Tăng lương cơ sở 8% phải đồng thời làm tốt kiểm soát giá cả, ổn định thị trường

3 giờ trướcBài gốc

Bài toán không chỉ là tăng bao nhiêu, mà là tăng thế nào?

Tại buổi làm việc với lãnh đạo Bộ Nội vụ chiều 17/3, Phó Thủ tướng Phạm Thị Thanh Trà đôn đốc Bộ Nội vụ xây dựng hai dự thảo nghị định về mức lương cơ sở mới và điều chỉnh lương hưu, trợ cấp tương ứng, áp dụng từ 1/7. Theo đó, lương cơ sở được đề xuất điều chỉnh tăng 8% từ ngày 1/7.

Lương cơ sở được đề xuất điều chỉnh tăng 8% từ ngày 1/7.

Lương cơ sở hiện nay là 2.340.000 đồng/tháng. Với mức tăng dự kiến 8% như nêu trên, lương cơ sở sẽ lên mức gần 2.530.000 đồng/tháng. Tuy nhiên, mức lương cơ sở chỉ áp dụng để tính lương cho người lao động khu vực Nhà nước.

Theo đề xuất, sẽ có 9 nhóm đối tượng được hưởng lương, phụ cấp áp dụng mức lương cơ sở, bao gồm: Cán bộ, công chức từ Trung ương đến cấp xã; Viên chức trong các đơn vị sự nghiệp công lập; Người làm các công việc theo chế độ hợp đồng lao động đối với một số loại công việc trong cơ quan hành chính và đơn vị sự nghiệp công lập…;

Người làm việc trong chỉ tiêu biên chế tại các hội được ngân sách nhà nước hỗ trợ kinh phí hoạt động; Sĩ quan, quân nhân chuyên nghiệp, công nhân, viên chức quốc phòng và lao động hợp đồng thuộc Quân đội nhân dân Việt Nam;

Sĩ quan, hạ sĩ quan hưởng lương, công nhân công an và lao động hợp đồng thuộc Công an nhân dân; Người làm việc trong tổ chức cơ yếu;

Hạ sĩ quan và binh sĩ thuộc Quân đội nhân dân Việt Nam; hạ sĩ quan và chiến sĩ nghĩa vụ thuộc Công an nhân dân; Người hoạt động không chuyên trách ở thôn và tổ dân phố.

PGS.TS Ngô trí Long, chuyên gia kinh tế, Hiệp hội Tư vấn Tài chính Việt Nam, cho rằng nhìn từ góc độ điều hành, đây là một phương án có cơ sở.

Theo ông, tăng lương khu vực công không thể tách rời khả năng ngân sách, diễn biến lạm phát và mục tiêu ổn định kinh tế vĩ mô.

Chuyên gia kinh tế Ngô Trí Long.

Song nếu nhìn từ góc độ người hưởng lương, nhất là nhóm thu nhập thấp, thì mức tăng 8% chưa thể xem là cao. Sau khi trừ yếu tố giá cả, phần cải thiện thu nhập thực tế không còn nhiều. Chưa kể, cảm nhận lạm phát của người dân thường lớn hơn CPI bình quân, vì phần lớn chi tiêu dồn vào những khoản thiết yếu như ăn uống, y tế, giáo dục, điện nước, đi lại, thuê nhà.

Ông phân tích, với một bộ phận công chức, viên chức trẻ hoặc người làm việc ở đô thị lớn, khoản tăng thêm gần 190.000 đồng/tháng khó tạo ra thay đổi đáng kể về chất lượng sống.

"8% là mức tăng hợp lý về mặt kỹ thuật tài khóa nhưng chưa thật sự thỏa đáng về mặt đời sống. Mức tăng này giúp giảm bớt áp lực, chưa thể giải bài toán tiền lương một cách căn cơ", ông Long nhìn nhận.

Tăng lương nhưng đồng thời làm tốt kiểm soát giá cả, ổn định thị trường.

Nếu nhìn từ chi phí sinh hoạt thực tế, đây mới là mức tăng hợp lý theo hướng thận trọng, chứ chưa phải mức đủ mạnh để tạo chuyển biến rõ rệt về thu nhập.

Theo ông Long, bài toán đặt ra không chỉ là tăng bao nhiêu, mà là tăng thế nào để vừa giữ được cân đối ngân sách, vừa ưu tiên đúng nhóm đang chịu áp lực lớn nhất.

Theo chuyên gia kinh tế Ngô Trí Long, khi bàn về lương, không thể chỉ dừng ở câu hỏi tăng 8%, 10% hay 12%, mà câu hỏi lớn hơn là sau mỗi lần tăng, hệ thống có công bằng hơn, có tạo động lực hơn và có bảo vệ tốt hơn nhóm yếu thế hay không?

"Tinh thần cải cách tiền lương lâu nay không phải chỉ là cộng thêm phần trăm trên nền lương cơ sở, mà tiến tới cơ chế trả lương theo vị trí việc làm, chức danh, chức vụ và kết quả thực hiện nhiệm vụ", ông Long nói.

Nói thêm về mức tăng lương cơ sở dự kiến 8%, ông Long nêu rõ có thể xem là hợp lý trong ngắn hạn, vì phù hợp với yêu cầu thận trọng của điều hành vĩ mô và khả năng ngân sách hiện nay.

Tuy nhiên, nhìn trên tổng thể, đây vẫn là mức tăng chưa cao, khó tạo bứt phá về đời sống cho người hưởng lương ngân sách.

Theo ông Long, điều cần làm là thiết kế chính sách theo hướng tăng vừa phải cho số đông, ưu tiên mạnh hơn cho người hưởng lương hưu thấp và nhóm an sinh yếu thế. Đồng thời, đẩy nhanh cải cách cơ cấu tiền lương theo vị trí việc làm và hiệu quả công việc.

Để mỗi lần tăng lương thực sự đi vào đời sống

Trong khi đó, trao đổi với Người Đưa Tin, ĐBQH Trịnh Thị Tú Anh (đoàn Lâm Đồng) chia sẻ với những áp lực rất cụ thể trong đời sống hằng ngày của cán bộ, công chức, viên chức hiện nay, khi thu nhập còn hạn chế trong khi chi phí sinh hoạt từ bữa ăn, tiền điện, xăng xe đến chi phí học hành của con cái đều đang ở mức cao.

"Vì vậy, việc dự kiến tăng lương cơ sở khoảng 8% từ ngày 1/7/2026, theo tôi, trước hết là một sự ghi nhận và chia sẻ cần thiết của Nhà nước đối với những khó khăn đó", nữ đại biểu chia sẻ.

Tuy nhiên, bà Tú Anh cũng phân tích, nhìn thẳng vào thực tế, mức tăng này chủ yếu có ý nghĩa giúp giảm bớt áp lực và giữ ổn định đời sống, chứ chưa thể tạo ra một sự cải thiện rõ rệt về thu nhập thực tế.

"Điều mà cử tri mong đợi không chỉ là lương tăng, mà là đồng lương có thể "đi được xa hơn" trong cuộc sống hằng ngày", bà Tú Anh cho hay.

ĐBQH Trịnh Thị Tú Anh.

Trong bối cảnh ngân sách còn nhiều áp lực, theo đại biểu, để việc tăng lương thực sự có ý nghĩa, thì yêu cầu đặt ra là phải quản lý ngân sách chặt chẽ hơn, minh bạch hơn và sử dụng hiệu quả hơn. Khi từng đồng chi tiêu công được tiết kiệm và sử dụng đúng chỗ, điều đó sẽ góp phần trực tiếp cải thiện thu nhập thực chất cho người hưởng lương.

Theo đại biểu, nhiều cán bộ, công chức, viên chức cũng sẽ có chung cảm nhận: mức tăng 8% là đáng quý và cần thiết, nhưng để nói là đủ để cải thiện đời sống một cách rõ rệt thì vẫn còn khoảng cách. Bởi vì điều họ cần không chỉ là một khoản tăng thêm, mà là sự yên tâm rằng đồng lương của mình có thể bảo đảm cuộc sống ổn định, lâu dài.

"Nếu chi phí sinh hoạt vẫn ở mức cao, thì phần tăng thêm này rất dễ bị "co lại" trong thực tế. Vì vậy, câu chuyện không chỉ là tăng lương bao nhiêu, mà là làm sao để mỗi lần tăng lương thực sự đi vào đời sống", bà Tú Anh nói.

Theo nữ đại biểu, muốn vậy phải đồng thời làm tốt hơn việc kiểm soát giá cả, ổn định thị trường, và đặc biệt là cơ cấu lại chi ngân sách theo hướng hiệu quả, tiết kiệm, chống lãng phí.

"Khi nguồn lực được sử dụng đúng và đủ, thì mỗi đồng tăng thêm cho tiền lương mới thực sự có giá trị và người hưởng lương mới cảm nhận được sự cải thiện một cách rõ ràng", bà Tú Anh nói.

Nữ đại biểu chia sẻ với những áp lực rất cụ thể trong đời sống hằng ngày của cán bộ, công chức, viên chức.

Nhìn lại từ đợt điều chỉnh lương cơ sở từ ngày 1/7/2024, đại biểu Trịnh Thị Tú Anh kỳ vọng mỗi lần điều chỉnh lương sẽ ngày càng tiến gần hơn với đời sống thực tế của người hưởng lương, để cán bộ, công chức, viên chức không còn phải quá chật vật cân đối chi tiêu, mà có thể yên tâm làm việc và cống hiến.

"Bên cạnh đó, tôi cũng kỳ vọng mạnh mẽ hơn vào cách chúng ta tạo ra nguồn lực cho những lần tăng lương tiếp theo. Trong điều kiện ngân sách còn nhiều nhiệm vụ phải lo, không có con đường nào khác ngoài việc phải quản lý thật tốt từng đồng tiền công, minh bạch hơn, kỷ luật hơn và hiệu quả hơn", đại biểu đoàn Lâm Đồng chia sẻ.

Bà cũng tin rằng khi làm tốt điều này, việc tăng lương sẽ không chỉ dừng lại ở những con số điều chỉnh theo từng giai đoạn, mà sẽ trở thành một quá trình cải cách thực chất, để người làm việc trong khu vực công có thể sống được bằng lương và sống ổn định bằng chính công sức của mình.

Ông Phạm Minh Huân - nguyên Thứ trưởng Bộ Lao động - Thương binh và Xã hội (nay là Bộ Nội vụ), cho rằng việc điều chỉnh tăng lương cơ sở 8% là tín hiệu tích cực đối với đội ngũ công chức, viên chức và người hưởng lương từ ngân sách.

Theo ông, trong bối cảnh kinh tế chịu tác động từ xung đột ở Trung Đông khiến giá năng lượng và nhiều mặt hàng thiết yếu có xu hướng tăng, đời sống của người lao động nói chung, trong đó có đội ngũ công chức, viên chức, đang chịu không ít sức ép về chi tiêu.

Do đó, cơ quan quản lý cần sớm hoàn thiện phương án tăng lương cơ sở, đồng thời kiểm soát tốt mặt bằng giá để giảm áp lực chi tiêu cho người lao động.

Hoàng Thị Bích

Nguồn Người Đưa Tin : https://nguoiduatin.vn/tang-luong-co-so-8-phai-dong-thoi-lam-tot-kiem-soat-gia-ca-on-dinh-thi-truong-204260320163615153.htm