Tại sao David Luan rời bỏ vị trí giám đốc AGI của Amazon?

2 giờ trướcBài gốc

David Luan đã quyết định chia tay Amazon

Sự ra đi đột ngột này diễn ra ngay giữa lúc Amazon đang dồn toàn lực để bắt kịp các đối thủ sừng sỏ như OpenAI hay Google trong cuộc đua AI, đồng thời cũng đặt ra những dấu hỏi lớn về tính hiệu quả và bền vững của chiến lược mua lại các công ty khởi nghiệp để né tránh sự giám sát chống độc quyền vốn đang bị các cơ quan quản lý soi xét gắt gao.

Sự xung đột giữa tầm nhìn nghiên cứu và áp lực thương mại hóa

Thông báo rời đi của David Luan được đăng tải trên LinkedIn vào 24.2, với lý do ông muốn dành thời gian để "xào nấu một cái gì đó mới mẻ". Vị giám đốc người gốc Hoa cho biết ông sẽ chính thức rời Amazon vào cuối tuần này, khép lại một chương ngắn ngủi nhưng đầy biến động trong sự nghiệp của mình tại một trong những tập đoàn công nghệ lớn nhất hành tinh. Vào tháng 12.2024, Amazon đã bổ nhiệm Luan (sau khi "thâu tóm nhân sự" từ startup Adept) vào vị trí giám sát phòng thí nghiệm AGI mới được thành lập tại San Francisco. Nhiệm vụ của đơn vị này tập trung vào các vụ cược nghiên cứu dài hạn, bao gồm việc phát triển các tác nhân AI hữu ích có khả năng thực hiện những nhiệm vụ phức tạp thay cho con người.

Trong nhiệm kỳ ngắn ngủi của mình, nhóm nghiên cứu dưới sự dẫn dắt của Luan đã cho ra mắt Nova Act, một phần mở rộng của các mô hình Nova mà Amazon kỳ vọng sẽ trở thành đối trọng xứng tầm với ChatGPT của OpenAI, Claude của Anthropic hay Gemini của Google. Tuy nhiên, đằng sau những sản phẩm hào nhoáng đó là một sự dịch chuyển ngầm về cấu trúc quyền lực và định hướng chiến lược bên trong Amazon. Cuối năm ngoái, Amazon đã công bố một cuộc tái cấu trúc lớn đối với bộ phận AGI, đưa đơn vị này về dưới trướng của Peter DeSantis, một cựu binh đã gắn bó 27 năm với công ty và là phó chủ tịch cấp cao của đơn vị điện toán đám mây.

Sự thay đổi này mang một hàm ý rất rõ ràng: Amazon muốn chuyển dịch trọng tâm từ nghiên cứu thuần túy sang ứng dụng thực tiễn và tích hợp sâu vào hạ tầng đám mây AWS để tạo ra doanh thu. Peter DeSantis là người nổi tiếng với tư duy hệ thống và hiệu quả hạ tầng, hoàn toàn khác biệt với tư duy của một nhà sáng lập startup và nghiên cứu khoa học như David Luan.

Trong bài đăng chia tay, Luan viết rằng dù Amazon còn nhiều cơ hội, nhưng với việc đích đến AGI đang ở rất gần, ông quyết định dành 100% thời gian của mình để dạy cho các hệ thống AI những năng lực hoàn toàn mới. Tuyên bố này cho thấy khao khát được tự do khám phá các biên giới công nghệ mới của Luan có lẽ đã không còn tìm được tiếng nói chung với bộ máy khổng lồ và áp lực thương mại hóa ngày càng đè nặng tại Amazon.

Bóng ma pháp lý phủ lên các thương vụ "thuê trọn gói"

Sự ra đi của David Luan còn thu hút sự chú ý đặc biệt bởi nguồn gốc gia nhập của ông. Vào tháng 6.2024, Amazon đã thực hiện một nước đi lách luật khéo léo khi tuyển dụng Luan cùng các giám đốc cấp cao khác từ Adept, đồng thời mua giấy phép sử dụng công nghệ của startup này, bao gồm các mô hình AI và tập dữ liệu. Giá trị của thỏa thuận chưa bao giờ được tiết lộ, nhưng bản chất của nó được giới công nghệ gọi là "acqui-hire" – một hình thức thâu tóm nhân sự trá hình nhằm tránh các quy trình rà soát sáp nhập doanh nghiệp thông thường. Thay vì mua lại toàn bộ công ty Adept và phải đối mặt với các thủ tục chống độc quyền phức tạp, Amazon đã chọn cách "rút ruột" nhân tài và công nghệ lõi.

Tuy nhiên, chiến lược này đang trở thành tâm điểm chỉ trích của các nhà làm luật và cơ quan quản lý tại Mỹ. Chủ tịch Ủy ban Thương mại Liên bang (FTC) Andrew Ferguson hồi tháng 1 đã tuyên bố cơ quan của ông sẽ rà soát kỹ lưỡng các thương vụ thâu tóm nhân sự AI kiểu này để xác định xem liệu các công ty công nghệ có đang cố tình lách luật để trốn tránh sự giám sát hay không.

Thực tế, ngay từ năm 2024, cơ quan này đã mở một cuộc điều tra nhắm vào chính quy trình tuyển dụng nhân viên Adept của Amazon. Các nhà lập pháp, bao gồm Thượng nghị sĩ Elizabeth Warren, cũng đã nhiều lần lên tiếng cảnh báo về tình trạng các ông lớn công nghệ sử dụng sức mạnh tài chính để triệt tiêu sự cạnh tranh bằng cách nuốt chửng các startup tiềm năng dưới vỏ bọc tuyển dụng.

Việc David Luan rời đi chỉ sau chưa đầy hai năm đặt ra câu hỏi về tính hiệu quả thực sự của các thương vụ kiểu này. Amazon đã phải trả một cái giá rất đắt, cả về tài chính lẫn uy tín pháp lý, để đưa Luan về nhằm lãnh đạo tham vọng AGI. Thế nhưng, sự kết hợp gượng ép giữa văn hóa linh hoạt của một startup và guồng quay kỷ luật của một tập đoàn lớn dường như khó có thể duy trì lâu dài. Khi nhân tài cốt cán rời đi, Amazon không chỉ mất đi một vị thuyền trưởng có tầm nhìn mà còn để lại một tiền lệ xấu cho các thương vụ tương tự trong tương lai.

Điều đó còn chứng minh rằng, dù các tập đoàn có thể dùng tiền để mua công nghệ và con người, họ rất khó có thể mua được lòng trung thành và đam mê của những nhà sáng tạo hàng đầu nếu không tạo ra được một môi trường đủ tự do cho họ vẫy vùng. Đối với Amazon, việc mất đi người đứng đầu phòng thí nghiệm AGI vào lúc này là một tổn thất không nhỏ, buộc họ phải tìm kiếm một hướng đi mới để không bị tụt lại phía sau trong kỷ nguyên trí tuệ nhân tạo đang thay đổi từng giờ.

Bùi Tú

Nguồn Một Thế Giới : https://1thegioi.vn/tai-sao-david-luan-roi-bo-vi-tri-giam-doc-agi-cua-amazon-246688.html