Tăng tốc cải tạo chung cư cũ:Hướng tới tái thiết đô thị đồng bộ

2 giờ trướcBài gốc

Trong bối cảnh đó, việc thành phố ban hành kế hoạch kiểm định, đánh giá lại chất lượng toàn bộ các chung cư cũ cùng với những cơ chế, chính sách đặc thù mới đang mở ra cơ hội tháo gỡ những vướng mắc kéo dài nhiều năm, tạo nền tảng để đẩy nhanh tiến trình tái thiết đô thị theo hướng đồng bộ, bền vững.

Khu tập thể Quỳnh Mai (phường Bạch Mai) xuống cấp nghiêm trọng, sẽ được thành phố Hà Nội triển khai cải tạo. Ảnh: Quang Thái

Kiểm định toàn diện, tạo tiền đề để cải tạo

Theo thống kê, trên địa bàn Hà Nội hiện có khoảng 2.160 chung cư cũ cần rà soát, cải tạo, tập trung chủ yếu tại các quận nội thành cũ như Hai Bà Trưng, Đống Đa, Ba Đình, Thanh Xuân… Riêng khu vực Kim Liên có tới 222 đơn nguyên chung cư cũ. Tuy nhiên, tính đến đầu năm 2026, kết quả cải tạo mới đạt khoảng 1,2%, tương đương 19 dự án được triển khai. Con số này cho thấy khối lượng công việc phía trước còn rất lớn.

Trong bối cảnh đó, đầu năm 2026, UBND thành phố Hà Nội đã ban hành Kế hoạch số 354/KH-UBND về kiểm định, đánh giá chất lượng các chung cư cũ trên địa bàn nhằm xác định mức độ nguy hiểm, phân loại nhà chung cư thuộc trường hợp phải phá dỡ hoặc chưa phải phá dỡ theo quy định của Luật Nhà ở năm 2023 và các quy chuẩn, tiêu chuẩn kỹ thuật hiện hành. Kế hoạch áp dụng tại 48 xã, phường có chung cư cũ. Thành phố giao Sở Xây dựng chủ trì hướng dẫn thực hiện; các sở, ngành liên quan phối hợp xác định ranh giới, quyền sở hữu, quy hoạch phục vụ cải tạo.

Đại diện Sở Xây dựng Hà Nội cho biết, việc kiểm định lại toàn diện có ý nghĩa đặc biệt quan trọng trong giai đoạn hiện nay. Kết quả kiểm định không chỉ là căn cứ pháp lý để xác định mức độ nguy hiểm của công trình, mà còn là cơ sở để xây dựng phương án cải tạo, bảo đảm an toàn cho người dân và phòng ngừa rủi ro, thiên tai. Đây là bước đi bắt buộc nếu muốn đẩy nhanh tiến độ cải tạo trong thời gian tới.

Song song với công tác kiểm định, Sở Xây dựng đang phối hợp với Sở Quy hoạch - Kiến trúc lập danh mục các khu vực cần cải tạo, trình HĐND thành phố xem xét, công bố công khai để thu hút nhà đầu tư. Lộ trình được xác định rõ: Năm 2026 hoàn thiện cơ sở pháp lý, xây dựng và công bố danh mục dự án, lựa chọn chủ đầu tư đối với một số dự án; giai đoạn 2027-2030 tập trung triển khai thực hiện. Thành phố đặt mục tiêu đến năm 2030 hoàn thành cải tạo các chung cư nguy hiểm cấp D; đến năm 2035 cơ bản hoàn thành cải tạo toàn bộ chung cư cũ trên địa bàn.

Một điểm đáng chú ý là Hà Nội xác định không tiếp tục cải tạo manh mún mà gắn với tái thiết đô thị đồng bộ. Phó Giám đốc Sở Quy hoạch - Kiến trúc Hà Nội Nguyễn Bá Nguyên cho biết, thành phố định hướng kết hợp cải tạo chung cư cũ với chỉnh trang, tái thiết các khu vực đô thị cũ, hình thành các khu nhà ở mới đồng bộ hạ tầng kỹ thuật, hạ tầng xã hội, góp phần nâng cao chất lượng sống của người dân.

Ở góc độ chuyên gia, Ủy viên Thường vụ Hội Kiến trúc sư Hà Nội, kiến trúc sư Trần Huy Ánh, nhận định, việc tổ chức kiểm định lại toàn diện các chung cư cũ trên địa bàn thành phố là việc làm có tính liên tục và vô cùng cần thiết nhằm bảo đảm không gian sống an toàn cho người dân. “Trong nhiều năm, một số dự án chậm triển khai do chưa có cơ sở đánh giá thống nhất về mức độ nguy hiểm, chưa xác định rõ đối tượng phải phá dỡ bắt buộc. Kết quả kiểm định minh bạch, khách quan sẽ tạo sự đồng thuận xã hội, đồng thời giúp chính quyền có cơ sở pháp lý vững chắc để triển khai các bước tiếp theo”, ông Trần Huy Ánh phân tích.

Cơ chế mới tháo gỡ “điểm nghẽn”

Người dân xem Đồ án quy hoạch chi tiết 1/500 cải tạo, xây dựng lại các khu chung cư cũ Kim Liên (phường Kim Liên). Ảnh: Tuấn Dũng

Một trong những nguyên nhân khiến tiến độ cải tạo chung cư cũ nhiều năm qua chưa đạt kỳ vọng là do “điểm nghẽn” về quy hoạch và thủ tục đầu tư. Đại diện Sở Xây dựng Hà Nội thẳng thắn nhìn nhận, trước đây việc lập quy hoạch chi tiết thường do cơ quan nhà nước thực hiện, nhưng nhiều phương án kém khả thi, thiếu tính hấp dẫn với nhà đầu tư, dẫn đến quá trình triển khai kéo dài.

Sự ra đời của Nghị quyết số 258/2025/QH15 ngày 11-12-2025 của Quốc hội về thí điểm một số cơ chế, chính sách đặc thù để thực hiện các dự án lớn, quan trọng trên địa bàn Thủ đô được đánh giá là bước ngoặt lớn. Theo lãnh đạo Sở Xây dựng, những cơ chế này sẽ góp phần tháo gỡ căn bản các vướng mắc tồn tại nhiều năm, tạo động lực để đẩy nhanh tiến độ cải tạo chung cư cũ ngay trong năm 2026.

Phó Chủ tịch Câu lạc bộ Bất động sản Hà Nội Nguyễn Thế Điệp cho rằng, việc cho phép điều chỉnh chỉ tiêu quy hoạch ở mức hợp lý là giải pháp thực tiễn. “Muốn thu hút doanh nghiệp tham gia cải tạo chung cư cũ, phải tạo được “bài toán" tài chính khả thi. Khi được điều chỉnh hệ số sử dụng đất, tầng cao ở mức phù hợp và gắn với yêu cầu bổ sung hạ tầng, doanh nghiệp sẽ có thêm dư địa để cân đối lợi ích, còn người dân được hưởng không gian sống tốt hơn”, ông Nguyễn Thế Điệp nhận định.

Tuy nhiên, chuyên gia Nguyễn Thế Điệp cũng lưu ý, việc điều chỉnh quy hoạch cần được kiểm soát chặt chẽ, bảo đảm không làm gia tăng tình trạng quá tải hạ tầng khu vực nội đô. “Cải tạo chung cư cũ không chỉ là xây mới nhà ở, mà là cơ hội tái thiết đô thị, sắp xếp lại không gian, bổ sung trường học, bãi đỗ xe, cây xanh, công trình công cộng. Nếu làm tốt, đây sẽ là cú hích lớn cho quá trình hiện đại hóa Thủ đô”, ông Nguyễn Thế Điệp nhấn mạnh.

Với nền tảng pháp lý mới cùng sự chỉ đạo quyết liệt của thành phố, năm 2026 được xem là năm bản lề để chuyển từ giai đoạn chuẩn bị sang triển khai thực chất. Việc hoàn thành kiểm định, công bố danh mục dự án và lựa chọn chủ đầu tư cho một số dự án trọng điểm sẽ tạo hiệu ứng lan tỏa, củng cố niềm tin của người dân và doanh nghiệp.

Bảo Hân

Nguồn Hà Nội Mới : https://hanoimoi.vn/tang-toc-cai-tao-chung-cu-cu-huong-toi-tai-thiet-do-thi-dong-bo-735789.html