Việt Nam luôn chú trọng huy động đa dạng nguồn lực tài chính nhằm hiện thực hóa mục tiêu phát triển hạ tầng. Ảnh: Hồng Nhung
Động lực mới từ hợp tác tài chính khu vực
Vừa qua, chuỗi hội nghị tài chính quan trọng của ASEAN đã diễn ra theo hình thức trực tuyến, gồm Hội nghị Bộ trưởng Tài chính ASEAN (AFMM) lần thứ 30 và Hội nghị Bộ trưởng Tài chính và Thống đốc Ngân hàng Trung ương ASEAN (AFMGM) lần thứ 13, cùng các phiên làm việc liên quan. Nội dung nghị sự tập trung vào việc đánh giá tiến trình hợp tác tài chính và định hướng chiến lược cho giai đoạn tới.
Tại Hội nghị Bộ trưởng Tài chính ASEAN lần thứ 30, các quốc gia thành viên đã ghi nhận những bước tiến đáng kể trong nhiều lĩnh vực hợp tác then chốt. Các nhóm công tác chuyên ngành đã đạt được kết quả tích cực trong phát triển tài chính cho cơ sở hạ tầng, tăng cường hợp tác bảo hiểm, cải tiến thủ tục hải quan, triển khai cơ chế Một cửa ASEAN, thúc đẩy phối hợp liên ngành, cũng như nâng cao hiệu quả hoạt động của các diễn đàn thuế và kho bạc khu vực. Những kết quả này được đánh giá là góp phần thiết thực vào tiến trình hội nhập kinh tế, đồng thời tạo nền tảng vững chắc cho các sáng kiến hợp tác trong tương lai.
Các Bộ trưởng Tài chính ASEAN đã thống nhất thông qua định hướng hợp tác mới, nhấn mạnh yêu cầu tăng cường tính liên kết và khả năng thích ứng của hệ thống tài chính khu vực. Trong bối cảnh môi trường kinh tế toàn cầu tiềm ẩn nhiều rủi ro, việc củng cố các cơ chế phối hợp chính sách được coi là yếu tố then chốt nhằm duy trì ổn định và thúc đẩy tăng trưởng.
Trong tiến trình hội nhập, Việt Nam tiếp tục khẳng định lập trường nhất quán trong triển khai chiến lược phát triển kinh tế giai đoạn 2021-2025 và định hướng cho năm 2026. Trọng tâm của chiến lược là ba trụ cột gồm cải cách thể chế, phát triển hạ tầng và nâng cao chất lượng nguồn nhân lực. Trong đó, phát triển cơ sở hạ tầng được xác định là ưu tiên hàng đầu nhằm mở rộng không gian tăng trưởng và tạo động lực phát triển dài hạn.
Phát biểu tại hội nghị, Thứ trưởng Bộ Tài chính Trần Quốc Phương, Trưởng đoàn Việt Nam bày tỏ sự đồng thuận cao đối với các báo cáo đánh giá kết quả hợp tác tài chính ASEAN trong năm qua. Thứ trưởng nhấn mạnh, các nhóm công tác đã nỗ lực triển khai các cam kết trong Kế hoạch tổng thể Cộng đồng Kinh tế ASEAN, qua đó góp phần thúc đẩy tiến trình hội nhập khu vực một cách thực chất.
Để hiện thực hóa mục tiêu phát triển hạ tầng, Việt Nam chú trọng huy động đa dạng nguồn lực tài chính. Bên cạnh việc sử dụng hiệu quả ngân sách nhà nước, Chính phủ tích cực khai thác nguồn lực trong nước thông qua thị trường vốn, đồng thời thúc đẩy các mô hình hợp tác công-tư. Cách tiếp cận này không chỉ giúp giảm áp lực lên nợ công, mà còn nâng cao hiệu quả và tính bền vững của các dự án hạ tầng quy mô lớn. Song song với đó, Việt Nam đánh giá cao vai trò của các cơ chế hợp tác khu vực trong việc cải thiện môi trường kinh doanh. Việc đơn giản hóa thủ tục hành chính, đẩy mạnh triển khai cơ chế một cửa và tăng cường phối hợp giữa các cơ quan chức năng đã góp phần giảm chi phí cho doanh nghiệp, rút ngắn thời gian xử lý thủ tục, đồng thời nâng cao tính minh bạch của nền kinh tế.
Thứ trưởng Trần Quốc Phương khẳng định, việc tháo gỡ các điểm nghẽn về hạ tầng là yếu tố then chốt nhằm nâng cao năng lực cạnh tranh quốc gia và tăng cường liên kết kinh tế trong khu vực. Việt Nam cam kết tiếp tục phối hợp chặt chẽ với các nước thành viên ASEAN, đóng góp tích cực vào các sáng kiến chung, hướng tới xây dựng một cộng đồng tài chính đoàn kết, ổn định và phát triển.
Củng cố nền tảng tài chính trong kỷ nguyên số
Tại các phiên họp với sự tham gia của các tổ chức quốc tế, lãnh đạo ngành tài chính và tiền tệ các nước ASEAN đã trao đổi trực tiếp với đại diện các định chế tài chính lớn nhằm đánh giá toàn diện triển vọng kinh tế khu vực. Các cuộc thảo luận tập trung vào việc phân tích xu hướng tăng trưởng, rủi ro vĩ mô và các giải pháp chính sách trong bối cảnh kinh tế toàn cầu có nhiều biến động.
Theo đánh giá chung, khu vực ASEAN duy trì được tốc độ tăng trưởng tích cực, đạt khoảng 4,5% trong năm 2025. Động lực chính đến từ nhu cầu nội địa ổn định, sự gia tăng đầu tư vào lĩnh vực kỹ thuật số, đà phục hồi của hoạt động xuất khẩu và dòng vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài đạt trên 230 tỷ USD. Tuy nhiên, các yếu tố rủi ro như căng thẳng địa chính trị và biến động dòng vốn quốc tế vẫn đặt ra nhiều thách thức đối với ổn định kinh tế vĩ mô.
Trước bối cảnh đó, các quốc gia ASEAN nhấn mạnh tầm quan trọng của việc duy trì dư địa chính sách linh hoạt, đồng thời tăng cường hợp tác khu vực để ứng phó hiệu quả với các cú sốc bên ngoài. Hợp tác tài chính được xác định là công cụ quan trọng nhằm bảo vệ tăng trưởng và củng cố khả năng chống chịu của nền kinh tế.
Trong khuôn khổ hội nghị, Việt Nam tiếp tục khẳng định cam kết mạnh mẽ đối với việc phát triển thị trường tài chính theo hướng hội nhập và bền vững. Trước sự phát triển nhanh chóng của kinh tế số, Việt Nam đang đẩy mạnh cải cách thể chế để thích ứng với các lĩnh vực mới như tài sản số, trí tuệ nhân tạo và đổi mới sáng tạo. Đồng thời, Chính phủ xây dựng các khung chính sách nhằm đa dạng hóa công cụ tài chính, qua đó nâng cao khả năng thu hút và phân bổ hiệu quả các nguồn vốn đầu tư.
Một trong những định hướng quan trọng là kết hợp hài hòa giữa nguồn lực trong nước và quốc tế. Việt Nam chú trọng sử dụng hiệu quả các khoản vay từ các đối tác phát triển, đồng thời tăng cường quản lý tài chính công theo hướng chặt chẽ, minh bạch. Trong năm 2026, mục tiêu đặt ra là tiếp tục đẩy mạnh cải cách hành chính, hướng tới giảm một nửa chi phí tuân thủ và thời gian xử lý thủ tục cho doanh nghiệp, qua đó cải thiện môi trường đầu tư. Bên cạnh đó, kỷ luật tài khóa được siết chặt nhằm bảo đảm cân đối ngân sách, ưu tiên nguồn lực cho đầu tư phát triển và thúc đẩy đổi mới sáng tạo. Các chính sách này không chỉ góp phần nâng cao hiệu quả sử dụng vốn, mà còn tạo nền tảng cho tăng trưởng bền vững trong dài hạn. Chính phủ Việt Nam cũng nhấn mạnh cam kết hợp tác chặt chẽ với các đối tác quốc tế và các nước ASEAN trong việc bảo đảm an ninh năng lượng, thúc đẩy chuyển đổi xanh và phát triển bền vững. Đây được xem là những trụ cột quan trọng trong chiến lược phát triển kinh tế giai đoạn tới.
Trong khuôn khổ Hội nghị Bộ trưởng Tài chính và Thống đốc Ngân hàng Trung ương ASEAN lần thứ 13, các quốc gia thành viên ASEAN thống nhất thông qua Kế hoạch ngành tài chính ASEAN giai đoạn 2026-2030. Đồng thời, một dự án tái cấu trúc quan trọng nhằm nâng cao hiệu quả vận hành, dự kiến triển khai từ năm 2027, cũng được phê duyệt. Các nước cũng nhất trí ủng hộ các sáng kiến ưu tiên, tập trung vào phát triển thị trường vốn, tăng cường kết nối thanh toán và cải thiện sức khỏe tài chính khu vực.
Đoàn Việt Nam bày tỏ sự ủng hộ đối với định hướng phát triển thị trường vốn theo hướng bền vững. Liên quan đến tiến trình cải cách thị trường trong nước, Thứ trưởng Trần Quốc Phương cho biết, việc một tổ chức quốc tế xác nhận lộ trình nâng hạng thị trường chứng khoán Việt Nam là dấu mốc quan trọng, phản ánh những nỗ lực cải cách và nâng cao tính minh bạch. Việt Nam cam kết phối hợp chặt chẽ với các quốc gia trong khu vực để triển khai hiệu quả các sáng kiến chung.
Nhìn tổng thể, các hội nghị tài chính ASEAN lần này đã củng cố thêm niềm tin vào triển vọng hợp tác khu vực, đồng thời mở ra những định hướng mới cho tiến trình hội nhập tài chính trong giai đoạn tới. Tuy nhiên, trong bối cảnh kinh tế toàn cầu tiếp tục tiềm ẩn nhiều bất định, việc duy trì ổn định vĩ mô, nâng cao năng lực quản trị và tăng cường liên kết khu vực sẽ là những yếu tố quyết định đối với khả năng phát triển bền vững của ASEAN trong những năm tới.
Hồng Nhung