Tăng lương tối thiểu vùng
Một trong những chính sách đáng chú ý nhất có hiệu lực từ ngày 1/1/2026 là việc điều chỉnh mức lương tối thiểu vùng theo Nghị định 293/2025/NĐ-CP của Chính phủ.
Theo nghị định này, mức lương tối thiểu tháng và giờ đối với người lao động làm việc theo hợp đồng lao động được điều chỉnh tăng ở cả bốn vùng.
Từ ngày 1/1/2026, lương tối thiểu vùng tăng thêm 250.000-350.000 đồng. Ảnh minh họa.
Cụ thể, vùng I tăng 350.000 đồng, từ 4.960.000 đồng/tháng lên 5.310.000 đồng/tháng; vùng II tăng 320.000 đồng, từ 4.410.000 đồng/tháng lên 4.730.000 đồng/tháng; vùng III tăng 280.000 đồng, từ 3.860.000 đồng/tháng lên 4.140.000 đồng/tháng; vùng IV tăng 250.000 đồng, từ 3.450.000 đồng/tháng lên 3.700.000 đồng/tháng.
Cùng với đó, mức lương tối thiểu theo giờ cũng được điều chỉnh tương ứng. Vùng I tăng từ 23.800 đồng/giờ lên 25.500 đồng/giờ; vùng II từ 21.200 đồng/giờ lên 22.700 đồng/giờ; vùng III từ 18.600 đồng/giờ lên 20.000 đồng/giờ; vùng IV từ 16.600 đồng/giờ lên 17.800 đồng/giờ.
Đối tượng áp dụng là tất cả người lao động làm việc theo hợp đồng lao động và người sử dụng lao động theo quy định của Bộ luật Lao động, bao gồm doanh nghiệp, cơ quan, tổ chức, hợp tác xã, hộ gia đình và cá nhân có thuê mướn lao động.
Mở rộng nguồn để điều chỉnh lương hưu và trợ cấp
Bên cạnh lương tối thiểu, chính sách liên quan đến cải cách tiền lương và an sinh xã hội cũng có những thay đổi đáng chú ý từ năm 2026.
Theo Nghị quyết 245/2025/QH15 về dự toán ngân sách nhà nước năm 2025, từ năm 2026, các bộ, ngành và địa phương tiếp tục triển khai các giải pháp tạo nguồn cải cách tiền lương. Một số khoản thu tiếp tục không được tính vào nguồn tăng thu dành cho cải cách tiền lương như: thu tiền thuê đất một lần, thu từ xử lý tài sản công, phí bảo vệ đất trồng lúa, phí tham quan di tích, phí sử dụng công trình hạ tầng cửa khẩu, phí nước thải, thu từ quỹ đất công ích…
Điểm đáng chú ý là ngân sách Trung ương được mở rộng phạm vi sử dụng nguồn tích lũy cải cách tiền lương để điều chỉnh lương hưu, trợ cấp bảo hiểm xã hội, trợ cấp ưu đãi người có công và kinh phí tinh giản biên chế. Ngân sách địa phương cũng được phép sử dụng nguồn cải cách tiền lương để thực hiện các chính sách an sinh xã hội do Trung ương ban hành và tinh giản biên chế.
Chính phủ sẽ rà soát phần kinh phí tiết kiệm từ tinh giản biên chế, sắp xếp bộ máy và cho phép địa phương bổ sung nguồn này vào quỹ cải cách tiền lương. Từ năm 2026, Chính phủ chủ động sử dụng nguồn tích lũy để bảo đảm chi trả các chế độ tiền lương, phụ cấp và thu nhập theo quy định.
Thay đổi quan trọng về bảo hiểm thất nghiệp
Một điểm mới được đông đảo người lao động quan tâm là những thay đổi trong chính sách bảo hiểm thất nghiệp theo Luật Việc làm 2025, chính thức có hiệu lực từ ngày 1/1/2026.
Thời gian giải quyết hưởng trợ cấp thất nghiệp được rút ngắn từ ngày 1/1/2026. Ảnh minh họa.
Theo quy định mới, thời gian giải quyết hưởng trợ cấp thất nghiệp được rút ngắn. Người lao động đủ điều kiện sẽ được tính thời điểm hưởng trợ cấp từ ngày làm việc thứ 11 kể từ khi nộp đủ hồ sơ, thay vì phải chờ đến ngày thứ 16 như trước đây.
Mức hưởng trợ cấp thất nghiệp hằng tháng vẫn bằng 60% mức bình quân tiền lương tháng đóng bảo hiểm thất nghiệp của 6 tháng liền kề trước khi thất nghiệp. Tuy nhiên, Luật mới thống nhất mức trần hưởng tối đa không vượt quá 5 lần mức lương tối thiểu vùng theo tháng, qua đó bảo đảm công bằng và phù hợp hơn với mặt bằng tiền lương.
Ngoài hỗ trợ học phí, người lao động tham gia các khóa đào tạo, nâng cao kỹ năng nghề còn được bổ sung hỗ trợ tiền ăn trong thời gian học. Đồng thời, chính sách cũng tăng cường hỗ trợ doanh nghiệp trong đào tạo lại lao động, gắn bảo hiểm thất nghiệp với mục tiêu phát triển thị trường lao động bền vững.
Luật Việc làm 2025 cũng quy định chặt chẽ hơn các trường hợp không đủ điều kiện hưởng trợ cấp thất nghiệp, nhằm sử dụng hiệu quả Quỹ bảo hiểm thất nghiệp, hạn chế trục lợi chính sách.
Sửa đổi đối tượng được hưởng chế độ phụ cấp đặc biệt
Cũng có hiệu lực ngay từ ngày đầu năm 2026, Thông tư 24/2025 của Bộ Nội vụ sửa đổi, bổ sung một số nội dung của Thông tư số 09/2005 về chế độ phụ cấp đặc biệt.
Theo thông tư mới, những người làm việc tại các địa bàn đảo xa đất liền và vùng biên giới có điều kiện sinh hoạt đặc biệt khó khăn theo danh mục ban hành kèm theo sẽ được hưởng phụ cấp đặc biệt.
Điều chỉnh phụ cấp đặc biệt cho cán bộ, công chức, lực lượng vũ trang từ năm 2026. Ảnh minh họa.
Đối tượng áp dụng gồm: Sĩ quan, quân nhân chuyên nghiệp, hạ sĩ quan, binh sĩ, chiến sĩ; cán bộ, công chức, viên chức; người lao động đã được xếp lương theo bảng lương do Nhà nước quy định; công nhân trong biên chế của các cơ quan, đơn vị thuộc Quân đội nhân dân, Công an nhân dân và tổ chức cơ yếu.
Bên cạnh đó, cán bộ, công chức, viên chức và lao động hợp đồng (kể cả người đang trong thời gian tập sự) làm việc trong các cơ quan nhà nước, đơn vị sự nghiệp công lập, hội và tổ chức phi chính phủ được thành lập hợp pháp cũng thuộc diện áp dụng.
Thông tư 24/2025 đồng thời thay thế phụ lục cũ bằng “Phụ lục danh sách các địa bàn được áp dụng phụ cấp đặc biệt”, giúp việc xác định đối tượng thụ hưởng rõ ràng, thống nhất hơn.
Phan Thiên