Người khởi kiện là Công ty Cổ phần In tổng hợp Cần Thơ; người bị kiện là Cục Thuế TP. Cần Thơ (nay là Thuế TP. Cần Thơ) và Cục trưởng Cục Thuế TP. Cần Thơ (nay là Trưởng Thuế TP. Cần Thơ).
Người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan gồm: Kiểm toán Nhà nước khu vực V, UBND TP. Cần Thơ, Sở Nông nghiệp và Môi trường TP. Cần Thơ.
Phiên tòa được tổ chức theo hình thức trực tuyến do Thẩm phán Trịnh Thị Bích Hạnh làm Chủ tọa phiên tòa với điểm cầu trung tâm đặt tại trụ sở TAND TP. Cần Thơ và các điểm cầu thành phần tại Thuế TP. Cần Thơ và Sở Nông nghiệp và Môi trường TP. Cần Thơ.
Quang cảnh phiên tòa.
Theo hồ sơ vụ án, việc khởi kiện phát sinh từ quá trình thực hiện chính sách khuyến khích đầu tư theo Luật Đầu tư đối với các cơ sở sản xuất, kinh doanh ngành nghề mới trên địa bàn tỉnh Cần Thơ (cũ).
Cụ thể, Xí nghiệp In tổng hợp Cần Thơ là doanh nghiệp có 100% vốn Nhà nước, được chấp thuận đầu tư xây dựng nhà máy liên doanh sản xuất bản nhôm tráng sẵn, dự kiến khởi công ngày 21/01/2002 tại xã Phước Thới, huyện Ô Môn, tỉnh Cần Thơ (cũ).
Ngày 19/4/2002, Chủ tịch UBND tỉnh Cần Thơ ban hành Giấy chứng nhận ưu đãi đầu tư số 39/CN-CT.UB, theo đó miễn tiền thuê đất cho Xí nghiệp In tổng hợp Cần Thơ trong thời hạn 3 năm kể từ ngày ký hợp đồng thuê đất.
Đến ngày 05/6/2002, Chủ tịch UBND tỉnh Cần Thơ tiếp tục ban hành Giấy chứng nhận ưu đãi đầu tư bổ sung số 59/CN-CT.UB, điều chỉnh thời gian miễn tiền thuê đất lên 13 năm kể từ ngày ký hợp đồng thuê đất, đồng thời thu hồi Giấy chứng nhận ưu đãi đầu tư số 39 đã ban hành trước đó.
Năm 2004, Xí nghiệp In tổng hợp Cần Thơ ký hợp đồng thuê đất với Sở Tài nguyên và Môi trường tỉnh Cần Thơ với diện tích 33.686,92m². Đến năm 2005, UBND TP. Cần Thơ ban hành Quyết định số 4044, phê duyệt phương án chuyển Xí nghiệp In tổng hợp Cần Thơ thành Công ty Cổ phần In tổng hợp Cần Thơ.
Điểm cầu trung tâm đặt tại trụ sở TAND TP. Cần Thơ và các điểm cầu thành phần tại Thuế TP. Cần Thơ và Sở Nông nghiệp và Môi trường TP. Cần Thơ.
Ngày 26/8/2011, Sở Tài nguyên và Môi trường thực hiện điều chỉnh đối tượng thuê đất từ Xí nghiệp In tổng hợp Cần Thơ sang Công ty Cổ phần In tổng hợp Cần Thơ.
Ngày 05/4/2012, hai bên chính thức ký hợp đồng thuê đất. Đến năm 2015, UBND TP. Cần Thơ thu hồi một phần diện tích đất của doanh nghiệp, giảm diện tích thuê từ 33.686,92m² xuống còn 23.286m²; đồng thời, ngày 31/12/2015, Sở Tài nguyên và Môi trường ký phụ lục hợp đồng thuê đất tương ứng với diện tích điều chỉnh này.
Đến năm 2020, Nhà nước thực hiện thoái toàn bộ vốn, chuyển nhượng toàn bộ phần vốn Nhà nước tại Công ty Cổ phần In tổng hợp Cần Thơ cho các cá nhân, doanh nghiệp chính thức hoạt động độc lập, không còn vốn Nhà nước.
Trước thời điểm Nhà nước thoái vốn, vào năm 2018, Kiểm toán Nhà nước tiến hành kiểm toán việc quản lý, sử dụng đất trong và sau cổ phần hóa doanh nghiệp Nhà nước giai đoạn 2011-2017 trên địa bàn TP. Cần Thơ. Tại Công văn số 52 ngày 01/4/2019 của Kiểm toán Nhà nước khu vực V, cơ quan này kiến nghị Cục Thuế TP. Cần Thơ rà soát việc miễn tiền thuê đất đối với Công ty Cổ phần In tổng hợp Cần Thơ.
Theo kết luận kiểm toán, căn cứ khoản 2a Điều 18 Nghị định 51/1999/NĐ-CP của Chính phủ, doanh nghiệp chỉ được miễn tiền thuê đất 7 năm; đồng thời, căn cứ khoản 2, khoản 3 Điều 2 Nghị định số 35/2002/NĐ-CP của Chính phủ, dự án thuộc diện được miễn tiền thuê đất tối đa 10 năm.
Trên cơ sở báo cáo và kiến nghị của Kiểm toán Nhà nước khu vực V, Cục Thuế TP. Cần Thơ đã ban hành các quyết định thu hồi các quyết định miễn tiền thuê đất đối với Công ty Cổ phần In tổng hợp Cần Thơ trong giai đoạn 2011-2014, đồng thời ban hành các quyết định truy thu tiền thuê đất và tiền chậm nộp tương ứng với thời kỳ này.
Không đồng ý với các quyết định hành chính nêu trên, Công ty Cổ phần In tổng hợp Cần Thơ đã khởi kiện vụ án hành chính, yêu cầu Tòa án hủy các quyết định truy thu tiền thuê đất của Cục Thuế TP. Cần Thơ, gồm: Quyết định số 1152/QĐ-CTCTH ngày 28/7/2022; Quyết định số 1153/QĐ-CTCTH ngày 28/7/2022; Thông báo số 4367 ngày 11/8/2022 và Công văn số 6380 ngày 29/12/2023.
Hội đồng xét xử.
Lý do khởi kiện được phía doanh nghiệp đưa ra là trong giai đoạn 2011-2014, trách nhiệm nộp thuế sử dụng đất không phải của Công ty Cổ phần In tổng hợp Cần Thơ, vì trong giai đoạn này Công ty Cổ phần In tổng hợp Cần Thơ hoạt động với hình thức cổ phần nhưng vẫn còn 97% là vốn Nhà nước, Công ty Cổ phần In tổng hợp Cần Thơ chính thức hoạt động độc lập không còn vốn của Nhà nước từ năm 2020 đến nay, nên giai đoạn trước đó công ty không có nghĩa vụ nộp tiền thuê đất.
Tại phiên tòa, Kiểm sát viên thực hiện đầy đủ nhiệm vụ, quyền hạn, kiểm sát toàn bộ diễn biến phiên tòa, đảm bảo đúng quy định của Luật Tố tụng hành chính; tham gia hỏi người khởi kiện, người bị kiện, để làm rõ nội dung vụ án.
Sau khi xem xét toàn diện hồ sơ vụ án, kết quả tranh tụng công khai tại phiên tòa, HĐXX nhận định các quyết định hành chính bị kiện đảm bảo tính hợp pháp và có căn cứ, việc ban hành quyết định truy thu tiền thuê đất của cơ quan thuế là phù hợp quy định pháp luật hiện hành. Từ đó, HĐXX quyết định bác đơn khởi kiện của Công ty Cổ phần In tổng hợp Cần Thơ.
Ông Nguyễn Hoàng Lâm, Phó Chánh án TAND TP. Cần Thơ chủ trì cuộc họp rút kinh nghiệm.
Ngay sau khi kết thúc phiên tòa, TAND TP. Cần Thơ đã tổ chức họp trực tuyến rút kinh nghiệm với sự tham dự của lãnh đạo, Thẩm phán, Hội thẩm, Thư ký và công chức có chức danh tư pháp của TAND hai cấp các tỉnh, thành phố cùng thuộc địa hạt thẩm quyền tư pháp của Tòa phúc thẩm TANDTC tại TP.HCM.
Thẩm phán Trịnh Thị Bích Hạnh, chủ tọa phiên tòa phát biểu ý kiến tại cuộc họp.
Đại diện VKSND TP. Cần Thơ đóng góp ý kiến.
Tại cuộc họp, các đại biểu tập trung đánh giá ưu điểm, hạn chế của Hội đồng xét xử trong điều hành phiên tòa, kỹ năng hỏi - tranh tụng, việc áp dụng pháp luật cũng như công tác phối hợp kỹ thuật trong xét xử trực tuyến.
Những ý kiến đóng góp thẳng thắn, trách nhiệm đã được Chủ tọa phiên tòa và các thành viên HĐXX tiếp thu, làm cơ sở rút kinh nghiệm chung, góp phần nâng cao chất lượng giải quyết các vụ án hành chính, nhất là trong bối cảnh đẩy mạnh chuyển đổi số và xét xử trực tuyến trong hệ thống Tòa án nhân dân hiện nay.
Hà Giang