Tại sao 'lưới trinh sát tập thể' MQ-9 ngày càng mở rộng của Mỹ là thách thức với Trung Quốc?

3 giờ trướcBài gốc

Máy bay không người lái MQ-9 Reaper đã được triển khai như một phần của mạng lưới giám sát quân sự Mỹ tại khu vực Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương. Ảnh: Reuters.

Việc Mỹ gia tăng sử dụng máy bay không người lái (UAV) MQ-9 Reaper gần Trung Quốc đang đặt ra thách thức ngày càng lớn cho Bắc Kinh, đồng thời khiến Quân Giải phóng Nhân dân Trung Quốc (PLA) phải khẩn trương nâng cao năng lực chống trinh sát, theo các chuyên gia quân sự.

MQ-9 Reaper có thể thực hiện cả nhiệm vụ trinh sát lẫn tấn công. Dòng UAV này từng tham gia nhiều chiến dịch gây chú ý, trong đó có vụ ám sát Thiếu tướng Iran Qassem Soleimani năm 2020, và hiện là một phần trong mạng lưới giám sát của quân đội Mỹ tại khu vực Ấn Độ Dương – Thái Bình Dương.

Theo phân tích của tạp chí công nghệ quân sự Trung Quốc Ordnance Industry Science Technology, mối đe dọa lớn nhất của MQ-9 đối với Trung Quốc nằm ở trần bay tối đa lên tới 15.240 mét (50.000 feet), thời gian hoạt động dài và khả năng tàng hình.

Điều này cho phép quân đội Mỹ triển khai MQ-9 từ khoảng cách xa lãnh thổ Trung Quốc đại lục, từng bước tiếp cận không phận hoặc hoạt động ở khu vực ngoại vi để tiến hành trinh sát và chỉ thị mục tiêu.

Nâng cấp chống ngầm, tăng cường giám sát chuỗi đảo thứ nhất

Tháng 1, biến thể MQ-9B SeaGuardian được trang bị hệ thống thả phao sonar, giúp tăng gấp đôi số lượng thiết bị có thể mang theo, theo nhà sản xuất General Atomics. Các phao sonar được thả từ máy bay hoặc tàu để theo dõi tàu ngầm.

Ông Yue Gang, đại tá cấp cao PLA đã nghỉ hưu, cho rằng so với máy bay chống ngầm có người lái, MQ-9 cung cấp khả năng phát hiện mục tiêu dưới nước vượt đường chân trời với chi phí thấp và duy trì liên tục.

Ông nhấn mạnh lợi thế chiến đấu của MQ-9 là có thể tiêu diệt mục tiêu ngay khi phát hiện, khác với UAV không có khả năng tấn công hoặc máy bay trinh sát có người lái.

Thủy quân Lục chiến Mỹ cho biết từ tháng 9 năm ngoái đã triển khai “vô thời hạn” 6 chiếc MQ-9 tại căn cứ không quân Kadena ở Okinawa (Nhật Bản), bên cạnh 8 chiếc khác do Không quân Mỹ vận hành từ cuối năm 2023. Từ Okinawa, các UAV này có thể giám sát liên tục biển Hoa Đông và eo biển Đài Loan.

Một phi đội MQ-9 khác cũng được triển khai tại căn cứ Kunsan ở Hàn Quốc từ tháng 9 năm ngoái – lần đầu tiên tại bán đảo Triều Tiên – cho phép Mỹ theo dõi hoạt động của Trung Quốc và Triều Tiên trên biển Hoàng Hải.

Tháng 11, Thủy quân Lục chiến Mỹ tiếp tục triển khai một phi đội MQ-9 tại căn cứ Basa ở Philippines nhằm tăng cường giám sát Biển Đông.

Đồng minh Mỹ tăng tốc mua MQ-9

Mỹ cũng đang trang bị MQ-9 cho ngày càng nhiều đồng minh và đối tác.

Nhật Bản dự kiến tăng gấp đôi số MQ-9B của lực lượng bảo vệ bờ biển lên 10 chiếc trong 5 năm tới theo ngân sách 2026. Lực lượng Phòng vệ Biển Nhật Bản sẽ mua 23 chiếc MQ-9B SeaGuardian vào năm 2032.

Ấn Độ mua hai MQ-9B sau vụ đụng độ biên giới với Trung Quốc năm 2020. Năm 2024, New Delhi tiếp tục đặt mua 31 chiếc trị giá khoảng 3,5 tỷ USD, dự kiến bàn giao giai đoạn 2029–2030.

Một phần công nghệ MQ-9 cũng được đề nghị chuyển giao cho Hàn Quốc và Australia để phát triển các UAV hiệu suất cao tương tự.

Tạp chí quân sự Trung Quốc cho rằng động thái này nhằm xây dựng một kiến trúc chia sẻ tình báo tích hợp hoàn chỉnh dọc “chuỗi đảo thứ nhất”, cho phép trao đổi dữ liệu chiến trường theo thời gian thực khi có xung đột.

Các cuộc tập trận chung đã chứng minh khả năng tương tác giữa MQ-9 của Mỹ và đồng minh trong hỗ trợ tình báo, liên lạc và kết nối vệ tinh.

Trung Quốc đối mặt mạng lưới “trinh sát tập thể”

Cựu giảng viên PLA Song Zhongping nhận định các MQ-9 do quốc gia khác vận hành vẫn phụ thuộc vào liên kết dữ liệu của Mỹ.

Ông cho rằng khi ngày càng nhiều quốc gia quanh Biển Đông và Hoa Đông sở hữu MQ-9, chúng sẽ hình thành một mạng lưới “tình báo, giám sát và trinh sát tập thể” hướng vào Trung Quốc.

“Hệ thống này càng được triển khai rộng, mối đe dọa đối với an ninh quốc gia Trung Quốc càng lớn”, ông nói.

Ông He Xianqing, nhà nghiên cứu tại Viện Nghiên cứu Biển Đông Quốc gia Trung Quốc, nhận định việc triển khai MQ-9 phù hợp với chiến lược Mỹ thúc đẩy hợp tác tình báo giữa các đồng minh khu vực.

Theo ông, vai trò chính của MQ-9 là giám sát, chỉ tấn công khi cần thiết.

PLA có thể bắn hạ, nhưng rủi ro leo thang

Dù MQ-9 tạo ra sức răn đe, các chuyên gia cho rằng PLA vẫn có khả năng bắn hạ UAV này bằng tên lửa phòng không hoặc vũ khí laser khi cần.

MQ-9 là UAV cánh quạt với tốc độ tối đa khoảng 480 km/h. Từ khi đưa vào sử dụng năm 2007, dòng máy bay này nhiều lần bị bắn rơi tại các chiến trường như Ukraine, Afghanistan. Giai đoạn 2023–2024, lực lượng Houthi ở Yemen được cho là đã bắn hạ hơn 10 chiếc.

Ông Yue cho rằng có thể sử dụng gây nhiễu điện từ và radar để đối phó MQ-9, nhưng “cách tốt nhất là dùng các UAV trinh sát – tấn công tương tự, mang theo đạn không đối không để xua đuổi”.

Các nền tảng không người lái tiên tiến của Trung Quốc như Wing Loong-10 hay Cai Hong-5 được đánh giá có hiệu năng tương đương hoặc cao hơn MQ-9.

Theo ông He, thách thức lớn đối với Trung Quốc là tiến hành chống trinh sát hiệu quả trong thời bình, đồng thời ngăn chặn các cuộc chạm trán hoặc đánh chặn trên không leo thang thành xung đột lớn, thậm chí chiến tranh.

Theo SCMP

Huyền Chi

Nguồn VietTimes : https://viettimes.vn/tai-sao-luoi-trinh-sat-tap-the-mq-9-ngay-cang-mo-rong-cua-my-la-thach-thuc-voi-trung-quoc-post194819.html