Tái thiết đô thị tại Bangkok: Khi không gian xanh, văn hóa, lối sống thông minh hội tụ

2 giờ trướcBài gốc

Từ những dự án cải tạo sinh thái quy mô lớn đến các trào lưu văn hóa trên mạng xã hội mang màu sắc truyền thống, Bangkok đang dần trở thành một thành phố nơi không gian đô thị không chỉ để sử dụng, mà còn để trải nghiệm, kết nối và đặt con người ở trung tâm.

Công viên Benjakitti: Rừng đô thị giữa lòng Bangkok

Công viên Rừng Benjakitti, Bangkok trước đây từng là nhà máy thuốc lá, gắn liền với các hoạt động công nghiệp và những vấn đề ô nhiễm môi trường nghiêm trọng.

Một trong những ví dụ tiêu biểu và rõ nét nhất cho quá trình chuyển đổi xanh của Bangkok là Công viên Rừng Benjakitti. Trước đây, khu vực này từng là nhà máy thuốc lá, gắn liền với các hoạt động công nghiệp và những vấn đề môi trường trầm trọng. Tuy nhiên, sau quá trình quy hoạch và cải tạo quy mô lớn, nơi đây đã được “hồi sinh” thành một rừng đô thị rộng lớn, trở thành không gian xanh quan trọng ngay giữa trung tâm thành phố.

Phó Thống đốc Bangkok, ông Sanon Wangsrangboon cho biết, ý tưởng ban đầu của dự án là chuyển đổi một khu vực từng tiềm ẩn nhiều rủi ro đối với sức khỏe con người thành không gian công cộng thúc đẩy lối sống lành mạnh và nâng cao chất lượng cuộc sống đô thị.

Phó Thống đốc Bangkok, ông Sanon Wangsrangboon trao đổi với phóng viên.

Với diện tích khoảng 300 rai (tương đương 480.000 m2), khu đất này là một không gian hiếm có để phát triển dự án cải tạo sinh thái quy mô lớn ngay giữa lòng thành phố. Thay vì theo mô hình công viên truyền thống, Bangkok đã lựa chọn hướng tiếp cận “công viên rừng”, một khái niệm còn khá mới vào thời điểm đó.

Dự án được thực hiện với sự hợp tác của các chuyên gia thiết kế giàu kinh nghiệm trong lĩnh vực giải pháp dựa vào thiên nhiên, nhằm xây dựng một hệ sinh thái đô thị tích hợp đa dạng sinh học, tạo bóng mát và mang lại nhiều giá trị sinh thái, đồng thời giúp người dân kết nối lại với thiên nhiên.

Ông Sanon bày tỏ, Công viên Benjakitti được đưa vào hoạt động cách đây khoảng 4 - 5 năm, ngay sau giai đoạn đại dịch COVID-19, trong bối cảnh nhu cầu về không gian xanh tăng mạnh trên toàn cầu, khi con người ngày càng chú trọng hơn đến sức khỏe thể chất và tinh thần. Tuy nhiên, quá trình chuyển đổi này không hề đơn giản.

Theo Phó Thống đốc Bangkok, thách thức đầu tiên nằm ở công tác giải phóng mặt bằng. Khu đất có cấu trúc sở hữu phức tạp, đòi hỏi sự phối hợp chặt chẽ giữa khu vực công và tư để có thể hình thành một không gian thống nhất.

Thách thức thứ hai liên quan đến nhận thức của người dân. Ban đầu, nhiều người kỳ vọng một công viên được thiết kế theo phong cách truyền thống, nhưng thực tế lại là một không gian mang tính tự nhiên, gần với hệ sinh thái rừng. Sự khác biệt này khiến không ít người cảm thấy bỡ ngỡ, trước khi dần hiểu và chấp nhận khái niệm “công viên rừng”.

Thách thức thứ ba là công tác bảo trì. Khác với công viên thông thường, công viên rừng vận hành theo nhịp điệu tự nhiên và thay đổi theo mùa. Cảnh quan biến đổi rõ rệt giữa mùa mưa và mùa khô, đòi hỏi một cách tiếp cận mới, không phải kiểm soát thiên nhiên theo khuôn mẫu cố định, mà là thích ứng và đồng hành cùng các quy luật tự nhiên.

Thách thức thứ tư đến từ sự đa dạng của các nhóm người sử dụng. Benjakitti thu hút nhiều đối tượng khác nhau, từ người chạy bộ, đạp xe, quan sát thiên nhiên đến các gia đình, nhóm tập yoga hay những người tìm kiếm không gian yên tĩnh. Mỗi nhóm có nhu cầu riêng, khiến việc quản lý trở nên phức tạp hơn, nhưng đồng thời cũng góp phần tạo nên một không gian sống động và đa dạng trải nghiệm.

Dù vậy, theo ông Sanon, Benjakitti hiện đã trở thành một không gian đô thị đa chức năng đúng nghĩa. Vào cuối tuần, công viên sôi động với hàng loạt hoạt động như: Yoga, Pilates, đạp xe, sinh hoạt câu lạc bộ sách hay những buổi sum họp gia đình... Không chỉ là nơi rèn luyện thể chất, Benjakitti đã phát triển thành một hệ sinh thái xã hội đa tầng, nơi các cộng đồng đô thị cùng hiện diện và tương tác trong cùng một không gian xanh.

Cầu “Tưởng niệm” Phra Phutthayotfa: Khi văn hóa trở thành trải nghiệm đô thị

Trong khi Công viên Benjakitti là kết quả của quá trình quy hoạch sinh thái bài bản, một sự chuyển đổi khác lại đang diễn ra tự nhiên hơn dọc theo sông Chao Phraya. Một trào lưu chụp ảnh mới với hoa sen tại cầu Phra Phutthayotfa (cầu Tưởng niệm) đang lan rộng nhanh chóng, mang lại nguồn năng lượng mới cho Pak Khlong Talat, chợ hoa lịch sử của thành phố.

Ông Pornphrom Vikitsreth, Giám đốc phụ trách phát triển bền vững và cố vấn Thống đốc Bangkok trao đổi với phóng viên.

Ông Pornphrom Vikitsreth, Giám đốc phụ trách phát triển bền vững và cố vấn Thống đốc Bangkok cho biết, xu hướng này phản ánh sự thay đổi rõ rệt trong cách người dân, đặc biệt là giới trẻ, sử dụng không gian công cộng. Thay vì tập trung tại các trung tâm thương mại như trước đây, người trẻ ngày nay có xu hướng tìm đến công viên, khu vực ven sông và các cây cầu để gặp gỡ và trải nghiệm thiên nhiên.

Trào lưu chụp ảnh với hoa sen cho thấy cách các giá trị văn hóa truyền thống đang được làm mới trong đời sống đô thị hiện đại. Sự thay đổi này cũng phản ánh một xu hướng rộng hơn trong không gian công cộng ở Bangkok. Các tuyến phố ngày càng thân thiện hơn với người đi bộ, hạ tầng vỉa hè được cải thiện, trong khi các khu phố thương mại ngoài trời dần trở nên hấp dẫn hơn so với mô hình trung tâm mua sắm khép kín.

Song, theo ông Pornphrom, cùng với sự phát triển của các xu hướng mới, các vấn đề môi trường, đặc biệt là công tác xử lý rác thải, cũng đặt ra không ít thách thức. Để ứng phó, Bangkok đang áp dụng cách tiếp cận quản lý đô thị bền vững và có hệ thống hơn. Ví dụ, hoa sen được phân loại là rác hữu cơ. Thay vì đưa ra bãi chôn lấp, chúng được thu gom và đưa vào quy trình ủ phân, tái chế thành đất trồng cây, qua đó góp phần vào mô hình kinh tế tuần hoàn.

Chính quyền Bangkok cũng đã bố trí các thùng rác phân loại riêng và tăng cường truyền thông nhằm nâng cao ý thức cộng đồng. Người dân được khuyến khích tái sử dụng hoa sen, mang về nhà hoặc tặng người thân sau khi chụp ảnh. Trong trường hợp không tiếp tục sử dụng, hoa sen có thể được bỏ vào thùng rác hữu cơ để xử lý đúng quy trình.

Xa hơn nữa, Bangkok đang thúc đẩy chiến lược kinh tế tuần hoàn trên quy mô toàn thành phố, với cách tiếp cận coi rác thải là nguồn tài nguyên thay vì gánh nặng. Thành phố đặt mục tiêu giảm tỷ lệ rác chôn lấp từ khoảng 50% xuống còn 25% trong dài hạn; đồng thời, thúc đẩy giảm sử dụng nhựa dùng một lần, khuyến khích người dân mang theo bình nước cá nhân và mở rộng mạng lưới khoảng 2.000 trạm tiếp nước trên toàn đô thị.

Hà Nội và Bangkok: Bài học chung về phát triển đô thị xanh

Theo các nhà quản lý Thái Lan, các đô thị Đông Nam Á có nhiều điểm tương đồng trong quá trình đô thị hóa và đều có mối liên kết văn hóa sâu sắc với không gian công cộng. Tại Việt Nam và Thái Lan, giới trẻ thường xuyên tụ tập tại công viên, quảng trường và không gian mở. Điều này mở ra cơ hội học hỏi lẫn nhau trong phát triển hạ tầng xanh, kích hoạt không gian công cộng và quản trị đô thị bền vững.

Cơ cấu rác thải sinh hoạt giữa hai quốc gia có nhiều điểm tương đồng, đặc biệt là lượng rác hữu cơ gắn với ẩm thực châu Á. Trong khi đó, việc sử dụng xe máy phổ biến ở cả Việt Nam và Thái Lan cũng mở ra tiềm năng hợp tác trong quá trình chuyển đổi sang phương tiện điện và giao thông xanh. Những điểm tương đồng này tạo nền tảng thuận lợi cho hợp tác khu vực giữa Việt Nam và Thái Lan trong nỗ lực xây dựng các đô thị xanh, thông minh và bền vững hơn.

Xét cho cùng, các đô thị hiện đại không còn đơn thuần là những cấu trúc vật lý, đang dần trở thành những hệ thống tích hợp, nơi thiên nhiên, văn hóa, công nghệ và hành vi con người tương tác và cùng định hình chất lượng sống. Vì vậy, phát triển không gian xanh không chỉ là một mục tiêu môi trường, mà còn là nền tảng quan trọng để kiến tạo những thành phố đáng sống, bền vững và bao trùm hơn trong tương lai.

Nhóm PV/Báo Tin tức và Dân tộc

Nguồn Tin Tức TTXVN : https://baotintuc.vn/phan-tichnhan-dinh/tai-thiet-do-thi-tai-bangkok-khi-khong-gian-xanh-van-hoa-loi-song-thong-minh-hoi-tu-20260426150524832.htm