Tầm nhìn phát triển Hà Nội đến năm 2030: Hiện thực Thủ đô văn hiến, văn minh, hiện đại

2 giờ trướcBài gốc

Đến năm 2030, Hà Nội là Thủ đô văn hiến, văn minh, hiện đại, xanh, thông minh, nơi hội tụ tinh hoa văn hóa, hội nhập quốc tế. Ảnh: Phạm Hùng

1.Nghị quyết Đại hội XVIII Đảng bộ thành phố đã xác định mục tiêu đến năm 2030: Hà Nội là Thủ đô “Văn hiến - Văn minh - Hiện đại”, xanh, thông minh, nơi hội tụ tinh hoa văn hóa, hội nhập quốc tế sâu rộng, có sức cạnh tranh cao, có trình độ phát triển ngang tầm thủ đô các nước phát triển trong khu vực.

Hà Nội phát triển là trung tâm, động lực thúc đẩy phát triển vùng Đồng bằng sông Hồng, khu vực phía Bắc, là cực tăng trưởng có vai trò dẫn dắt kinh tế của cả nước, có tầm ảnh hưởng trong khu vực. Đồng thời, Thủ đô là trung tâm kinh tế, tài chính lớn; trung tâm hàng đầu về văn hóa, giáo dục và đào tạo, y tế, khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo; chính trị, xã hội ổn định, thành phố thanh bình, người dân hạnh phúc.

Về các chỉ tiêu cụ thể, giai đoạn 2026-2030, Hà Nội đặt mục tiêu tăng trưởng GRDP bình quân trên 11%/năm. Đến năm 2030, quy mô GRDP đạt trên 113 tỷ USD, thu nhập bình quân đầu người đạt tối thiểu 12.000 USD. Tỷ trọng kinh tế số đạt tối thiểu 40% GRDP; tỷ trọng công nghiệp văn hóa đạt khoảng 9% GRDP; hình thành một số thương hiệu tiêu biểu về công nghiệp văn hóa tầm quốc tế. Đặc biệt, thành phố quyết tâm hoàn thành xử lý các điểm nghẽn về úng ngập, ô nhiễm môi trường, ùn tắc giao thông, trật tự, an toàn xã hội và vệ sinh an toàn thực phẩm...

Trên cơ sở xác lập các mục tiêu, nhiệm vụ, thành phố Hà Nội xác định các định hướng chiến lược phát triển trong giai đoạn 2026-2030. Đó là phát triển dựa trên năng suất, tri thức, khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số làm động lực trung tâm; chuyển mô hình tăng trưởng từ “chiều rộng” sang “chiều sâu”. Thành phố tập trung xây dựng nền hành chính hiện đại, tinh gọn, hiệu lực, hiệu quả, vận hành theo mô hình chính quyền địa phương 2 cấp; chuyển mạnh từ “quản lý hành chính" sang “chính quyền phục vụ và kiến tạo phát triển”, lấy sự hài lòng của người dân và doanh nghiệp làm thước đo chủ yếu.

Đặc biệt, thành phố tập trung mọi nguồn lực tháo gỡ đồng bộ, hiệu quả 5 điểm nghẽn lớn về thể chế, quy hoạch, hạ tầng, nguồn lực và chất lượng quản trị; qua đó khơi thông mọi nguồn lực cho phát triển. Cùng với đó, bảo đảm vững chắc quốc phòng, an ninh; giữ vững ổn định chính trị, trật tự an toàn xã hội trong mọi tình huống; mở rộng, nâng cao hiệu quả hoạt động đối ngoại và hội nhập quốc tế. Thành phố cũng huy động tối đa nguồn lực bên ngoài phục vụ phát triển nhanh, bền vững; nâng cao vị thế, uy tín Thủ đô trên trường quốc tế, trở thành điểm đến an toàn, thân thiện và hấp dẫn.

Về tổng thể có thể thấy, thành phố xác định giai đoạn 2026-2030 là giai đoạn bản lề để hiện thực hóa các mục tiêu trong giai đoạn ngắn hạn đến năm 2035; giai đoạn trung hạn đến năm 2045; giai đoạn dài hạn đến năm 2065 và tầm nhìn chiến lược dài hạn 100 năm.

Trong bối cảnh đất nước bước vào kỷ nguyên phát triển mới, hiện thực các tầm nhìn phát triển của Thủ đô không chỉ là hoàn thành tốt nhiệm vụ của thành phố mà còn giữ vai trò dẫn dắt, kiến tạo và thử nghiệm trước các mô hình phát triển mới cho cả nước. Đây là quan điểm chính trị xuyên suốt, là cơ sở để Hà Nội chủ động, quyết liệt triển khai các mô hình mới một cách hiệu quả, thực chất, phục vụ tốt nhất người dân, doanh nghiệp và vì sự nghiệp phát triển Thủ đô trong giai đoạn cách mạng mới.

2. Phải khẳng định, chưa bao giờ Hà Nội có đủ cơ sở về chính trị, thể chế và các điều kiện thuận lợi khác như hiện nay để chuyển đổi mô hình phát triển mang tính chiến lược, từ đó hiện thực hóa mục tiêu tăng trưởng 2 con số, phát triển Thủ đô văn hiến, văn minh, hiện đại, nhân dân hạnh phúc.

Về cơ sở chính trị, Nghị quyết số 02-NQ/TW ngày 17-3-2026 của Bộ Chính trị về xây dựng và phát triển Thủ đô Hà Nội trong kỷ nguyên mới là văn kiện chính trị cao nhất, nền tảng cho việc xác định các chủ trương, định hướng phát triển Thủ đô Hà Nội đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2045.

Cơ sở về thể chế, Luật Thủ đô năm 2026 đã mở ra không gian thể chế mới, trao quyền cho thành phố với nhiều công cụ và các thẩm quyền đặc thù chưa từng có. Quy hoạch tổng thể Thủ đô tầm nhìn 100 năm đã định hình không gian phát triển dài hạn của Hà Nội theo tư duy chùm đô thị đa cực, đa trung tâm, lấy sông Hồng làm trục cảnh quan trung tâm, phát triển dựa trên liên kết vùng, hành lang kinh tế và không gian đổi mới sáng tạo.

Đáng chú ý, thành phố đã nghiên cứu xác lập mô hình tăng trưởng mới của Thủ đô theo cấu trúc “3 trụ cột - 5 động lực - 4 không gian phát triển”.

Thứ nhất, 3 trụ cột gồm: Đổi mới sáng tạo - năng suất - kinh tế số; tăng trưởng xanh - kinh tế tuần hoàn - phát thải thấp; liên kết vùng - hạ tầng hiện đại - đô thị đa trung tâm.

Thứ hai, 5 động lực tăng trưởng mới gồm: Thể chế - quản trị; khoa học công nghệ - đổi mới sáng tạo - chuyển đổi số; công nghiệp văn hóa; khai thác dư địa tăng trưởng của các ngành kinh tế; khai thác không gian quy hoạch đa cực - đa trung tâm - đa tầng - đa lớp.

Thứ ba, 4 không gian phát triển gồm: Không gian đổi mới sáng tạo - tri thức; không gian công nghiệp công nghệ cao và logistics; không gian đô thị xanh, TOD, giao thông công cộng; không gian liên kết vùng và hành lang kinh tế.

Cùng với cấu trúc nêu trên, thành phố thực hiện đồng thời 3 chuyển dịch về động lực tăng trưởng. Cụ thể là chuyển từ tăng trưởng dựa vào vốn sang tăng trưởng dựa vào năng suất, với mục tiêu nâng đóng góp của năng suất các nhân tố tổng họp (TFP) vào tăng trưởng đạt 57% năm 2030, giảm hệ số ICOR (hiệu quả sử dụng vốn đầu tư) từ 6,65 (giai đoạn 2021-2025) xuống còn khoảng 5,5.

Thành phố chuyển từ đầu tư công sang đầu tư tư nhân, ngân sách nhà nước chuyển vai trò sang vốn mồi, mỗi đồng vốn ngân sách phải kéo theo bội số đầu tư tư nhân, hướng tới mục tiêu vốn đầu tư xã hội 5 triệu tỷ đồng giai đoạn 2026-2030. Bên cạnh đó, thành phố chuyển từ ngành truyền thống sang ngành dựa vào tri thức, ưu tiên 10 nhóm công nghệ chiến lược (trí tuệ nhân tạo, blockchain, mạng 5G/6G, robot, bán dẫn, công nghệ y sinh học, năng lượng và vật liệu mới, an ninh mạng, hàng không - vũ trụ, điện toán đám mây và dữ liệu lớn) và các mô hình kinh tế mới (kinh tế số, kinh tế xanh, kinh tế tuần hoàn, công nghiệp văn hóa).

Đồng hành với 3 chuyển dịch, mô hình tăng trưởng mới lồng ghép thực hiện 4 đột phá chiến lược của Quy hoạch tổng thể Thủ đô tầm nhìn 100 năm là: Thể chế và phân quyền; khoa học công nghệ - đổi mới sáng tạo - chuyển đổi số; phát triển không gian và hạ tầng; “Hồi sinh các dòng sông” gắn với phát triển đô thị bền vững và mục tiêu phát thải ròng bằng không (Net Zero).

Các bước đi đột phá khẳng định cam kết chủ động triển khai sớm, quyết liệt các mô hình và cơ chế mới; tận dụng triệt để các thể chế vượt trội và bộ máy hành chính tinh gọn để Thủ đô trở thành nơi thử nghiệm trước các cơ chế, chính sách mới của Trung ương.

3. Hiện thực hóa mục tiêu, nhiệm vụ và tầm nhìn đến năm 2030, Đảng bộ, chính quyền Thủ đô thống nhất cao về tư tưởng và ý chí chính trị. Toàn Đảng bộ thành phố đã được tuyên truyền, phổ biến để nhận thức thông suốt vai trò của Thủ đô là địa phương tiên phong thử nghiệm trước các cơ chế, chính sách mới cho cả nước. Nhận thức, ý chí này đã được thành phố chuyển hóa thành hành động cụ thể, đó là ban hành nhiều mô hình chưa có tiền lệ ngay cả khi chưa có đầy đủ hướng dẫn của Trung ương, chấp nhận rủi ro để đi trước, đi nhanh.

Đặc biệt, trong triển khai thực hiện các Nghị quyết chiến lược của Trung ương, thành phố đã chuyển hóa chủ trương thành hành động cụ thể, định lượng được sản phẩm, kết quả cụ thể. Các cơ quan, đơn vị của Thủ đô đã chuyển từ tư duy "triển khai theo việc được giao" sang tư duy "chủ động xác định nhiệm vụ trọng tâm, nền tảng, mở đường".

Trong quản trị, Đảng bộ, chính quyền thành phố đã, đang chuyển căn bản từ "quản lý theo quy trình" sang "quản trị theo kết quả". Bước tiến này được đánh giá là thay đổi mang tính cách mạng trong phương thức lãnh đạo, chỉ đạo, điều hành. Mô hình OKR/KPI là minh chứng rõ nét nhất. Thay vì tập trung kiểm tra việc tuân thủ quy trình, thành phố đo lường giá trị thực chất mà mỗi cơ quan, cán bộ, công chức, viên chức, người lao động tạo ra. Cách làm này khắc phục được căn bệnh báo cáo hình thức đã tồn tại lâu nay.

Với vai trò là Thủ đô, trung tâm đầu não chính trị - hành chính quốc gia, thành phố xác định nhiệm vụ tiên phong trong thực hiện đổi mới mô hình tăng trưởng theo tinh thần Nghị quyết Đại hội XIV của Đảng và Nghị quyết số 02-NQ/TW của Bộ Chính trị. Tất cả các điều kiện về thể chế, quy hoạch và nguồn lực đã được kiến tạo, việc còn lại thuộc về năng lực và kỷ luật tổ chức thực hiện, trên cơ sở phải lấy sự hài lòng của người dân, doanh nghiệp để làm thước đo kết quả, hiệu quả thay cho các chỉ tiêu định tính, hình thức. Đây là yêu cầu rất cao đặt ra cho các cấp, ngành, địa phương nhằm chung sức, đồng lòng hiện thực mục tiêu phát triển Thủ đô văn hiến, văn minh, hiện đại, nhân dân hạnh phúc.

Chí Kiên

Nguồn Hà Nội Mới : https://hanoimoi.vn/tam-nhin-phat-trien-ha-noi-den-nam-2030-hien-thuc-thu-do-van-hien-van-minh-hien-dai-830436.html