Công trình chống ngập cấp bách “chạy đua” trước mùa mưa
Theo các chuyên gia hạ tầng đô thị, tình trạng ngập úng ngập tại Hà Nội ngày càng phức tạp do tốc độ đô thị hóa nhanh và tác động của biến đổi khí hậu. PGS.TS Nguyễn Hồng Tiến, nguyên Cục trưởng Hạ tầng kỹ thuật (Bộ Xây dựng) cho rằng, tình trạng ngập úng hiện nay đã có nhiều thay đổi so với trước đây, cả về quy mô lẫn mức độ.
Nếu như trước kia, những trận mưa "lịch sử" xảy ra hiếm hoi, hiện nay mưa cực đoan xuất hiện dày đặc hơn. Đặc biệt, do quá trình bê tông hóa nhanh, bề mặt đô thị mất dần khả năng thấm nước tự nhiên, khiến nước mưa dồn nhanh ra đường, gây ngập chỉ sau 15–30 phút mưa lớn. Không chỉ vậy, thời gian ngập kéo dài hơn, có thể từ 2–3 ngày, và phạm vi ngập cũng mở rộng ra nhiều khu vực vốn trước đây không bị ảnh hưởng.
Công trường hồ điều hòa Phú Đô đang thi công khẩn trương. Ảnh Lê Hải
Để tăng khả năng chống ngập, tiêu thoát nước vào mùa mưa, UBND thành phố Hà Nội đã phê duyệt 10 công trình chống ngập khẩn cấp với tổng vốn khoảng 5.579 tỷ đồng với yêu cầu hoàn thành các hạng mục chính trước mùa mưa bão 2026. Trong đó, hồ điều hòa Phú Đô (phường Từ Liêm) là một trong những dự án trọng điểm, nhằm giải quyết tình trạng ngập kéo dài ở phía Tây là khu vực chịu áp lực đô thị hóa mạnh.
Việc đẩy nhanh tiến độ hồ điều hòa Phú Đô thể hiện sự quyết tâm cao của thành phố Hà Nội, phường Từ Liêm trong việc nâng cấp hạ tầng thoát nước. Ảnh Thu Phương
Dự án đầu tư xây dựng hồ điều hòa Phú Đô có diện tích mặt nước 31,5ha; diện tích ô đất xây dựng hồ khoảng 36,76ha; kè bao quanh hồ dài khoảng 2.684m; với 2 tuyến cống hộp điều tiết nước vào và ra; 1 tuyến cống hộp kết nối từ hồ ra sông Nhuệ được lắp đặt 2 máy bơm dã chiến; 1 cửa điều tiết chờ kết nối với đường Nguyễn Văn Giáp về trạm bơm Đồng Bông. Đường dạo quanh hồ rộng 3m, có hệ thống lan can, điện chiếu sáng, cây xanh, thảm cỏ xung quanh.
Dự án có tổng mức đầu tư: 1.166,734 tỷ đồng, từ ngân sách thành phố. Dự án được khởi công quý I-2026, hoàn thành trong quý IV-2026 (trong đó, hoàn thành các hạng mục chính xong trước mùa mưa năm 2026).
Đến nay, trên cơ sở mặt bằng đã được tiếp nhận, bàn giao từ UBND phường Từ Liêm và thực tế tại hiện trường, phần diện tích có thể triển khai thi công đạt khoảng 35,28/36,76ha (tương đương 96%). Đơn vị thi công cũng đang chờ di chuyển đường dây và đấu nối 5 trạm biến áp trong khu vực lòng hồ.
Về tiến độ các hạng mục chính, đã đào được 1.284.107/1.446.841 m3 lòng hồ (đạt 89%) và vận chuyển 1.284.107/1.465.077 m3 đất (đạt 89%). Hiện, đang thi công kè và hệ thống thoát nước; đã hoàn thành xây đá hộc cửa xả và đổ bê tông đáy cống, đang lắp dựng cốt thép tường cống đấu nối hệ thống thoát nước ra sông Nhuệ; hoàn thành việc sản xuất 2 máy bơm.
Về tiến độ các hạng mục chính phục vụ tiêu thoát nước: Công tác đào, vận chuyển đất lòng hồ sẽ hoàn thành trước ngày 15-5-2026; đóng cừ SW400B hoàn thành trước ngày 15-5-2026... Đối với các hạng mục còn lại, các nhà thầu triển khai đồng loạt các mũi thi công, hoàn thành trước ngày 30-6-2026.
Đẩy nhanh tiến độ thi công, rõ kết quả
Trực tiếp kiểm tra tiến độ thi công tại công trường ngày 3/5, Ủy viên Bộ Chính trị, Bí thư Thành ủy Hà Nội Trần Đức Thắng đánh giá cao nỗ lực của các sở, ngành, chủ đầu tư và đơn vị thi công trong việc tháo gỡ khó khăn, đẩy nhanh tiến độ dự án.
Bí thư Thành ủy Hà Nội Trần Đức Thắng trao đổi với các đơn vị liên quan tại dự án hồ điều hòa Phú Đô. Ảnh: Quang Thái
Bí thư Thành ủy Hà Nội Trần Đức Thắng nhấn mạnh, đây là công trình thi công theo lệnh khẩn cấp và có chức năng chống úng ngập ngay trong mùa mưa năm 2026. Vì vậy, các công việc liên quan dự án phải được đẩy nhanh theo tinh thần khẩn cấp, đáp ứng ngay yêu cầu chống úng ngập cho khu vực.
Đồng chí Trần Đức Thắng chỉ đạo phường Từ Liêm khẩn trương hoàn thành công tác giải phóng mặt bằng diện tích còn lại tại dự án trước ngày 15-5-2026. Chủ đầu tư và đơn vị thi công tiếp tục huy động nhân lực, phương tiện đẩy nhanh tiến độ thi công, bảo đảm chất lượng, an toàn, mục tiêu hoàn thành công trình vào cuối tháng 6-2026.
Bí thư Thành ủy Hà Nội cũng chỉ đạo các sở, ngành liên quan khẩn trương xây dựng cơ chế, chính sách để xử lý khối lượng đất đào đủ điều kiện tận dụng tại các hồ điều hòa, tạo thuận lợi cho đơn vị thi công đẩy nhanh tiến độ.
Theo các chuyên gia hạ tầng đô thị, việc lãnh đạo thành phố trực tiếp kiểm tra hiện trường và chốt tiến độ cụ thể cho thấy Hà Nội đang thay đổi mạnh tư duy điều hành các dự án hạ tầng cấp bách theo hướng rõ trách nhiệm, rõ tiến độ và rõ kết quả.
Nhà thầu quyết tâm, huy động tối đa nhân sự, máy móc thực hiện thi công 3 ca, 4 kíp xuyên ngày đêm. Ảnh: Lê Hải
Tại công trường, Kỹ sư Nguyễn Trọng Vương, Chỉ huy công trình (Công ty Phương Thành Hợp) cho biết, nhà thầu đã quyết tâm và huy động tối đa nhân sự, máy móc thiết bị và thực hiện thi công 3 ca, 4 kíp xuyên ngày đêm và không có ngày nghỉ lễ để đảm bảo tiến độ của dự án. Ban lãnh đạo công ty cùng tập thể Ban chỉ huy, công nhân cũng nỗ lực và quyết tâm là để đưa công trình về đích đúng thời hạn mà thành phố và chủ đầu tư giao.
Không chỉ phục vụ chức năng tiêu thoát nước, hồ điều hòa Phú Đô còn được kỳ vọng tạo thêm không gian sinh thái cho khu vực phía Tây Hà Nội. Theo quy hoạch, sau khi hoàn thành, khu vực quanh hồ sẽ được kết nối với hệ thống cây xanh, đường dạo, hạ tầng cảnh quan, góp phần cải thiện môi trường sống cho người dân.
Người dân khu vực Phú Đô, phường Từ Liêm bày tỏ kỳ vọng công trình sớm hoàn thành để giảm tình trạng ngập úng kéo dài nhiều năm qua. Mỗi khi mưa lớn, nhiều tuyến đường quanh khu vực thường xuyên xảy ra ngập sâu, giao thông ùn tắc, ảnh hưởng lớn đến sinh hoạt và kinh doanh.
Bà Nguyễn Thị Quế, người dân sống gần khu vực dự án cho biết: “Mỗi lần mưa to là người dân rất lo vì nhiều đoạn đường ngập nhanh. Bây giờ thấy công trường làm ngày làm đêm, người dân rất mong dự án sớm hoàn thành để giảm ngập trong mùa mưa sắp tới”.
Khi mùa mưa đang đến gần, từng ngày thi công trên công trường hồ điều hòa Phú Đô lúc này đều mang ý nghĩa đặc biệt. Bởi phía sau tiến độ của dự án không chỉ là những con số kỹ thuật, mà còn là kỳ vọng của người dân về một đô thị giảm ngập, an toàn và đáng sống hơn.
Thu Phương