Giám sát để chấn chỉnh và phòng ngừa sai phạm
Theo Kế hoạch, mục tiêu trọng tâm là kiểm tra việc chấp hành quy định pháp luật về quản lý đầu tư tại các cấp, các ngành; kịp thời phát hiện, chấn chỉnh những sai sót, yếu kém; kiến nghị xử lý các vướng mắc, phát sinh hoặc các trường hợp làm sai quy định. Đồng thời, cơ quan kiểm tra sẽ giám sát việc thực hiện các biện pháp xử lý sau kết luận kiểm tra.
Việc ban hành kế hoạch diễn ra trong bối cảnh hệ thống pháp luật về đầu tư công và giám sát đầu tư tiếp tục được hoàn thiện, đặc biệt sau khi Chính phủ ban hành Nghị định 19/2026/NĐ-CP quy định về trình tự, thủ tục thẩm định dự án quan trọng quốc gia và giám sát, đánh giá đầu tư. Điều này đặt ra yêu cầu tăng cường kiểm tra thực thi ở địa phương nhằm bảo đảm các quy định mới được triển khai đồng bộ, hiệu quả.
Bộ Tài chính ban hành Quyết định số 346/QĐ-BTC kèm theo Kế hoạch kiểm tra tổng thể đầu tư năm 2026 nhằm siết chặt kỷ luật, kỷ cương trong quản lý đầu tư. Ảnh TL minh họa.
Thực tiễn cho thấy, công tác giám sát, đánh giá đầu tư có ý nghĩa đặc biệt quan trọng trong phòng ngừa thất thoát, lãng phí, khắc phục tình trạng đầu tư dàn trải, kéo dài, điều chỉnh tổng mức đầu tư nhiều lần hoặc chậm tiến độ. Thông qua kiểm tra, cơ quan quản lý trung ương không chỉ phát hiện sai phạm mà còn nhận diện các điểm nghẽn về cơ chế, chính sách để kịp thời đề xuất hoàn thiện thể chế.
Kiểm tra có trọng tâm, không làm ảnh hưởng hoạt động địa phương
Năm 2026, Bộ Tài chính dự kiến thành lập các đoàn kiểm tra trực tiếp tại địa phương, với thời gian làm việc tối đa 15 ngày (trường hợp phức tạp có thể gia hạn thêm nhưng không quá 7 ngày).
Danh sách chính thức gồm 4 địa phương Đắk Lắk, Vĩnh Long, Lạng Sơn, Sơn La. Thời kỳ kiểm tra từ năm 2023 đến hết ngày 31/12/2025, dự kiến triển khai trong Quý II và Quý III/2026. Danh sách dự phòng gồm các địa phương Ninh Bình, Đà Nẵng, Đồng Nai.
Nội dung kiểm tra bao quát toàn bộ chu trình đầu tư, từ lập, thẩm định, phê duyệt chủ trương đầu tư; thực hiện kế hoạch đầu tư công theo quy định của Luật Đầu tư công; đến quản lý các dự án PPP, dự án sử dụng vốn nhà nước ngoài đầu tư công và các nguồn vốn khác. Đặc biệt, công tác tổ chức giám sát và đánh giá đầu tư tại địa phương sẽ là nội dung xuyên suốt.
Bản Kế hoạch cũng nhấn mạnh yêu cầu kiểm tra phải khách quan, chính xác, dân chủ, công khai, đúng pháp luật; đồng thời bảo đảm không làm ảnh hưởng đến hoạt động bình thường của cơ quan, đơn vị được kiểm tra.
Bộ Tài chính yêu cầu Vụ trưởng Vụ Giám sát và Thẩm định đầu tư tổ chức triển khai thực hiện đảm bảo đúng tiến độ, hiệu quả.
Các đơn vị liên quan (gồm các Vụ: Phát triển hạ tầng, Pháp chế, Tài chính – Kinh tế ngành, Ngân sách nhà nước, Kinh tế địa phương và lãnh thổ, Quản lý quy hoạch, Cục Quản lý đấu thầu, đơn vị có liên quan khác theo kiến nghị của Vụ Giám sát và Thẩm định đầu tư theo từng cuộc kiểm tra) cử người tham gia đoàn kiểm tra khi có yêu cầu. Đồng thời các đơn vị này phối hợp với Vụ Giám sát và Thẩm định đầu tư thực hiện công tác chuẩn bị và thực hiện kiểm tra theo quy định.
Kinh phí thực hiện được bố trí từ nguồn ngân sách nhà nước năm 2026 của Bộ Tài chính và các nguồn hợp pháp khác./.
Việc ban hành Kế hoạch kiểm tra tổng thể đầu tư năm 2026 được đánh giá là bước đi quan trọng nhằm nâng cao hiệu lực quản lý nhà nước về đầu tư, siết chặt kỷ luật tài chính - ngân sách, góp phần bảo đảm các dự án đầu tư được triển khai đúng tiến độ, đúng quy định, phát huy hiệu quả, phục vụ mục tiêu tăng trưởng và phát triển kinh tế - xã hội bền vững.
Đặc biệt, trong bối cảnh yêu cầu sử dụng hiệu quả từng đồng vốn ngân sách ngày càng cao, công tác giám sát, kiểm tra không chỉ là hoạt động thường niên mà phải trở thành công cụ then chốt để củng cố niềm tin, tăng tính minh bạch và trách nhiệm giải trình trong quản lý đầu tư công.
Vân Hà