Hiện tại, nhiều tài xế tranh thủ tìm hiểu khả năng tương thích của phương tiện với xăng E10, trong khi các gara và đại lý dịch vụ cũng liên tục nhận câu hỏi liên quan đến việc sử dụng nhiên liệu sinh học.
Xe đời cũ và nỗi lo khi chuyển sang E10
Theo Thông tư 50/2025, từ ngày 1/6, xăng không chì lưu hành trên thị trường phải được phối trộn thành xăng sinh học E10 để sử dụng cho động cơ xăng trên toàn quốc. Riêng xăng E5 RON 92 tiếp tục được duy trì đến hết năm 2030 nhằm đáp ứng nhu cầu của nhóm xe máy đời cũ.
Xe đời cũ là nhóm được nhiều người dùng quan tâm khi chuyển sang E10.
Xăng E10 là loại nhiên liệu chứa 10% ethanol sinh học và 90% xăng truyền thống. Ethanol được sản xuất từ nguyên liệu sinh khối như sắn lát khô, mật rỉ đường hoặc các phụ phẩm nông nghiệp. Đây được xem là hướng đi nhằm giảm phát thải và đa dạng hóa nguồn năng lượng trong giao thông.
Dù vậy, sự thay đổi này cũng kéo theo nhiều băn khoăn từ người sử dụng phương tiện cá nhân. Không ít chủ xe lo ngại động cơ cũ có thể bị ảnh hưởng khi chuyển sang loại nhiên liệu mới.
Anh Nguyễn Văn Hoàng, tài xế dịch vụ tại Hà Nội chia sẻ, anh từng nghe thông tin ethanol có thể gây ăn mòn đường ống dẫn nhiên liệu nên khá lo lắng. “Xe tôi dùng gần 10 năm. Khi nghe sắp bỏ A95 truyền thống, tôi phải tìm lại sách hướng dẫn để kiểm tra xem xe có dùng được E10 hay không”, anh kể.
Trong khi đó, chị Trần Thu Hà, sống tại phường Khương Đình cho rằng, điều khiến chị băn khoăn nhất là chi phí sửa chữa phát sinh. Nếu xe không phù hợp mà vẫn đổ E10 lâu dài thì sợ hỏng bơm xăng hay gioăng cao su. Nhiều người dùng xe cũ đều có tâm lý dè chừng.
Ông Nguyễn Văn Hải - chủ một gara ô tô trên đường Phạm Văn Đồng (phường Bắc Từ Liêm) bày tỏ, phần lớn ô tô và xe máy sản xuất từ năm 2011 trở lại đây đều đã được thiết kế để tương thích với xăng E10. Các vật liệu trong hệ thống nhiên liệu như gioăng, ống dẫn hay kim loại tiếp xúc trực tiếp với xăng đều có khả năng chịu ethanol tốt hơn trước.
Tuy nhiên, với những mẫu xe đời sâu hoặc xe nhập khẩu cũ, người dùng vẫn cần kiểm tra thông tin kỹ thuật trước khi sử dụng lâu dài. Khuyến cáo về loại nhiên liệu phù hợp thường được ghi trong sách hướng dẫn, tem dán phía trong nắp bình nhiên liệu hoặc trên website của nhà sản xuất.
Các hãng xe cũng coi đây là căn cứ để xác định trách nhiệm bảo hành. Nếu phương tiện sử dụng sai loại nhiên liệu được khuyến nghị, nguy cơ phát sinh tranh chấp khi hỏng hóc là điều có thể xảy ra.
Việc đổ nhầm E10 cho xe không tương thích chưa chắc khiến động cơ hỏng ngay lập tức. Xe vẫn có thể vận hành bình thường trong ngắn hạn. Tuy nhiên, nếu tiếp xúc kéo dài, ethanol có thể làm lão hóa một số chi tiết cao su, nhựa hoặc gây ăn mòn kim loại bên trong hệ thống nhiên liệu.
Một điểm tích cực là người dùng không cần xả bỏ hoàn toàn lượng xăng cũ còn trong bình khi chuyển sang E10. Theo hướng dẫn về xăng sinh học của cơ quan quản lý, xăng E10 có thể sử dụng xen kẽ với xăng A92 hoặc A95 mà không cần điều chỉnh hệ thống cung cấp nhiên liệu.
Khác với việc pha lẫn xăng và dầu diesel vốn có thể gây hỏng động cơ, việc trộn giữa E10 với các loại xăng không chì khác về cơ bản không tạo rủi ro lớn. Bản chất các loại nhiên liệu này vẫn sử dụng cùng nền xăng khoáng, chỉ khác ở tỷ lệ ethanol và một số phụ gia đi kèm.
Nhiên liệu mới và thay đổi trong thói quen sử dụng
Bên cạnh vấn đề tương thích động cơ, giới chuyên môn lưu ý người dùng cần thay đổi một số thói quen sử dụng khi chuyển sang E10.
Đặc tính đáng chú ý nhất của loại nhiên liệu này là khả năng hấp thụ hơi nước từ môi trường. Ethanol trong xăng có xu hướng hút ẩm, khiến nhiên liệu dễ xảy ra hiện tượng phân tách nếu để quá lâu trong bình chứa.
Khi đó, ethanol hòa cùng nước sẽ lắng xuống đáy bình, trong khi lớp xăng nổi lên phía trên. Phần nước tích tụ có thể làm gỉ sét bình nhiên liệu, gây ảnh hưởng đến bơm xăng và hệ thống phun nhiên liệu khi xe hoạt động trở lại.
Nguy cơ này đặc biệt rõ với những xe ít sử dụng. Nhiều chuyên gia khuyến cáo nếu phương tiện để không trong khoảng 3 đến 4 tuần, chủ xe nên cân nhắc xả bớt nhiên liệu hoặc khởi động xe định kỳ để hạn chế tình trạng phân lớp.
Trong điều kiện bảo quản lý tưởng, xăng E10 thường có thời gian sử dụng khoảng 3 tháng. Tuy nhiên, người tiêu dùng gần như không thể biết chính xác thời điểm nhiên liệu được sản xuất hoặc lưu kho bao lâu trước khi bán ra thị trường. Vì vậy, việc để xe nằm yên thời gian dài với bình xăng đầy được xem là rủi ro cần tránh.
Ngoài ra, các gara dịch vụ cũng khuyến nghị thay lọc xăng thường xuyên hơn so với trước đây. Ethanol có tính tẩy rửa mạnh hơn xăng truyền thống, có thể cuốn theo cặn bẩn trong bình nhiên liệu sau thời gian dài sử dụng.
Một diễn biến khác đang xuất hiện trên thị trường là sự nở rộ của các loại phụ gia dành cho xăng E10. Trên nhiều sàn thương mại điện tử, hàng loạt sản phẩm được quảng cáo có khả năng ổn định ethanol, chống ăn mòn và bảo vệ động cơ đang được chào bán với giá phổ biến từ 200.000 đến 300.000 đồng/chai.
Tuy nhiên, giới chuyên môn cho rằng người dùng cần thận trọng trước những quảng cáo mang tính thổi phồng công dụng. Đến nay, chưa có nhiều cơ sở kiểm nghiệm khoa học độc lập tại Việt Nam chứng minh hiệu quả rõ ràng của các loại phụ gia này đối với nhiên liệu E10.
Trong bối cảnh quá trình chuyển đổi sang nhiên liệu sinh học đang được thúc đẩy mạnh hơn, thách thức lớn nhất hiện nay không nằm ở công nghệ mà ở tâm lý người tiêu dùng. Việc cung cấp đầy đủ thông tin kỹ thuật, hướng dẫn sử dụng rõ ràng và minh bạch chất lượng nhiên liệu sẽ là yếu tố quyết định để thị trường thích nghi với giai đoạn chuyển đổi mới.
Tiến Anh