng ủy phường Vạn Xuân: Phường được xác định là đô thị trung tâm khu vực phía Nam với quy mô khoảng 40,2km2, dân số dự kiến đạt 66.437 người vào năm 2030 và định hướng nâng cấp từ đô thị loại II lên loại I trong dài hạn. Đây là cơ sở quan trọng để địa phương chủ động triển khai quy hoạch, hoàn thiện hạ tầng, tăng cường quản lý trật tự xây dựng và thu hút đầu tư.
Công tác quản lý đô thị được tăng cường đồng bộ, trật tự xây dựng và đất đai được kiểm soát theo quy hoạch. Hạ tầng giao thông, không gian xanh và chiếu sáng từng bước được cải thiện, góp phần nâng cao chất lượng đô thị.
Các vùng nông thôn trên địa bàn tỉnh ngày càng khởi sắc.
Nông thôn mới nâng chất, bảo đảm phát triển bền vững
Song hành với đô thị hóa, khu vực nông thôn được tổ chức lại theo hướng hiện đại nhưng vẫn giữ gìn bản sắc văn hóa truyền thống, trở thành trụ đỡ cho phát triển hài hòa và bền vững. Hệ thống dân cư nông thôn gắn với vùng sản xuất tập trung, phát triển du lịch, dịch vụ và kinh tế đa giá trị. Các khu dân cư và khu tái định cư được quy hoạch hợp lý, thích ứng biến đổi khí hậu và sử dụng hiệu quả đất đai.
Chương trình xây dựng nông thôn mới tiếp tục ghi nhận kết quả rõ nét. Trước thời điểm hợp nhất, toàn tỉnh có 144/216 xã đạt chuẩn, tương đương 66,7%, trong đó 54 xã đạt chuẩn nông thôn mới nâng cao và 12 xã đạt chuẩn nông thôn mới kiểu mẫu.
Hạ tầng nông thôn được đầu tư đồng bộ, toàn bộ xã có đường giao thông kiên cố đến trung tâm. Hệ thống điện, thủy lợi, trường học và trạm y tế được nâng cấp, từng bước đáp ứng yêu cầu phát triển. Đời sống người dân không ngừng cải thiện, 98% hộ dân được sử dụng nước hợp vệ sinh, trong đó hơn 56% sử dụng nước sạch đạt chuẩn. Diện mạo nông thôn ngày càng khang trang, môi trường được cải thiện, bản sắc văn hóa được gìn giữ và phát huy trong đời sống cộng đồng.
Trong tổng thể phát triển, khu vực nông thôn tiếp tục khẳng định vai trò không gian kinh tế quan trọng, góp phần cân bằng với khu vực đô thị và tạo nền tảng cho tăng trưởng dài hạn.
Tuyến đường Bắc Kạn - Ba Bể góp phần hoàn thiện hạ tầng giao thông, tăng cường kết nối vùng.
Thời gian tới, Thái Nguyên tập trung hoàn thiện hạ tầng khung, nhất là giao thông liên kết vùng, hạ tầng số và dịch vụ công. Đồng thời phát huy hiệu quả quy hoạch tích hợp, bảo đảm kết nối đồng bộ giữa đô thị và nông thôn, giữa trung tâm và các khu vực vệ tinh. Tỉnh đẩy mạnh phân cấp gắn với tăng cường quản lý đất đai và trật tự xây dựng, thu hút đầu tư có chọn lọc, ưu tiên dự án công nghệ cao và thân thiện môi trường.
Ở khu vực nông thôn, định hướng trọng tâm là chuyển từ đạt chuẩn sang nâng cao chất lượng nông thôn mới, gắn với phát triển kinh tế nông thôn hiện đại và nâng cao thu nhập người dân.
Sau sắp xếp đơn vị hành chính, không gian phát triển được mở rộng và tổ chức lại theo hướng khoa học, hiệu quả hơn. Khi quy hoạch được triển khai đồng bộ, sự gắn kết giữa đô thị và nông thôn tiếp tục mở rộng dư địa phát triển, tạo động lực cho tăng trưởng nhanh và bền vững.
Nhóm P.V