Tàn tích bí ẩn còn sót lại từ tuyến thương mại vàng cổ đại ở châu Phi

6 giờ trướcBài gốc

Phế tích Loropeni là một trong những di tích khảo cổ bí ẩn nhất của châu Phi. Nằm gần biên giới với Ghana và Côte d’Ivoire, khu phế tích này bao gồm những bức tường đá đồ sộ bao quanh một khu vực rộng lớn giữa vùng savan Tây Phi. Sau hàng thế kỷ, Loropéni vẫn còn che giấu nhiều bí mật về những người từng xây dựng và sinh sống tại đây.

Ảnh: digventures.

Các bức tường của Loropéni được xây bằng đá laterite đỏ đặc trưng của khu vực, cao tới khoảng sáu mét và kéo dài hàng trăm mét. Điều đáng kinh ngạc là công trình này được dựng lên mà không sử dụng vữa theo cách hiện đại, nhưng vẫn đứng vững qua thời gian dài dưới khí hậu khắc nghiệt. Giới khảo cổ cho rằng khu phức hợp có niên đại ít nhất từ khoảng thế kỷ XI đến XIX và từng đóng vai trò quan trọng trong mạng lưới thương mại vàng xuyên Sahara.

Ảnh: whc.unesco

Loropéni thường được liên hệ với người Lohron hoặc các nhóm dân tộc sống trong khu vực từng tham gia buôn bán vàng. Trong nhiều thế kỷ, vàng từ Tây Phi là nguồn tài nguyên cực kỳ quý giá, thu hút thương nhân từ khắp Bắc Phi và Trung Đông. Những bức tường kiên cố của Loropéni có thể từng được dùng để bảo vệ hàng hóa, kho báu hoặc cộng đồng dân cư khỏi các cuộc tấn công và tranh chấp trên tuyến thương mại.

Ảnh: whc.unesco.

Điều khiến Loropéni đặc biệt hấp dẫn là sự thiếu vắng thông tin chắc chắn. Không có nhiều văn bản lịch sử ghi chép rõ ràng về nơi này, khiến nó trở thành một “bí ẩn bằng đá” giữa châu Phi. Chính sự mơ hồ ấy làm tăng giá trị khảo cổ và khơi gợi trí tưởng tượng của nhiều người: Loropéni từng là pháo đài, trung tâm thương mại hay nơi trú ẩn của giới quý tộc giàu có nhờ vàng?

Năm 2009, Phế tích Loropeni được UNESCO công nhận là Di sản Thế giới, trở thành di sản đầu tiên của Burkina Faso nhận danh hiệu này. Đây cũng là minh chứng cho sự tồn tại của những nền văn minh và mạng lưới thương mại phát triển mạnh ở Tây Phi trước thời kỳ thuộc địa châu Âu.

Ngày nay, giữa đồng cỏ và cây bụi khô cằn, các bức tường đá Loropéni vẫn lặng lẽ tồn tại như nhân chứng của một thời kỳ giàu có và đầy biến động. Chúng nhắc nhở rằng lịch sử châu Phi không chỉ có những câu chuyện được viết trong sách, mà còn được khắc sâu trong chính những công trình cổ xưa đang dần bị thời gian nuốt chửng.