Tâm lý khó hiểu của người Việt trong vụ Sơn Tùng bị chê 'dở tiếng Anh'

3 giờ trướcBài gốc

Sơn Tùng M-TP trong MV mới. Ảnh: FBNV.

Khi Sơn Tùng M-TP tung MV Come My Way, điều khiến mạng xã hội tranh cãi nhiều nhất lại không phải giai điệu hay hình ảnh. Hàng nghìn bình luận trên các nền tảng Threads, Facebook, TikTok tập trung vào phần phát âm tiếng Anh của nam ca sĩ.

Nhiều cho rằng anh phát âm khó nghe, người lại nhận xét anh nuốt chữ, thậm chí có ý kiến ví von cách hát của nam ngôi sao "giống người Ấn Độ nói tiếng Anh". Những đoạn cắt từ MV nhanh chóng được chia sẻ kèm theo các cuộc tranh luận về việc thế nào là hát tiếng Anh "chuẩn".

Không nên đánh đồng phát âm với năng lực tiếng Anh

Dưới góc nhìn của những người làm giáo dục, tranh cãi quanh phần tiếng Anh trong Come My Way cần được nhìn nhận đa chiều hơn thay vì chỉ dừng ở việc phát âm có “chuẩn” hay không.

Trao đổi với Tri Thức - Znews, cô Trần Khanh, giảng viên tiếng Anh tại một trường đại học ở Huế, cho rằng việc nhiều khán giả cảm thấy lời hát khó nghe là điều có thể hiểu được. Bản thân cô cho biết nếu không nhìn phần lời hoặc dựa vào ngữ cảnh để đoán nghĩa, người nghe khó nghe được toàn bộ nội dung bài hát.

Bình luận chê phát âm của Sơn Tùng M-TP trong MV mới. Rapper Thái VG, người sống ở Mỹ nhiều năm, đưa ra đánh giá tích cực cho cách phát âm của đồng nghiệp.

Tuy nhiên, nguyên nhân không hoàn toàn nằm ở khả năng phát âm của Sơn Tùng M-TP. Cô Khanh cho biết phần lời ca khúc sử dụng Nigerian Pidgin English - biến thể tiếng Anh phổ biến tại Nigeria, nên ngay cả những người học tiếng Anh lâu năm cũng có thể gặp khó khăn khi tiếp cận. Bên cạnh đó, nam ca sĩ cũng có xu hướng nuốt âm ở một số đoạn hát, điều vốn từng xuất hiện trong nhiều sản phẩm tiếng Việt của anh trước đây.

Nếu xét dưới góc độ ngôn ngữ, cô Khanh nhận định việc phát âm chưa thật sự rõ ràng chỉ phản ánh một phần năng lực sử dụng tiếng Anh của người thể hiện. Trong khi đó, khả năng sử dụng ngôn ngữ đa dạng, truyền tải được ý tưởng, cảm xúc hay xây dựng thông điệp mới là những yếu tố quan trọng không kém.

Chung quan điểm, thầy Trình Đạt, giáo viên tiếng Anh tại Hà Nội, cũng cho rằng những tranh luận về phát âm của Sơn Tùng M-TP trong MV mới đang bị đẩy đi quá xa.

Theo thầy, nhiều nền âm nhạc trên thế giới vẫn có các nghệ sĩ không phải người bản ngữ sử dụng tiếng Anh trong sáng tác và biểu diễn. Điều quan trọng nhất là tác phẩm có truyền tải được cảm xúc và người nghe có thể tiếp cận được nội dung hay không.

Trong âm nhạc, tiêu chí đánh giá cũng khác với giao tiếp thông thường. Nếu giao tiếp hướng đến sự rõ ràng và truyền tải thông tin hiệu quả, âm nhạc còn phải phục vụ nhịp điệu, cảm xúc, phong cách thể hiện và cá tính nghệ sĩ. Những kỹ thuật như nối âm, lược âm, giảm âm hay biến đổi cách phát âm để phù hợp giai điệu là điều khá phổ biến trong nhiều thể loại nhạc quốc tế.

"Âm nhạc và giao tiếp có mục đích khác nhau. Một bên hướng tới nghệ thuật, một bên hướng tới truyền tải thông tin nên không thể dùng cùng một thước đo để đánh giá", thầy Đạt nhận định.

Ngoài ra, thầy giáo môn Tiếng Anh còn nêu ra một thực tế rằng ngay cả ở những nền âm nhạc phát triển như Mỹ hay Anh, không ít nghệ sĩ nổi tiếng cũng sở hữu cách phát âm khó nghe hoặc mang đậm dấu ấn vùng miền. Thậm chí, trong một số dòng nhạc như rap hay mumble rap, việc khán giả không nghe rõ từng từ không phải điều bất thường.

Khi nỗi sợ nói sai tiếng Anh trở thành rào cản

Phân tích thêm về câu chuyện Sơn Tùng M-TP bị chê phát âm tiếng Anh, thầy Trình Đạt cho rằng phản ứng của cộng đồng mạng đôi khi phản ánh sự thiếu tự tin của chính những người học ngoại ngữ. Người Việt thường rất dễ nhận ra một người Việt khác đang nói tiếng Anh và vô thức tập trung vào những điểm chưa hoàn hảo trong phát âm.

Theo thầy, điều này bắt nguồn từ quan niệm lâu nay rằng nói tiếng Anh phải giống người Anh hoặc người Mỹ mới được xem là giỏi. Tuy nhiên, thực tế thế giới đã thay đổi rất nhiều.

Ngày nay, tiếng Anh không còn là ngôn ngữ riêng của các quốc gia bản ngữ mà đã trở thành công cụ giao tiếp toàn cầu. Hàng tỷ người trên thế giới đang sử dụng tiếng Anh với những chất giọng khác nhau. Ngay cả những accent từng bị xem là khó nghe như Ấn Độ hay Philippines hiện cũng được công nhận rộng rãi trong môi trường học thuật và nghề nghiệp quốc tế.

Ca sĩ Sơn Tùng M-TP. Ảnh: FBNV.

Trong khi đó, cô Trần Khanh phân tích rằng công chúng Việt Nam thường tồn tại một nghịch lý. Một mặt, nhiều người mong muốn nghệ sĩ trong nước vươn ra thị trường quốc tế, hợp tác với nghệ sĩ nước ngoài và sử dụng tiếng Anh để tiếp cận khán giả toàn cầu. Nhưng mặt khác, khi nghệ sĩ thực sự làm điều đó, họ lại phải đối mặt với những tiêu chuẩn rất khắt khe.

Từ phát âm, ngữ điệu, cách lựa chọn từ vựng đến việc tiếng Anh có nghe giống người bản xứ hay không, mọi khía cạnh trong cách sử dụng ngoại ngữ của nghệ sĩ đều có thể trở thành đối tượng bị soi xét. Chỉ cần xuất hiện một vài lỗi nhỏ hoặc cách thể hiện khác thường, những tranh luận trên mạng xã hội lập tức nổ ra.

Hiện nay, khán giả Việt thường khá dễ dãi khi nghệ sĩ nước ngoài sử dụng tiếng Việt, nhưng lại đặt ra yêu cầu rất cao đối với nghệ sĩ trong nước khi sử dụng tiếng Anh. Tuy nhiên, việc đạt đến trình độ sử dụng tiếng Anh như người bản ngữ là mục tiêu không dễ dàng, đặc biệt với những nghệ sĩ không có nền tảng chuyên ngữ hoặc thời gian dài sinh sống ở nước ngoài.

Không chỉ giới nghệ sĩ, áp lực này còn xuất hiện trong môi trường học tập và công việc. Theo quan sát của cô Khanh, nói luôn là kỹ năng khiến nhiều học sinh, sinh viên e ngại nhất. Nguyên nhân lớn nhất không nằm ở thiếu kiến thức mà đến từ nỗi sợ mắc lỗi, sợ bị đánh giá và sợ bị chê cười.

Từ trường hợp của Sơn Tùng M-TP, nữ giảng viên cho rằng cái khó nhất đối với nghệ sĩ Việt khi sáng tác và biểu diễn bằng tiếng Anh nằm ở việc cân bằng giữa kỳ vọng của công chúng và việc giữ gìn bản sắc riêng.

Ngoài ra, sự khác biệt về đặc trưng ngôn ngữ giữa tiếng Việt và tiếng Anh cũng khiến việc sáng tác, biểu diễn bằng tiếng Anh trở nên thách thức hơn. Không chỉ phải ghi nhớ câu chữ và phát âm, nghệ sĩ còn phải đảm bảo khả năng truyền tải cảm xúc, sắc thái và bản sắc riêng của mình đến khán giả quốc tế. Đó mới là bài toán nan giải hơn so với việc phát âm giống người bản ngữ hay không.

Tú Anh

Nguồn Znews : https://znews.vn/tam-ly-kho-hieu-cua-nguoi-viet-trong-vu-son-tung-bi-che-do-tieng-anh-post1655395.html