Lực lượng chức năng Bộ Tư lệnh Vùng Cảnh sát biển 4 kiểm tra tàu cá chở 100.000 lít dầu DO không có hóa đơn, chứng từ chứng minh nguồn gốc hợp pháp.
Trong bối cảnh tình hình trên biển còn tiềm ẩn nhiều yếu tố phức tạp, công tác chống khai thác hải sản bất hợp pháp, không báo cáo và không theo quy định (IUU), phòng, chống các loại tội phạm khác trên biển... không chỉ là nhiệm vụ thực thi pháp luật đơn thuần mà còn là một mặt trận quan trọng trong bảo vệ chủ trương, đường lối của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước về quản trị biển, phát triển kinh tế biển bền vững và bảo vệ chủ quyền quốc gia.
Thiếu tướng Lê Đình Cường, Tư lệnh Cảnh sát biển Việt Nam cho biết: Với chức năng, nhiệm vụ làm nòng cốt thực thi pháp luật và bảo vệ an ninh quốc gia, trật tự, an toàn trên biển, những năm gần đây, các lực lượng đã triển khai đồng bộ nhiều giải pháp chống khai thác IUU, đấu tranh với tội phạm, kết hợp chặt chẽ giữa tuyên truyền, giáo dục pháp luật với tuần tra, kiểm tra, xử lý nghiêm vi phạm.
Từ năm 2021 đến nay, lực lượng Cảnh sát biển đã kiểm tra, lập biên bản xử phạt gần 1.630 vụ với hơn 1.840 tàu cá và gần 2.170 đối tượng vi phạm IUU; tổng số tiền xử phạt hơn 28,8 tỷ đồng; tước 247 chứng chỉ thuyền trưởng tàu cá vi phạm. Đồng thời, đẩy đuổi hàng trăm trường hợp tàu cá nước ngoài vi phạm vùng biển Việt Nam để khai thác hải sản trái phép.
Quý I/2026, lực lượng đã kiểm tra, lập biên bản, xử phạt vi phạm hành chính 113 vụ/120 tàu, tổng số tiền xử phạt hơn 5,3 tỷ đồng; kiểm tra, bắt giữ 13 vụ/15 tàu có hành vi vi phạm các quy định về giám sát hành trình, vượt ranh sang vùng biển nước ngoài khai thác hải sản trái phép.
Đáng chú ý, số vụ vi phạm đã giảm mạnh qua từng năm, phản ánh hiệu quả thực chất của công tác quản lý, tuyên truyền và răn đe pháp luật trên biển.
Trong năm 2025 và những tháng đầu năm 2026, lực lượng Cảnh sát biển Việt Nam đã duy trì thường xuyên từ 65 đến 95 tàu, xuồng trực tại các khu vực biển trọng điểm, triển khai nhiều đợt cao điểm đấu tranh phòng, chống tội phạm, tập trung vào các loại tội phạm ma túy, buôn lậu, gian lận thương mại, hàng giả và vi phạm pháp luật.
Từ cuối năm 2025 đến đầu năm 2026, trong đợt cao điểm trước, trong và sau Tết Nguyên đán (từ ngày 20/11/2025 đến 15/3/2026), lực lượng Cảnh sát biển Việt Nam đã phát hiện, bắt giữ và xử lý 437 vụ/664 đối tượng vi phạm; khởi tố 44 vụ/60 đối tượng; xử phạt hành chính 328 vụ/380 đối tượng; tổng giá trị xử phạt và tang vật vi phạm gần 60 tỷ đồng.
Lực lượng chức năng đã phát hiện, bắt giữ 32 vụ với 29 tàu, xuồng; thu giữ hơn 1 triệu lít dầu DO, 15.000 kg dầu FO, gần 3.500 tấn than cùng hàng chục nghìn bao thuốc lá nhập lậu. Riêng trong tháng 1/2026, đã phát hiện, bắt giữ 105 vụ việc với 284 đối tượng vi phạm pháp luật. Trong đó có 62 vụ liên quan ma túy; thu giữ heroin, hơn 3 kg ma túy tổng hợp cùng nhiều tang vật liên quan.
Theo Thiếu tướng Đào Bá Việt, Tư lệnh Vùng Cảnh sát biển 4, hướng tới Tháng cao điểm phòng, chống ma túy năm 2026, ngày 13/5, Bộ Tư lệnh Vùng Cảnh sát biển 4 bắt giữ một tàu chở 40.000 lít dầu DO trái phép; ngày 14/5, bắt quả tang một đối tượng vận chuyển trái phép gần 0,5 kg ma túy.
Song song với đấu tranh xử lý vi phạm, cảnh sát biển Việt Nam đặc biệt chú trọng công tác tuyên truyền, phổ biến, giáo dục pháp luật cho ngư dân cả trên biển và tại địa bàn ven biển. Nội dung tuyên truyền tập trung vào: Luật Thủy sản năm 2017; Luật Cảnh sát biển Việt Nam năm 2018; các quy định chống khai thác IUU của Việt Nam và quốc tế; quy định về lắp đặt, duy trì thiết bị giám sát hành trình; quy định về ghi nhật ký khai thác, truy xuất nguồn gốc thủy sản; nhận diện ranh giới, vùng biển chồng lấn, vùng biển nước ngoài; chế tài xử phạt đối với hành vi vi phạm IUU; trách nhiệm của ngư dân trong bảo vệ chủ quyền biển đảo và xây dựng nghề cá bền vững.
Các hình thức tuyên truyền được triển khai linh hoạt, phong phú, đạt quy mô lớn trong năm 2025, với khoảng 40.000 lượt chủ tàu cá và ngư dân được phổ biến pháp luật về IUU; phát hơn 60.000 tờ rơi và gần 13.800 sổ tay pháp luật cho ngư dân. Chỉ riêng Vùng Cảnh sát biển 1, từ đầu năm 2025 đã tuyên truyền cho hơn 250 tàu cá với hơn 1.650 ngư dân; phát gần 1.700 tờ rơi, trao tặng hơn 1.200 cờ Tổ quốc và gần 100 sổ tay pháp luật.
Trung tướng Bùi Quốc Oai, Chính ủy Cảnh sát biển Việt Nam cho biết: Quý I/2026, Thường vụ Đảng ủy Cảnh sát biển đã ký chương trình phối hợp công tác dân vận “Cảnh sát biển đồng hành với ngư dân” giai đoạn 2026-2030 với ban thường vụ tỉnh, thành ủy 16 địa phương ven biển thuộc Bộ Tư lệnh Vùng Cảnh sát biển 1, 2, 3; ban hành các văn bản hướng dẫn, chỉ đạo cơ quan, đơn vị trong toàn lực lượng triển khai, tổ chức thực hiện tốt các hoạt động dân vận trên địa bàn đóng quân.
Các vùng cảnh sát biển đã phối hợp cấp ủy, chính quyền địa phương, lực lượng vũ trang trên địa bàn tổ chức 12 “Phiên tòa giả định” tại các tỉnh Lâm Đồng, Khánh Hòa và Thành phố Hồ Chí Minh; thực hiện một buổi tuyên truyền trực tiếp tại hội trường cho 300 đại biểu cán bộ, nhân dân, giáo dân; 118 đợt tuyên truyền lưu động trực tiếp tại âu tàu, địa phương ven biển cho 308 tàu cá (2.383 thuyền viên, ngư dân), 290 hộ gia đình ngư dân (874 người dân) về chủ trương, đường lối của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước, các quy định chống khai thác IUU...
Công tác tuyên truyền của cảnh sát biển không dừng ở việc “phổ biến quy định”, mà đã góp phần xây dựng nhận thức chính trị-pháp lý cho ngư dân; giúp người dân hiểu rằng chống khai thác IUU, chống tội phạm trên biển không phải là “làm khó ngư dân”, mà là bảo vệ sinh kế lâu dài, bảo vệ an ninh trên biển, góp phần khẳng định chủ quyền, quyền chủ quyền của Việt Nam trên biển.
NINH CƠ - ĐỨC TÍNH