Chuyển đổi số tạo nền tảng cho mục tiêu nâng hạng
Trong bối cảnh kinh tế số phát triển mạnh mẽ, công nghệ và dữ liệu ngày càng trở thành nền tảng của thị trường tài chính. Với thị trường chứng khoán Việt Nam, chuyển đổi số là yêu cầu bắt buộc để nâng cao năng lực cạnh tranh, tăng tính minh bạch và đáp ứng các tiêu chí nâng hạng.
Tại Diễn đàn Digital Trust in Finance 2026 với chủ đề “Xây dựng niềm tin số tài chính trong kỷ nguyên AI”, Phó Chủ tịch SSC Bùi Hoàng Hải cho biết, thời gian qua, SSC đã triển khai đồng bộ nhiều giải pháp chuyển đổi số, từ hoàn thiện thể chế, nâng cấp hạ tầng công nghệ cho tới hiện đại hóa công tác giám sát thị trường.
Nhà đầu tư theo dõi diễn biến thị trường chứng khoán tại Sở Giao dịch Chứng khoán TP. Hồ Chí Minh (HOSE). Ảnh: Hứa Chung
Hàng loạt văn bản quy phạm pháp luật đã được ban hành như Nghị định số 245/2025/NĐ-CP, Nghị định số 306/2025/NĐ-CP, Thông tư số 20/2025/TT-BTC, Thông tư số 14/2025/TT-BTC. Các quy định này góp phần quan trọng thúc đẩy số hóa hoạt động giao dịch, nâng cao tính minh bạch và tăng cường khả năng quản lý nhà đầu tư. SSC cũng đang phối hợp với Ngân hàng Nhà nước xây dựng dự thảo Nghị định mới về chào bán, giao dịch trái phiếu doanh nghiệp riêng lẻ.
Bên cạnh đó, SSC phối hợp Bộ Công an triển khai Đề án phát triển ứng dụng dữ liệu dân cư, định danh và xác thực điện tử phục vụ chuyển đổi số quốc gia, nhằm hỗ trợ xác thực nhà đầu tư, giảm nguy cơ giả mạo và tăng cường kiểm soát giao dịch.
Đặc biệt, việc đưa hệ thống công nghệ thông tin quản lý và điều hành giao dịch (KRX) vào vận hành là dấu mốc quan trọng trong quá trình hiện đại hóa hạ tầng thị trường chứng khoán. Vận hành từ 5/5/2025, hệ thống KRX tích hợp toàn bộ quy trình từ giao dịch đến thanh toán, giúp tăng năng lực xử lý lệnh và nâng cao hiệu quả vận hành hệ thống. Đây cũng là nền tảng quan trọng để Việt Nam triển khai mô hình đối tác bù trừ trung tâm (CCP) vào cuối năm 2026 hoặc đầu năm 2027. Theo ông Hải, đây là bước tiến lớn về công nghệ, góp phần nâng cao năng lực quản lý, giám sát thị trường chứng khoán, đáp ứng yêu cầu ngày càng cao về minh bạch và an toàn đối với nhà đầu tư trong và ngoài nước.
Cùng với nâng cấp hạ tầng giao dịch, SSC đẩy mạnh triển khai các hệ thống công nghệ thông tin phục vụ quản lý và giám sát thị trường. Đáng chú ý, hệ thống Công bố thông tin một đầu mối đã vận hành từ tháng 8/2024 thông qua các sở giao dịch chứng khoán và kết nối trực tiếp với hệ thống công bố thông tin điện tử của SSC. Mô hình này giúp chuẩn hóa dữ liệu công bố thông tin, giảm độ trễ trong tiếp nhận dữ liệu và nâng cao khả năng giám sát thị trường theo thời gian thực.
Nhờ ứng dụng công nghệ trong vận hành và giao dịch, thanh khoản của thị trường chứng khoán Việt Nam hiện thuộc nhóm dẫn đầu khu vực. Năm 2025, tổng giá trị giao dịch toàn thị trường bình quân đạt hơn 29.000 tỷ đồng mỗi phiên, tới năm 2026, con số này vượt 31.000 tỷ đồng/ngày.
Theo lãnh đạo SSC, tính thanh khoản cao không chỉ phản ánh sức hấp dẫn của thị trường mà còn cho thấy thị trường đang từng bước vận hành theo hướng an toàn, minh bạch và bền vững hơn. Đây cũng là điều kiện quan trọng để FTSE Russell xem xét nâng hạng thị trường chứng khoán Việt Nam lên nhóm thị trường mới nổi. Theo lộ trình dự kiến, từ tháng 9/2026, cổ phiếu Việt Nam bắt đầu được phân bổ vào các bộ chỉ số của FTSE Russell. Điều đó đồng nghĩa với khả năng thu hút mạnh hơn các dòng vốn đầu tư quốc tế, đặc biệt là dòng vốn thụ động từ các quỹ ETF và các quỹ đầu tư toàn cầu.
Sửa đổi Luật Chứng khoán, tạo hành lang pháp lý cho công nghệ mới
Ông Bùi Hoàng Hải xác nhận, mục tiêu của SSC không dừng lại ở việc được FTSE Russell nâng hạng trong năm nay mà còn hướng tới duy trì vị thế mới và tiếp tục nâng hạng theo chuẩn của MSCI lên nhóm thị trường mới nổi bậc cao vào năm 2030.
Để hiện thực hóa mục tiêu này, SSC sẽ tiếp tục triển khai đồng bộ nhiều giải pháp. Trước hết, tiếp tục hoàn thiện khung khổ pháp lý cho hoạt động chuyển đổi số và ứng dụng công nghệ trên thị trường chứng khoán. SSC đang rà soát để sửa đổi, bổ sung Luật Chứng khoán, trong đó đưa vào các nguyên tắc quản lý hoạt động ứng dụng công nghệ thông tin và cơ chế thử nghiệm sandbox trên thị trường. Cơ quan quản lý cũng đang lấy ý kiến sửa đổi Thông tư số 134/2017/TT-BTC về giao dịch điện tử trên thị trường chứng khoán, bổ sung các quy định liên quan đến ứng dụng công nghệ mới.
Đáng chú ý, theo yêu cầu của Luật Trí tuệ nhân tạo, SSC đang nghiên cứu để trình Bộ Tài chính ban hành các quy định liên quan đến ứng dụng AI trong hoạt động giao dịch và cung cấp dịch vụ chứng khoán.
Bên cạnh đó, SSC tiếp tục đầu tư xây dựng hệ thống công nghệ thông tin hiện đại. SSC đang xây dựng hệ thống công nghệ thông tin tổng thể và kho dữ liệu chuyên ngành tập trung để lưu trữ, kết nối và chia sẻ dữ liệu phục vụ quản lý, giám sát thị trường, đồng thời bảo đảm khả năng kết nối với các đơn vị bên ngoài. Các dự án này sẽ tạo nền tảng để ứng dụng mạnh hơn các công nghệ mới như dữ liệu lớn, trí tuệ nhân tạo (AI) hay chuỗi khối (blockchain) trong công tác quản lý, giám sát thị trường thời gian tới.
Đồng thời, SSC sẽ tiếp tục triển khai các chương trình đào tạo cho cơ quan quản lý, tăng cường tuyên truyền, phổ biến kiến thức và cảnh báo rủi ro cho thành viên thị trường và nhà đầu tư.
“Chuyển đổi số trên thị trường chứng khoán tập trung vào phát triển tài chính số và kinh tế số, hướng tới mục tiêu nâng hạng là nhiệm vụ quan trọng, thường xuyên, liên tục của SSC”. Ông Hải nhấn mạnh, đồng thời bày tỏ tin tưởng với sự chỉ đạo sát sao của Chính phủ, Bộ Tài chính, công tác chuyển đổi số trên thị trường tiếp tục được đẩy mạnh, góp phần bảo đảm sự phát triển tài chính quốc gia.
Minh Châu