Nhằm hưởng ứng Tuần lễ Quốc gia không thuốc lá, Bộ Y tế vừa phát đi văn bản yêu cầu các bộ, ngành, đoàn thể siết chặt thực thi pháp luật, xử lý nghiêm các vi phạm liên quan đến thuốc lá điện tử và thuốc lá nung nóng.
Theo báo cáo toàn cầu của Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) cho thấy: Sử dụng thuốc lá là nguyên nhân trực tiếp gây ra 28 nhóm bệnh nguy hiểm, từ ung thư phổi, tim mạch vành, bệnh phổi tắc nghẽn mạn tính cho đến suy giảm chức năng sinh sản. Mỗi năm, thuốc lá cướp đi sinh mạng của hơn 8 triệu người trên toàn cầu, trong đó có khoảng 1,6 triệu ca tử vong vô tội do hít phải khói thuốc thụ động. Không chỉ tàn phá sức khỏe, thuốc lá còn bào mòn nền kinh tế khi gây thiệt hại khoảng 1,4 nghìn tỷ USD mỗi năm, tương đương 1,8% GDP toàn cầu (năm 2021) do chi phí y tế và suy giảm năng suất lao động.
Thuốc lá là nguyên nhân trực tiếp gây ra 28 nhóm bệnh nguy hiểm. Hình minh họa.
Tuy nhiên, cuộc chiến phòng, chống tác hại thuốc lá đang ghi nhận những tín hiệu tích cực. Theo báo cáo năm 2025 của WHO, khu vực Đông Nam Á đã giảm 40% tỷ lệ hút thuốc so với năm 2010 nhờ áp dụng các biện pháp kiểm soát toàn diện. Tại Việt Nam, hành trình 13 năm thi hành Luật Phòng, chống tác hại thuốc lá cũng mang lại những thành quả đáng khích lệ. Thống kê năm 2023 cho thấy, tỷ lệ sử dụng thuốc lá ở nam giới trưởng thành đã giảm mạnh từ 47,4% (năm 2010) xuống còn 38,9%. Đặc biệt, tỷ lệ hút thuốc ở thanh thiếu niên cũng giảm sâu: Nhóm 13-17 tuổi giảm từ 5,36% (2013) xuống 2,78% (2019); nhóm 13-15 tuổi giảm từ 2,5% (2014) xuống 1,9% (2022). Tình trạng phơi nhiễm khói thuốc thụ động tại gia đình, nơi làm việc và các không gian công cộng cũng được kiểm soát đáng kể.
Hưởng ứng Ngày Thế giới không thuốc lá 31/5 và Tuần lễ Quốc gia không thuốc lá từ 25-31/5, đồng thời để tiếp tục tăng cường thực thi Luật Phòng, chống tác hại thuốc lá, Chiến lược quốc gia về phòng, chống tác hại thuốc lá, đẩy mạnh việc triển khai Nghị quyết số 173/2024/QH15 của Quốc hội, Bộ Y tế đề nghị các bộ, ngành, Đoàn thể Trung ương phối hợp, chỉ đạo tổ chức các hoạt động, cụ thể như sau:
Thứ nhất, tiếp tục phổ biến và chỉ đạo thực thi nghiêm quy định của Luật Phòng, chống tác hại thuốc lá. Chỉ đạo các cơ quan, đơn vị trong ngành đưa nội dung phòng, chống tác hại thuốc lá vào kế hoạch hoạt động hằng năm, đưa quy định cấm hút thuốc lá tại nơi làm việc vào quy chế nội bộ của cơ quan, đơn vị, treo biển cấm hút thuốc tại các khu vực có quy định cấm theo quy định của Luật Phòng, chống tác hại thuốc lá. Lãnh đạo các cơ quan, đơn vị gương mẫu thực hiện và yêu cầu cán bộ, công chức, viên chức, người lao động của cơ quan, đơn vị không hút thuốc lá nơi làm việc và các địa điểm có quy định cấm hút thuốc.
Thứ hai, tiếp tục đẩy mạnh công tác truyền thông phòng, chống tác hại của thuốc lá. Phổ biến nội dung của Luật Phòng, chống tác hại thuốc lá, Chiến lược quốc gia về phòng, chống tác hại thuốc lá và các quy định liên quan tại Nghị quyết số 173/2024/QH15 của Quốc hội về cấm sản xuất, kinh doanh, nhập khẩu, chứa chấp, vận chuyển, sử dụng thuốc lá điện tử, thuốc lá nung nóng và các văn bản hưởng dẫn thực hiện. Phổ biến thông tin về tác hại của thuốc lá, thuốc lá điện tử và thuốc lá nung nóng tới công chức, viên chức, người lao động tại cơ quan, đơn vị.
Thứ ba, chủ trì, phối hợp với các bộ ngành liên quan tổ chức kiểm tra, xử lý vi phạm về phòng, chống tác hại thuốc lá thuộc lĩnh vực được phân công phụ trách. Thành lập các đoàn kiểm tra việc thực hiện Luật Phòng, chống tác hại thuốc lá thuộc lĩnh vực được phân công theo Nghị định số 90/2026/NĐ-CP ngày 30/3/2026 của Chính phủ quy định xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực y tế và các Nghị định khác có liên quan đến lĩnh vực phòng, chống tác hại thuốc lá.
Kiểm tra, xử lý nghiêm các hành vi vi phạm quy định cấm sản xuất, kinh doanh, nhập khẩu, chứa chấp, vận chuyển và sử dụng thuốc lá điện tử và thuốc lá nung nóng theo Nghị quyết số 173/2024/QH15 của Quốc hội; Nghị định số 90/2026/NĐ-CP ngày 30/3/2026 của Chính phủ quy định xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực y tế. Lồng ghép nội dung kiểm tra việc thực hiện Luật Phòng, chống tác hại thuốc lá vào kế hoạch kiểm tra hàng năm của bộ, ngành, tổ chức chính trị-xã hội.
Thứ tư, tổ chức các hoạt động hưởng ứng Ngày Thế giới không thuốc lá 31/5 và Tuần lễ Quốc gia không thuốc lá từ ngày 25 đến ngày 31/5/2026. Treo băng-rôn, khẩu hiệu hưởng ứng và căn cứ điều kiện thực tế để tổ chức các hoạt động: mít tinh, hội thảo, hội nghị, cuộc thi và các hình thức truyền thông phù hợp khác để hưởng ứng.
Thái Mạnh