Cán bộ Hải đội Biên phòng 1, Bộ đội Biên phòng tỉnh Cà Mau kiểm tra nhật ký khai thác và thiết bị giám sát hành trình theo quy định. Ảnh: Hoàng Tá
Rà lại “điểm nghẽn” theo khuyến nghị của EC
Tuần qua, Ban Chỉ đạo quốc gia về chống khai thác IUU đã họp Phiên thứ 27 để rà soát các nhiệm vụ do Thủ tướng Chính phủ và Ban Chỉ đạo giao sau Phiên họp thứ 26. Phiên họp được tổ chức trực tiếp tại điểm cầu trụ sở Chính phủ, trực tuyến với đầu cầu của 21 tỉnh, thành phố ven biển. Phiên họp do đồng chí Trần Hồng Hà, Ủy viên Trung ương Đảng, Phó Thủ tướng Chính phủ, Trưởng ban Chỉ đạo quốc gia về chống khai thác IUU chủ trì. Tại phiên họp, Ban Chỉ đạo tập trung rà soát tình hình chống khai thác IUU theo các khuyến nghị của EC, nhất là tình hình quản lý tàu cá “3 không”, tàu cá đã xóa đăng ký, tàu cá không đủ điều kiện hoạt động; việc xử lý tàu cá và ngư dân vi phạm vùng biển nước ngoài trước đây; các lô hàng thủy sản xuất khẩu sang châu Âu và xử lý gian lận thương mại...
Theo báo cáo tại phiên họp, cả nước hiện có 79.213 tàu cá đã đăng ký và được cập nhật trên cơ sở dữ liệu nghề cá quốc gia VNFishbase, đạt 100%. Đồng thời, 100% tàu “3 không”, tàu đã xóa đăng ký, tàu không đủ điều kiện hoạt động khai thác thủy sản cũng đã được nhập dữ liệu quản lý để công khai, phục vụ các lực lượng chức năng và địa phương theo dõi, giám sát hoạt động. Trong tuần qua, lực lượng chức năng đã thực hiện kiểm tra, kiểm soát 3.659 lượt tàu cá rời cảng và 2.551 lượt tàu cập cảng theo quy định, giám sát được sản lượng thủy sản khai thác qua cảng là 9.550 tấn trên Hệ thống phần mềm truy xuất nguồn gốc thủy sản điện tử. Đồng thời, các cơ quan chức năng cũng cấp được 307 giấy biên nhận thủy sản qua cảng tại 51 cảng cá được chỉ định đủ điều kiện xác nhận nguyên liệu thủy sản khai thác; kiểm tra, kiểm soát 10 hồ sơ nhập khẩu với khối lượng 504 tấn thủy sản.
Tại phiên họp, Phó Thủ tướng Trần Hồng Hà yêu cầu các bộ, ngành, địa phương tiếp tục nghiêm túc, quyết liệt triển khai các nhiệm vụ đã được Ban Bí thư, Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ giao về chống khai thác IUU, hướng tới “mục tiêu kép” vừa gỡ “thẻ vàng” của EC, vừa phát triển ngành thủy sản Việt Nam bền vững, có trách nhiệm; đồng thời chuyển mạnh từ đánh bắt sang nuôi trồng. Phó Thủ tướng Trần Hồng Hà cũng nhấn mạnh yêu cầu xử lý dứt điểm các nhiệm vụ; báo cáo trung thực, khách quan, không hình thức, không chạy theo thành tích; chú trọng chuẩn hóa số liệu giữa các cấp, các ngành, địa phương đối với những nội dung EC khuyến nghị.
Cán bộ Đồn Biên phòng Thanh Hải, Bộ đội Biên phòng tỉnh Lâm Đồng tuyên truyền các quy định về chống khai thác IUU cho ngư dân. Ảnh: Trung Thành
Bộ đội Biên phòng siết chặt quản lý, chống khai thác IUU
Cùng với các lực lượng khác, quán triệt nghiêm túc chỉ đạo của Chính phủ, Bộ Quốc phòng và Ban Chỉ đạo quốc gia về chống khai thác IUU, thời gian qua, Bộ đội Biên phòng đã chủ động xây dựng kế hoạch, huy động lực lượng, phương tiện, triển khai đợt cao điểm với tinh thần quyết liệt, đồng bộ và thực chất. Trọng tâm được xác định là quản lý chặt chẽ tàu cá, duy trì kiểm soát nghiêm ngặt tại các cửa sông, bến cá, cảng cá và tăng cường tuần tra, kiểm soát trên các vùng biển trọng điểm. Trong năm 2025, các đơn vị Bộ đội Biên phòng đã xây dựng, triển khai thực hiện 22 văn bản, 65 điện chỉ đạo các cơ quan, đơn vị Bộ đội Biên phòng thực hiện nhiệm vụ chống khai thác IUU; các đơn vị kiểm tra, rà soát, thống kê, hoàn chỉnh các hồ sơ, kết quả triển khai thực hiện nhiệm vụ đấu tranh chống khai thác IUU.
Cùng với đó, Bộ đội Biên phòng tăng cường phối hợp với các lực lượng chức năng như Cảnh sát biển, Kiểm ngư, Hải quan và chính quyền địa phương trong trao đổi thông tin, chia sẻ dữ liệu về tàu cá, giấy phép khai thác và thiết bị giám sát hành trình. Việc phối hợp liên ngành được thực hiện thường xuyên, kịp thời, hạn chế tình trạng chồng chéo, bỏ sót trong quản lý, xử lý vi phạm. Thông qua kiểm tra, kiểm soát tại các trạm kiểm soát Biên phòng và tuần tra trên biển, trong năm 2025, các đơn vị đã tuyên truyền 15.559 lượt với 495.233 lượt ngư dân. Đồng thời, Bộ đội Biên phòng phối hợp với Hội Chữ thập đỏ và các ban, ngành, đoàn thể địa phương trao tặng 11.432 lá cờ Tổ quốc, cấp phát 37.712 tờ rơi, đăng tải 613 tin bài, phóng sự phản ánh hoạt động chống khai thác IUU, góp phần nâng cao nhận thức, tạo sự đồng thuận và hình thành ý thức chấp hành pháp luật một cách bền vững trong cộng đồng ngư dân.
Trong đợt cao điểm phòng, chống khai thác IUU, Bộ đội Biên phòng đã cùng các lực lượng và chính quyền các cấp triển khai nhiều giải pháp đồng bộ, quyết liệt; qua đó góp phần nâng cao hiệu lực, hiệu quả quản lý Nhà nước đối với hoạt động khai thác thủy sản, tạo chuyển biến tích cực trong nhận thức và hành động của ngư dân. Kết quả đạt được là tiền đề quan trọng để Việt Nam tiếp tục thực hiện hiện quả các khuyến nghị của EC, hướng tới mục tiêu tháo gỡ cảnh báo “thẻ vàng” IUU.
Năm 2025, các đơn vị Bộ đội Biên phòng chủ trì phát hiện, xử lý 1.680 vụ với 1.775 phương tiện cùng 1.872 đối tượng, tổng tiền phạt hơn 60,9 tỷ đồng, tịch thu 91 bộ kích điện và tước bằng thuyền trưởng có thời hạn đối với 195 trường hợp. Đồng thời, Bộ đội Biên phòng đã tham mưu các địa phương xử phạt 55 vụ, tổng số tiền phạt gần 5 tỷ đồng; tước bằng thuyền trưởng có thời hạn 8 trường hợp.
Ngọc Lâm