Tạm ngưng hiệu lực Nghị định số 46: Lộ khoảng trống điều khoản chuyển tiếp

3 giờ trướcBài gốc

Sau 10 ngày triển khai, do gặp nhiều vướng mắc, gây ách tắc hàng hóa tại một số cửa khẩu, ảnh hưởng đến quyền lợi của doanh nghiệp, ngày 5/2, Chính phủ đã chính thức ban hành Nghị quyết về việc tạm ngưng hiệu lực Nghị định số 46 về an toàn thực phẩm đến hết ngày 15/4/2026.

Theo các chuyên gia, một trong những nguyên nhân dẫn đến vướng mắc là do Nghị định số 46 có hiệu lực ngay khi ban hành, trong khi chưa có văn bản hướng dẫn chi tiết về phương thức kiểm tra, trình tự lấy mẫu, thời gian kiểm nghiệm; đồng thời chưa quy định rõ cơ chế chuyển tiếp đối với các lô hàng đã nhập khẩu hoặc đang làm thủ tục trước thời điểm nghị định có hiệu lực. Điều này khiến doanh nghiệp lúng túng, không kịp xoay xở trước các yêu cầu mới.

Trao đổi với Tiền Phong, luật sư Nguyễn Văn Chiến - nguyên Phó Chủ tịch Liên đoàn Luật sư Việt Nam, Đại biểu Quốc hội khóa XIV cho biết: Điều khoản chuyển tiếp là những quy định nhằm hướng dẫn việc áp dụng pháp luật trong giai đoạn chuyển đổi giữa quy định cũ và quy định mới. Đây là công cụ pháp lý quan trọng để xử lý các quan hệ pháp luật đang tồn tại, tránh gián đoạn trong thực thi và bảo đảm sự ổn định, công bằng.

Các xe container hàng ở cửa khẩu quốc tế Lào Cai.

Theo luật sư, điều khoản chuyển tiếp thường được thiết kế trong các văn bản pháp luật có tác động lớn như luật, nghị định, thông tư, đặc biệt khi có thay đổi căn bản về chính sách quản lý. Những quy định này giúp các hợp đồng, giao dịch, hoạt động sản xuất - kinh doanh không bị “đứt gãy” hoặc rơi vào khoảng trống pháp lý khi văn bản mới có hiệu lực.

Về Nghị định 46, luật sư Nguyễn Văn Chiến cho rằng việc nghị định có hiệu lực ngay là chưa thật sự hợp lý. Thông thường, cần có thời gian chuyển tiếp tối thiểu từ 30–45 ngày để cơ quan quản lý, doanh nghiệp và các chủ thể liên quan nghiên cứu quy định mới, chờ thông tư hướng dẫn, xây dựng lộ trình và điều chỉnh hoạt động sản xuất - kinh doanh.

Luật sư Nguyễn Văn Chiến

Đáng chú ý, dù Nghị định 46 có quy định chuyển tiếp đối với việc tự công bố, đăng ký bản công bố sản phẩm và cơ quan kiểm tra Nhà nước đối với thực phẩm nhập khẩu, nhưng lại thiếu điều khoản chuyển tiếp đối với trình tự kiểm tra Nhà nước về an toàn thực phẩm – cơ sở để ban hành thông báo xác nhận thực phẩm đạt yêu cầu nhập khẩu. Chính khoảng trống này đã khiến việc áp dụng trên thực tế lúng túng, ách tắc.

“Không có điều khoản chuyển tiếp rõ ràng, đầy đủ thì ngay cả cán bộ thực thi cũng gặp khó. Họ không dám áp dụng quy định cũ, cũng chưa đủ cơ sở để áp dụng quy định mới. Nếu có rủi ro phát sinh, trách nhiệm pháp lý sẽ đè nặng lên người thực hiện”, luật sư Chiến nhấn mạnh.

Từ Nghị định 46, các chuyên gia cho rằng, với các chính sách có tác động rộng và trực tiếp đến hoạt động sản xuất – kinh doanh, đặc biệt trong lĩnh vực nhạy cảm như an toàn thực phẩm, yêu cầu về điều khoản chuyển tiếp là hết sức quan trọng, nếu không sẽ gây ách tắc trong thực thi và phát sinh chi phí lớn cho xã hội.

Thanh Hiếu

Nguồn Tiền Phong : https://tienphong.vn/tam-ngung-hieu-luc-nghi-dinh-so-46-lo-khoang-trong-dieu-khoan-chuyen-tiep-post1818691.tpo